| YouTube Channel

त्रिशङ्कुः (trizaGkuH)

 
Apte Hindi
Hindi
त्रिशङ्कुः
पुं*
त्रि-शङ्कुः -
"अयोध्या का विख्यात सूर्यवंशी राजा, हरिश्चन्द्र का पिता"
त्रिशङ्कुः
पुं*
त्रि-शङ्कुः -
चातकपक्षी
त्रिशङ्कुः
पुं*
त्रि-शङ्कुः -
बिल्ली
त्रिशङ्कुः
पुं*
त्रि-शङ्कुः -
टिड्डा
त्रिशङ्कुः
पुं*
त्रि-शङ्कुः -
जुगनू
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
त्रिशङ्कुः
noun
सः राजा येन सशरीरं स्वर्गारोहणं कर्तुं यज्ञः कृतः किन्तु देवतानां विरोधात् सः मध्ये एव ललम्ब।
"त्रिशङ्कुः सूर्यवंशी राजा आसीत्।"
Synonyms:
त्रिशङ्कुः
noun
कण्टकविशेषः
"त्रिशङ्कोः उल्लेखः कोशे वर्तते"
Synonyms:
त्रिशङ्कुः
noun
एकः पौराणिकः पर्वतः
"त्रिशङ्कोः उल्लेखः दिव्यदाने वर्तते"
Synonyms:
त्रिशङ्कुः
noun
एका पौराणिका नदी
"त्रिशङ्कोः उल्लेखः कोशे वर्तते"
Synonyms:
त्रिशङ्कुः
noun
एकः माहात्मा
"त्रिशङ्क्वोः उल्लेखः तैत्तिरिय-उपनिषदि वर्तते"
Tamil
Tamil
த்ரிச’ங்கு: : ஓர் அரசனின் பெயர், சாதகப் பறவை, பூனை, மின்மினி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रिशङ्कुः,
पुं,
(त्रीणि शङ्कूनि व्यतिक्रमाणि यस्य ।)सूर्य्यवंशीयराजविशेषः तु इक्ष्वाकुवंशोद्भव-पृथुराजपुत्त्रः (अस्य नामनिरुक्तिर्यथा, हरि-वंशे १३ १९ ।“एवं त्रीण्यस्य शङ्कूनि तानि दृष्ट्वा महायशाः ।त्रिशङ्कुरिति होवाच त्रिशङ्कुरिति स्मृतः
”)एष वशिष्ठमाह अहं सशरीरेण स्वर्गं गन्तुंयजेयं वशिष्ठ एतदशक्यमित्याह ततो राजातस्य पुत्त्रानुवाच सशरीरो यज्ञेन स्वर्गं यथा-प्नुयां तथा कुरुत यदि भवद्भिः परित्यक्तस्तदान्यंगुरुमुपासिष्ये वशिष्ठपुत्त्रास्तच्छ्रुत्वा राजानमूचु-र्वशिष्ठो भगवान् अशक्यमिति यत् प्राह तद-स्माभिः कथं शक्यम् राजोवाच यष्टुमन्यां गतिंगमिष्यामि तच्छ्रुत्वा ऋषिपुत्त्रा राजानं शेपुःश्वश्चाण्डालो भविष्यसि ततस्तस्यां रात्र्यामती-तायां चाण्डालदर्शनो भूत्वा विश्वामित्रं शरण-माययौ विश्वामित्रस्तं स्वीयद्रव्येण याजयामासतस्मिन् यज्ञे देवा भागार्थं नागच्छन् ततोविश्वामित्रः क्रोधात् राजानमब्रवीत् मयाबाल्यात् प्रभृति यत्तपः कृतं तेन त्वं दिवं व्रजतदा राजा सशरीरो दिवं ययौ तदा शक्रस्तमु-वाच त्रिशङ्को ! त्वं भूमौ पत ततोऽवाक्शिराःपतन् राजा पाहीति विश्वामित्रमुवाच विश्वा-मित्रस्तिष्ठेति तमुक्त्वा स्वर्गदक्षिणमार्गेऽपरान्सप्तर्षीन् सृष्ट्वापरं नक्षत्रचक्रं स्रष्टुमुपचक्रमेदेवाः सम्भ्रान्ता ऋषिमूचुरयं सशरीरः स्वर्गं गन्तुंनार्हति विश्वामित्रस्तानुवाच अहमस्य स्वर्गा-रोहणं प्रतिज्ञाय कथमनृतं करिष्यामि अतोयावल्लोकाः स्थास्यन्ति तावदमूनि नक्षत्राण्य-त्रैव तिष्ठन्तु त्रिशङ्कुरप्यवाक्शिरास्तिष्ठतु इतिरामायणम्
*
विडालः शलभः इतिमेदिनी के, १०१
चातकपक्षी इति शब्द-रत्नावली
खद्योतः इति शब्दमाला
(महा-देवः यथा, महाभारते १३ १७ १०२ ।“अजैकपाच्च कापाली त्रिशङ्कुरजितः शिवः
”)