त्रिविक्रम (trivikrama)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English त्रिविक्रम trivikrama one who strided over the 3 worlds in 3 steps
त्रिविक्रम trivikrama 3 steps
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishHindi
Hindiविष्णु के पांचवें अवतार सामान्यतः vaamana के रूप में जाना जाता है
Apte Hindi
Hindiत्रिविक्रमः
त्रि-विक्रमः -
वामनावतार विष्णु
Shabdartha Kaustubha
Kannadaत्रिविक्रम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಮನಾವತಾರವನ್ನೆತ್ತಿದ ಶೀವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > त्रयो विक्रमाः पादन्यासा यस्य । त्रयो वेदाः विक्रमाः क्रान्ता येन इति वा ।
प्रयोगाः - > "आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "त्रिरित्येवं त्रयो वेदाः कीर्तिता मुनिसत्तमैः । क्रमसे तांस्तथा सर्वान् त्रिविक्रम इति स्मृतः ।" - सह० ना० भा० । "त्रीन् वेदान् क्रमते येन महिम्ना स त्रिविक्रमः" - निरुक्तिः ।
Aufrecht Catalogus Catalogorum
EnglishAbhyankara Grammar
Englishत्रिविक्रम pupil of Vardhamana who wrote a gloss called ’पञ्जिकॊद्द्यॊत’. on the Katantra-vrtti
Sanskrit Tibetan
Tibetangom gsum gnon
त्रिपादविक्रम / त्रिविक्रम
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritविष्णुर्जिष्णुजनार्दनौ हरिहृषीकेशाच्युताः केशवो
दाशार्हः पुरुषोत्तमोऽब्धिशयनोपेन्द्रावजेन्द्रानुजौ ।
विष्वक्सेननरायणौ जलशयो नारायणः श्रीपति-
र्दैत्यारिश्च पुराणयज्ञपुरुषस्तार्क्ष्यध्वजोऽधोक्षजः ॥ २१४ ॥
गोविन्दषड्बिन्दुमुकुन्दकृष्णा वैकुण्ठपद्मेशयपद्मनाभाः ।
वृषाकपिर्माधववासुदेवौ विश्वंभरः श्रीधरविश्वरूपौ ॥ २१५ ॥
दामोदरः शौरिसनातनौ विधुः पीताम्बरो मार्जजिनौ कुमोदकः ।
त्रिविक्रमो जह्नुचतुर्भुजौ पुनर्वसुः शतावर्तगदाग्रजौ स्वभूः ॥ २१६ ॥
मुञ्जकेशिवनमालिपुण्डरीकाक्षबभ्रुशशबिन्दुवेधसः ।
पृश्निशृङ्गधरणीधरात्मभूः पाण्डवायनसुवर्णबिन्दवः ॥ २१७ ॥
श्रीवत्सो देवकीसूनुर्गोपेन्द्रो विष्टरश्रवाः ।
सोमसिन्धुर्जगन्नाथो गोवर्धनधरोऽपि च ॥ २१८ ॥
यदुनाथो गदाशार्ङ्गचक्रश्रीवत्सशङ्खभृत् ।
विष्णु (पुं), जिष्णु (पुं), जनार्दन (पुं), हरिकेश (पुं), हृषीकेश (पुं), अच्युत (पुं), केशव (पुं), दाशार्ह (पुं), पुरुषोत्तम (पुं), अब्धिशयन (पुं), उपेन्द्र (पुं), अज (पुं), इन्द्रानुज (पुं), विष्वक्सेन (पुं), नरायण (पुं), जलशय (पुं), नारायण (पुं), श्रीपति (पुं), दैत्यारि (पुं), पुराणपुरुष (पुं), यज्ञपुरुष (पुं), तार्क्ष्यध्वज (पुं), अधोक्षज (पुं), गोविन्द (पुं), षड्बिन्दु (पुं), मुकुन्द (पुं), कृष्ण (पुं), वैकुण्ठ (पुं), पद्मेशय (पुं), पद्मनाभ (पुं), वृषाकपि (पुं), माधव (पुं), वासुदेव (पुं), विश्वम्भर (पुं), श्रीधर (पुं), विश्वरूप (पुं), दामोदर (पुं), शौरि (पुं), सनातन (पुं), विधु (पुं), पीताम्बर (पुं), मार्ज (पुं), जिन (पुं), कुमोदक (पुं), त्रिविक्रम (पुं), जह्नु (पुं), चतुर्भुज (पुं), पुनर्वसु (पुं), शतावर्त (पुं), गदाग्रज (पुं), स्वभू (पुं), मुञ्जकेशिन् (पुं), वनमालिन् (पुं), पुण्डरीकाक्ष (पुं), बभ्रु (पुं), शशबिन्दु (पुं), पृश्निशृङ्ग (पुं), धरणीधर (पुं), पाण्डवायन (पुं), सुवर्णबिन्दु (पुं), श्रीवत्स (पुं), देवकीसूनु (पुं), गोपेन्द्र (पुं), विष्टरश्रवस् (पुं), सोमसिन्धु (पुं), जगन्नाथ (पुं), गोवर्धनधर (पुं), यदुनाथ (पुं), गदाभृत् (पुं), शार्ङ्गभृत् (पुं), चक्रभृत् (पुं), श्रीवत्सभृत् (पुं), शङ्खभृत् (पुं)
Mahabharata
EnglishTrivikrama^1 = Vishṇu (Kṛshṇa): XIII, 5378, 6815, 6892 (Vishṇuḥ), 7005 (Vishṇu's 1000 names), 7742 (i.e. Kṛshṇa). --Do.^2 = Śiva (1000 names^2).
पुराणम्
Englishत्रिविक्रम / TRIVIKRAMA. Another name for vāmana.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritत्रिविक्रमः, (त्रीन् लोकान् विशेषेण क्रामतिव्याप्नोतीति । वि + क्रमं + अच् । यद्बा, त्रिषुलोकेषु बलिवञ्चनार्थं भूव्योमस्वर्गेषु क्रमः पाद-न्यासो यस्य ।) विष्णुः । इत्यमरः । १ । १ । २० ॥
(यथा, महाभारते । १३ । १४९ । ६९ ।“आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्म्मस्त्रिविक्रमः ॥
”“त्रयो विक्रमास्त्रिषु लोकेषु यस्य स त्रिविक्रमः ।‘त्रीणि पदानि विचक्रमे’ इति श्रुतेः ।‘त्रिरित्येवं त्रयो लोकाः कीर्त्तिता मुनिसत्तमैः ।विक्रामंस्तु ततः सर्व्वांस्त्रिविक्रमोऽसि जनार्द्दन ! ।’इति हरिवंशे ॥
” इति शाङ्करभाष्यम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritत्रिविक्रम त्रयो विक्रमाः पादन्यासा अस्य । १ विष्णौअमरः त्रिकमशब्दे दृश्यम् । “आनन्दो नन्दनानन्दःसत्यधर्मस्त्रिविक्रमः” विष्णुस० । “त्रयो विक्रमास्त्रिषु लो-केषु विक्रमः क्रान्तं यस्य स त्रिविक्रमः “त्रीणि पदानिविचक्रमे” श्रुतेः त्रयो लोका विक्रमाः क्रान्ता येनेतिवा । “त्रिरित्येवं त्रयो लोकाः कीर्तिता मुनिसत्तमैः ।क्रमसे तांस्तथा सर्वांस्त्रिविक्रमो जनार्द्दन!” विष्णुसं०भाष्यधृतहरिवं० वाक्ये तन्नाम निरुक्तिर्दर्शिता । ६ त० ।२लोकत्रयक्रमणे “त्रिविक्रमे यथा विष्णुः सर्वदैत्यबधेपुरा” रामा० ल० ७९ अ० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
