| YouTube Channel

त्रिमधु (trimadhu)

 
शब्दसागरः
English
त्रिमधु
m.
(-धुः)
1. A portion of the Rig Veda.
2. A follower or student
of the Trimadhu section of the Rig Veda.
n.
(-धु) Ghee, honey, and
sugar.
E.
त्रि, and मधु honey.
Yates
English
त्रि-मधु (धुः) 2.
m.
A portion of the
Rig
veda, a follower of it.
n.
Ghee,
honey and sugar.
Wilson
English
त्रिमधु
m.
(-धुः)
1 A portion of the Rig Veda.
2 A follower or student of the Tri-madhu section of the Rig Veda.
n.
(-धुः) Ghee, honey, and sugar.
E.
त्रि, and मधु honey.
Monier Williams Cologne
English
त्रि—मधु
mfn.
knowing or reciting the 3 verses beginning with म॑धु (RV. i, 90, 6-8),
Gaut.
Yājñ.
i
VP.
iii, 15, 1
MārkP.
xxxi
त्रि—मधु
n.
=
°धुर,
L.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
त्रिमधु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾಲು ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ
व्युत्पत्तिः - > त्रिगुणितं मधु
विस्तारः - > "दुग्धं सिता माक्षिकं विज्ञेयं मधुरत्रयम्"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रिमधु,
क्ली,
(त्रयाणां मधूनां मधुराणां समा-हारः ।) मिलितसितामाक्षिकसर्पींषि तत्-पर्य्यायः मधुरत्रयम् मधुत्रयम् इतिराजनिर्घण्टः
त्रिमधुः,
पुं,
(मधुवाता इत्यादयस्त्रयो मधुशब्दायत्र ।) ऋग्वेदैकदेशः (यथा, ऋग्वेदे ।१ ९० -- ।“मघुवाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः ।माध्वीर्नः सन्तोषधीः
मधुनक्तमुतोषसो मधुमत् पार्थिवं रजः ।मधु द्यौरस्तुनः पिता
मधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमाँ अस्तु सूर्य्यः ।माध्वीर्गावो भवन्तु नः
”)मधुवातादिऋक्त्रयवेत्ता यथा, --“त्रिनाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुवर्णः षडङ्गवित्
”इति पङ्क्तिपावनवर्णने मार्कण्डेयपुराणम् ।३१ २३
तद्व्रतञ्च तद्व्रताचरणेन यस्तद-ध्यायी सोऽपि इति विज्ञानेश्वरः
*
श्राद्धेत्रिवारमधुशब्दोच्चारणविधिर्यथा, --“गायत्त्रीं त्रिः सकृद्बापि जपेद्ब्याहृति-पूर्व्विकाम् ।मधुवाता इति त्र्यृचं मध्वित्येतत् त्रिकं जपेत्
”इति श्राद्धतत्त्वे मिताक्षराधृतपारस्करवचनम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रिमधु
न०
त्रिगुणितं मधु संज्ञात्वात् कर्म्म० “दुग्धं सितामाक्षिकञ्च विज्ञेयं मधुरत्रयम्” इत्युक्ते दुग्धादित्रये ।२ऋग्वेदैकदेशे
पु०
तद्व्रतभेदे तदाचरणेन तद्वेदाध्या-यिनि
पु०
मिता० “मधुवाता इति त्रयः मधुशब्दा यत्र ।मधुवाता इत्यादिके ५ऋक्त्रये
पु०
“वेदार्थवित् ज्योष्ठ-सामा त्रिमधुस्त्रिसुपर्णकः” याज्ञ० “त्रिणाचिकेतस्त्रि-मधुस्त्रिसुपर्णः षडङ्गवित्” मनुः मधुशब्दत्रये च“गायत्री त्रिः सकृद्वापि जपेद्व्याहृतिपूर्विकाम् मधु-वाता इति तृचं मध्वित्येतत् त्रिकं जपेत्” इति पार-स्करः आज्यप्रधुसितात्रये
न०
“कमलैश्च त्रिमध्वक्तै-र्हुनेदष्टोत्तरं शतम्” तन्त्र०
Burnouf
French
त्रिमधु त्रिमधु
m.
portion du Ṛg-veda.
Brâhmane
étudiant cette portion.