| YouTube Channel

त्रिदण्ड (tridaNDa)

 
शब्दसागरः
English
त्रिदण्ड
n.
(-ण्डं)
1. Three staves collectively.
2. Triple subjection of
words, thoughts, and acts
the state of a religious ascetic.
E.
त्रि
three, दण्ड a staff, &c.
Capeller Eng
English
त्रिदण्ड
n.
the three staves (of a mendicant Brahman) or
the triple subjection (of words, thoughts, & acts)
poss. °ण्डिन्, as
m.
a religious mendicant.
Yates
English
त्रि-दण्ड (ण्डं) 1.
n.
Three staves col-
lectively
triple subjection, of
thoughts, words, and actions.
Spoken Sanskrit
English
त्रिदण्ड tridaNDa
n.
triple control
Wilson
English
त्रिदण्ड
n.
(-ण्डं)
1 Three staves collectively.
2 Triple subjection of words, thoughts, and acts
the state of a religious
ascetic.
E.
त्रि three, दण्ड a staff, &c.
Monier Williams Cologne
English
त्रि—दण्ड
n.
=
°ण्डक,
Mn.
&c.
triple control (i.e. of thoughts, words, and acts), xii, 11.
Apte Hindi
Hindi
त्रिदण्डम्
नपुं*
त्रि-दण्डम् -
संन्यासी के तीन डंडों को बांधकर एक किया हुआ
त्रिदण्डम्
नपुं*
त्रि-दण्डम् -
तिगुणा संयम
त्रिदण्डः
पुं*
त्रि-दण्डः -
एक धर्मनिष्ठ संन्यासी की अवस्था
Shabdartha Kaustubha
Kannada
त्रिदण्ड
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯತಿಗಳು ಹಿಡಿಯುವ ತ್ರಿದಂಡ /ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳ ದಂಡಗಳು
व्युत्पत्तिः - > त्रयाणां दण्डानां समाहारः
त्रिदण्ड
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಕ್ಕು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶರೀರ ಇವುಗಳದಮನ
त्रिदण्ड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರು ವಿಧವಾದ ದಂಡಗಳೂ ಇರುವ ಸಂನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > त्रिदण्डमस्यास्ति
L R Vaidya
English
tri-daMqa {% (I) n. %} 1. the three staves of a Sannyāsin tied together so as to form one
2. the triple subjection of words, thoughts and acts.
tri-daMqa {% (II) m. %} the state of a religious ascetic.
Indian Epigraphical Glossary
English
tri-daṇḍa, cf. Tridaṇḍin (IA 10)
tree staves tied to-
gether as borne by Brāhmaṇa mendicants.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रिदण्डः,
पुं,
(त्रिदण्डं चतुरङ्गुलगोबालवेष्टना-दन्योन्यसम्बन्धं अस्त्यस्येति अर्शआदित्वा-दच् ।) सन्न्यासाश्रमः यथा, --“यस्त्वसंयतषड्वर्गः प्रचण्डेन्द्रियसारथिः ।ज्ञानवैराग्यरहितस्त्रिदण्डमुपजीवति
”इति श्रीभागवतम्
(त्रयाणां दण्डानां समाहारः यतित्रिदण्डे, क्ली यथा, महाभारते १२ ३२० १५५ ।“सप्ताङ्गस्यास्य राज्यस्य त्रिदण्डस्येव तिष्ठतः ।अन्योन्यगुणयुक्तस्य कः केन गुणतोऽधिकः
”कायवाङ्मनोदण्डत्रये यथा, मनुः १२ ११ ।“त्रिदण्डमेतन्निक्षिप्य सर्व्वभूतेषु मानवः ।कामक्रोधौ तु संयम्य ततः सिद्धिं नियच्छति
“सत्त्वमात्मा शरीरञ्च त्रयमेतत्त्रिदण्डवत् ।लोकास्तिष्ठति संयोगात्तत्र सर्व्वं प्रतिष्ठितम्
”इति चरके सूत्रस्थाने प्रथमेऽध्याये
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रिदण्ड
न०
त्रयाणां दण्डानां समाहारः चतुरङ्गुलगो-बालवेष्टनादन्योन्यसंबद्धे यतेर्दण्डत्रये वाङ्मनःकाय-दण्डत्रये तदस्यास्त्रीति अच् संन्यासाश्रमे
पु०
।त्रिदण्डिशब्दे दृश्यम् “यस्त्वसंहतषड्वर्गः प्रचण्डेन्द्रि-यसारथिः ज्ञानवैराग्यरहितस्त्रिदण्डमुपजीवति” भाग०
Capeller
German
त्रिदण्ड
n.
der Dreistab (des brahmanischen
Bettlers).
°एडिन् einen D. tragend
m.
ein brahmanischer Bettler.