त्रिक (trika)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 त्रिक n.
  (-कं)
	 1. The lower part of the spine.
	 2. The aggregate of
three,  a trine,  a triad.
	 3. The three mystical words to be pro-
nounced in daily prayer.
	 4. A place where three roads meet.
	 5. Three
spices,  three myrobalans,  &c. collectively: see त्रिकटु,  त्रिफल and
the like.
	 m.
  (-कः) A plant: see गोक्षुरक.
	 f.
  (-का)
	 1. A triangular
frame or bar across the mouth of a well over which passes the
rope of the bucket,  or to which one end of it is tied to guard
against its slipping.
	 2. A wooden frame at the mouth of a well, 
or the upper part of the well.
	 3. A frame at the bottom of a well, 
on which the masonry rests.
	 4. The cover or lid of a well.
 E.
  त्रि
three,  and कन् aff.
  

Capeller Eng

English

 त्रिक॑ a.
  trine,  forming a triad,  consisting of three
 ±
शत three per cent.  —m.  a triangular place or yard
 n.
  a triad. 

Yates

English

 त्रिक (कं) 1.
n.
  The lower part of the
spine
 a triad
om
 place where
three roads meet.
f.
  Lid of a well.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   त्रिक  trika  adj.
   threefold  
   त्रिक  trika  adj.
   forming a triad   
   त्रिक  trika  adj.
   3 percent  
   त्रिक  trika  adj.
   happening the 3rd time   
   त्रिक  trika  adj.
   triple  
   त्रिक  trika  m.
   place where 3 roads meet   
   त्रिक  trika  m.
   water caltrop [ Trapa bispinosa - Bot. ]  
   त्रिक  trika  m.
  n.
   hips   
   त्रिक  trika  m.
  n.
   sacral region  [ meeting point of legs and spine bottom ]  
   त्रिक  trika  m.
  n.
   meeting point of two shoulder blades   
   त्रिक  trika  m.
  n.
   place where three roads meet  
   त्रिक  trika  m.
  n.
   loins   
   त्रिक  trika  n.
   any triad  
   त्रिक  trika  n.
   regio sacra   
   त्रिक  trika  n.
   triple vyAhRti     
            

 
   त्रिक  trika m.
  n.
   sacral region  [ meeting point of legs and spine bottom ]     
            

Wilson

English

 त्रिक
n.
  (-कं)
1 The lower part of the spine.
2 The aggregate of three,  a trine,  a triad.
3 The three mystical words to be pronounced in daily prayer.
4 A place where three roads meet.
5 Three spices,  three myrobalans,  &c. collectively: see त्रिकटु,  त्रिफल
and the like.
m.
  (-कः) A plant: see गोक्षुरक.
f.
  (-का)
1 A triangular frame or bar across the mouth of a well over which passes the
rope of the bucket,  or to which one end of it is tied to guard against,  its
slipping.
2 A wooden frame at the mouth of a well,  or the upper part of the well.
3 A frame at the bottom of a well,  on which the masonry rests.
4 The cover or lid of a well.
E.
  त्रि three,  and कन् aff.
  

Apte

English

त्रिक [trika],  a.
  [त्रयाणां संघः कन्]

Triple,  three-fold.

Forming a triad
 अव द्वके अव त्रिका दिवश्चरन्ति भेषजा Rv.*
  1.59.9.

Three per cent
 cf.
   Ms.*
  8.152 Kull.

Happening the third time.

कम् A triad
 भक्तिः परेशानुभवो विरक्तिरन्यत्र चैष त्रिक एककालः Bhāg.*
  11.2.42.

A place where three roads meet.

The lower part of the spine,  the part about the hips
 पृष्ठवंशाधरे त्रिकम् Ak. (Mar.  माकडहाड)
 त्रिके स्थूलता Pt.*
  1.19
 कश्चिद्विवृत्तत्रिकभिन्नहारः R.*
  6.16
 छिन्नत्रिकास्तथा केचित्...... Śiva.  B.13.126.

The part between the shoulderblades.

The three spices.

का A contrivance for raising water (like a wheel) over which passes the rope of the bucket.

The cover of a well. Comp.
   -त्रयम् the 3 triads (त्रिफला,  त्रिकटु and त्रिमद). -स्थानम् the loins.

Apte 1890

English

 त्रिक a. [त्रयाणां संघः कन्] 1 Triple,  three-fold. 
2 Forming a triad. 
3 Three per cent. 
4 Happening the third time. 
कं 1 A triad. 
2 A place where three roads meet. 
3 The lower part of the spine,  the part about the hips
 त्रिके स्थूलता Pt. 1. 190
 कश्चिद्विवृत्तत्रिकभिन्नहारः R. 6. 16. 
4 The part between the shoulderblades. 
5 The three spices. 
का 1 A contrivance for raising water (like a wheel) over which passes the rope of the bucket. 
2 The cover of a well. 

Monier Williams Cologne

English

 त्रिक॑ mfn.
   triple,  threefold,  forming a triad,  RV.
   x,  59,  9.
 Lāṭy.
  (Stoma
 cf.
   एक-),  Śulbas.
  i
 Suśr.
  &c.
  

 happening the 3rd time,  Pāṇ.
  v,  2,  77

 (with or without शत) 3 per cent,  Mn.
   viii,  152
 Kull.
 

 त्रिक॑ m.
  (n. ,  L.
 ) a place where 3 roads meet,  Hariv.
 
 Jain.
  

 =
  त्रि-कट,  Npr.
  

 Trapa bispinosa,  ib.

 त्रिक॑ n.
  a triad (cf.   कटु-,  तौर्य-,  त्रि-,  पञ्च-),  Mn.
   ii,  vii
 Pat.
  & Kāś.
 
 VarBṛS.
 

 the loins,  regio sacra,  hips,  Hariv.
 
 Pañcat.
 
 Suśr.
  (also ‘the part between the shoulder-blades’) &c.

 the triple Vyāhṛti,  W.
 

Monier Williams 1872

English

 त्रिक,  अस्,  आ,  अम्,  triple,  threefold
 trine,  forming
a triad
 trebly repeated,  happening the third time
(with or without शत) three out of every hundred, 
three per cent
 (अस्),  m.,  N. of two plants,  = गो-
क्षुरक and Trapa Bispinosa [cf. त्रि-कण्टक]
(आ),  f. a triangular frame or bar across the mouth of
a well over which passes the rope of the bucket
 a
wooden frame at the mouth of a well,  or the upper
part of the well
 a frame at the bottom of a well on
which the masonry rests
 the cover or lid of a well
(अम्),  n. the aggregate of three,  a triad [cf. तौर्य-
त्रिक]
 a place where three roads meet
 the lower
part of the spine or regio sacra
 the part about the
hips
 the part between the shoulder-blades
 the
three mystical words pronounced before the Gāyatrī
[cf. व्याहृति]
 the three spices,  three myrobalans
&c. collectively.
—त्रिक-स्थान,  अम्,  n. the region
at the lower part of the spine.
—त्रिकाग्नि-काल
(°क-अग्°),  अस्,  m. an epithet of Rudra.

Macdonell

English

 त्रिक tri-ká,  a.
  forming a triad,  consisting 🞄of three
 ± śata,  three per cent.
 n.
  triad
 🞄chine-bone
 lips
 m.
  triangular place or court.

Benfey

English

 त्रिक त्रि + क, 
 I. adj.
 
 1. Forming a
triad,  Suśr. 1,  158,  2.
 2. (suppl. शत), 
Three per cent. Man.  8,  142.
 3. (A
place) where three roads meet,  Hariv.
6501.
 II. n.
 
 1. A triad,  MBh. 12,  7954.
 2. The chine-bone,  Ragh. 6,  16.
 3.
The hip,  Pañc. i. d. 205.

Apte Hindi

Hindi

त्रिक
वि* - त्रयाणां सेंधः - कन्
"तिगुना,  तेहरा"

त्रिक
वि* - -
तिगड्डा बनाने वाला

त्रिक
वि* - -
तीन प्रतिशत

त्रिकम्
नपुं*
   - -
तिगड्डा

त्रिकम्
नपुं*
   - -
तिराहा

त्रिकम्
नपुं*
   - -
"रीढ की हड्डी का निचला भाग,  कूल्हे के पास का भाग"

त्रिकम्
नपुं*
   - -
कन्धे की हड्डियों के बीच का भार

त्रिकम्
नपुं*
   - -
तीन मसाले

Shabdartha Kaustubha

Kannada

त्रिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆ
निष्पत्तिः - > "कन्" (५-१-५८)
व्युत्पत्तिः - > त्रयाणां सङ्घः
त्रिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರರ ಗುಂಪು /ಮೂರರ ರಾಶಿ
प्रयोगाः - > "दण्डस्य पातनञ्चैव वाक्पारुष्यार्थदूषणे । क्रोधजेऽपि गणे विद्यात् कष्टमेतत् त्रिकं सदा ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ७-५१
त्रिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತ್ರಿಕಟು /ಶುಂಠಿ ಹಿಪ್ಪಲಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸು
त्रिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತ್ರಿಫಲಾ /ಅಳಲೆಕಾಯಿ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ತಾರೆಕಾಯಿ
त्रिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತ್ರಿಮದ /ವಾಯುವಿಳಂಗ ಕೊನ್ನಾರಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಮೂಲ
त्रिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರು ರಸ್ತೆಗಳು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ
त्रिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಟಿಪ್ರದೇಶ /ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಕೆಳಭಾಗ
प्रयोगाः - > "नस्यागृहीतोऽपि धुवन् विषानयोर्युगं ससूत्कारविवर्तितत्रिकः"
उल्लेखाः - > माघ० १२-१०
त्रिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೂರನೆಯ ಸಲ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ /ಮೂರನೆಯ ಸಲ ಸಂಭವಿಸುವ
निष्पत्तिः - > "कन्" । पूरणप्रत्ययस्य वा लुक् ।
व्युत्पत्तिः - > तृतीयेन रूपेण ग्रहणं यस्य
त्रिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಶೇಕಡ ಮೂರರಂತೆ ಬಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ಲಾಭವುಳ
व्युत्पत्तिः - > त्रयः अधिकाः लाभो वृद्धिर्वा यत्र शतादौ
प्रयोगाः - > "द्विकं त्रिकं चतुष्कं च पञ्चकं च शतं समम् । मासस्य वृद्धिं गृह्णीयात् वर्णानामनुपूर्वशः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ८-१४२
त्रिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೂರರಷ್ಟು /ಮುಮ್ಮಡಿಯಾದ

L R Vaidya

English

 trika {% (I) a. (f. का) %} 1. Triple,  threefold
 2. three per cent.

 trika {% (II) n. %} 1. A triad
a place where three roads meet
the lower part of the spine,  कश्चिद्विवृत्तत्रिकभिन्नहारः R.vi.16
the part between the shoulder-blades.

Bopp

Latin

 त्रिक n. spinae pars inferior. RAGH. 6. 16.

Indian Epigraphical Glossary

English

 trika (HA),  a group of three figures of the Tīrthaṅkaras.

Abhyankara Grammar

English

त्रिक  lit. triad
 a term used in the Mahabhasya in connection with the Vibhakti affixes i.e. case end- ings and personal endings which are in groups of three
 cf. त्रिकं पुनर्विभक्तिसंज्ञम् M.Bh. on P.I.1, 38: cf. also कस्यचिदेव त्रिकस्य प्रथमसंज्ञा स्यात् M. Bh. om P.I.4.101 
 cf. also M. Bh. on II.2.23,  V.1.52,  V.1.58.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 [त्रिक] ,  f. त्रिका *= त्रिक 5. b),  Mahāvy. 189,  75. — n. °eine der Bezeichnungen für das System des Kaśm. Śiv.,  Par. Tr.,  Einl. Vers 3. [B.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

mjug do
त्रिक

jug do
त्रिक

mjug do
त्रिक

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
त्रिकं वंशाधस्तत्पार्श्वकूपकौ तु कुकुन्दरे ॥ ६०८ ॥
-wordlist-
 
त्रिक (क्ली),  कुकुन्दर (क्ली),  पार्श्वकूपक (पुं)

--source--
 
चतुष्पथे तु संस्थाने चतुष्कं त्रिपथे त्रिकम् ।
-wordlist-
 
चतुष्पथ (क्ली),  संस्थान (क्ली),  चतुष्क (क्ली),  त्रिपथ (क्ली),  त्रिक (क्ली)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 त्रिकं,  क्ली,
   (त्रयाणां सङ्घः । “संख्यायाः संज्ञा-सङ्घसूत्राध्ययनेषु ।” ५ । १ । ५८ । इति कन् ।)पृष्ठवंशाधरः । इत्यमरः । २ । ६ । ७६ ॥
 (यथा, माघे । १२ । १० ।“नस्या गृहीतोऽपि धुवन्विषाणयो-र्युगं ससूत्कारविवर्त्तितत्रिकः ॥
”)त्रयम् । इति मेदिनी । के,  २६ ॥
 (यथा, मनुः । ७ । ५१ ।“दण्डस्य पातनञ्चैव वाक्पारुष्यार्थदूषणे ।क्रोधजेऽपि गणे विद्यात् कष्टमेतत्त्रिकं सदा ॥
”)त्रिपथसंस्थानम् । इति हेमचन्द्रः । ४ । ५२ ॥
त्रिफला । त्रिकटु । त्रिमदः । यथा,  सुखबोधे ।गुडूचीसारसंयुक्तात्त्रिकत्रयसमन्वयात् ।वातरक्तं निहन्त्याशु सर्व्वरोगहरन्त्वयः ॥
”(तृतीयेन रूपेण ग्रहणं यस्य । तृतीय +“तावतिथं ग्रहणमिति लुग्वा ।” ५ । २ । ७७ ।इति कन् पूरणप्रत्ययस्य च लुक् । तृतीयके, त्रि । यथा,  मनुः । ८ । १४२ ।“द्विकं त्रिकं चतुष्कञ्च पक्षकञ्च शतं समम् ।मासस्य वृद्धिं गृह्णीयात् वर्णानामनुपूर्व्वशः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 त्रिक न०
  त्रयाणां संघः कन् । १ त्रित्वसङ्ख्यायाम् २ पृष्ठवंशाधो-भागे,  ३ कटिभागे,  ४ त्रिफलायाम् (हरितक्यामलकीवयस्था-फलत्रये) ५ त्रिकटुनि,  (शुण्ठोपिप्पलीमरिचत्रये) । वा-तादिषु मिलितेषु त्रिषु कायति कै--क । ६ गोक्षुरे पु०
 अमरः । ७ त्रिपथसंस्थाने हेम० । ८ त्रिमदे “गुडुची-सारसंयुक्तात् त्रिकत्रयसमन्वयात् । वातरक्तं नि-हन्त्याशु सर्वरोगहरन्त्वयः” सुखबोधः त्रिकत्रयं त्रिकटु-त्रिमदम् त्रिफलम् चेति त्रयमित्यर्थः । “युगं ससूत्कारवि-वर्तितत्रिकः” माघः । “व्यपोढपार्श्वैरपवर्तितत्रिका”किरा० । “त्रिफला तु फलत्रिकम् “कश्चिद्विवृत्तत्रि-कभिन्नहारः” रघुः । “एकं द्विकं त्रिकं चैवचतुषकं पञ्चकं तथा” हरिका० । तृतीयेण रूपेणग्रहणं यस्य कन् पूरणप्रत्ययस्य वा लुक् । ९ तृतीयकेत्रि०  । त्रयः अधिकाः शुल्कं लाभो वृद्धिर्वा यत्र शतादौ१० त्र्यधिकलाभादियुक्ते शतादौ । “द्विकं त्रिकं चतुष्कञ्चपञ्चकञ्च शतं सभम् । मासस्य वृद्धिं गृह्णीयात् वर्णाना-मनुपूर्वशः” मनुः । (शतकरा तिनटाका सुद) “स्फिगस्थ्नोःपृष्ठवंशास्थ्नोर्यः सन्धिस्तत्त्रिकं स्मृतम्” इत्युक्ते११ सन्धिभेदे न०
  ।

Capeller

German

 त्रिक॑ zusammen drei bildend
 m.
  ein dreieckiger
Platz o. Hof
 n.
  Dreiheit,  Triade.

Grassman

German

 triká,  a.,  zu dreien verbunden.
-ā́ [p. n.] bheṣajā́ {885, 9}.

Burnouf

French

 त्रिक त्रिक n.
  réunion de trois,  triade
		 carrefour à
trois chemins
		 l'extrémité inférieure de l'épine dorsale. -- F.
त्रिका charpente de 3 pièces de bois au-dessus d'un puits, 
destinée à retenir la corde
 couvercle de puits.

Stchoupak

French

 त्रिक-
 a. formant trois pour cent 
 nt. triade 
 reins,  région lombaire, 
râble.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.