| YouTube Channel

त्रासः (trAsaH)

 
Apte Hindi
Hindi
त्रासः
पुं*
 - -
"डर, भय, आंतक"
त्रासः
पुं*
 - -
"चौकन्ना करने वाला, भयभीत करने वाला"
त्रासः
पुं*
 - -
मणिगत दोष
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 विप्लवः, संत्रासः, सन्त्रासः, त्रासः, समुद्वेगः, महासाध्वसम्, आकस्मिकभयम्
noun
यत् जनेषु भयं जनयति येन तावान् महान् तुमुलः। विप्लवः, संत्रासः, सन्त्रासः, त्रासः, समुद्वेगः, महासाध्वसम्, आकस्मिकभयम्
"यदा लोहसुष्याः सीसकगोलिका निसृता तदा पण्यवीथिकायां विप्लवः जातः।"
Synonyms:
 भयम्, भीतिः, भीरुता, सन्त्रासः, परित्रासः, दरः, साध्वसम्, त्रासः
noun
विपत्तेः अनिष्टस्य वा आशङ्कायाः जनितः मनोविकारः।
"सौराष्ट्रे यः साम्प्रदायिकः संक्षोभः अभूत् तस्मात् जनानां मनांसि भयेन आकुलानि अभवत्।"
Tamil
Tamil
த்ராஸ: : பயம், கவலை, விலை உயர்ந்த மணிகளில் உள்ள தோஷங்கள்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रासः,
पुं,
 (त्रस + भावे घञ् ।) भयम् । इत्यमरः ।१ । ७ । २१ ॥
(यथा आर्य्यासप्तशत्याम् । ३७६ ।“प्रणयचलितोऽपि सकपटकोपकटाक्षैर्भया-हितस्तम्भः ।त्रासतरलो गृहीतः सहासरभसं प्रियः कण्ठे ॥
”)मणेर्दोषः । इति मेदिनी । से, ४ ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“त्रसी उद्वेगे”@} 2 उद्वेगः = भयम् इति क्षीरस्वामी।
‘त्रसति त्रस्यतीत्येवमुद्वेगार्थे तु वा श्यनि।।’ 3 इति देवः।
त्रासकः-सिका, त्रासकः-सिका, तित्रसिषकः-षिका, तात्रसकः-सिका
त्रसिता-त्री, त्रासयिता-त्री, तित्रसिषिता-त्री, तात्रसिता-त्री
4 5 त्रस्यन्- 6 त्रसन्-न्ती, त्रासयन्-न्ती, तित्रसिषन्-न्ती
-- त्रसिष्यन्-न्ती-ती, त्रासयिष्यन्-न्ती-ती, तित्रसिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- त्रासयमानः, त्रासयिष्यमाणः, -- तात्रस्यमानः, तात्रसिष्यमाणः
7 सुत्रः-सुत्रसौ-सुत्रसः
-- -- -- 8 त्रस्तम्, 9 तरङ्गापत्रस्तः-त्रस्तवान्, त्रासितः, तित्रसिषितः, तात्रसितः-तवान्
त्रसः, वित्रासी, 10 तत्रसिवान्-त्रेसिवान्, 11 त्रस्नुः, 12 त्रासः, तित्रसिषुः, तात्रसः
त्रसितव्यम्, त्रासयितव्यम्, तित्रसिषितव्यम्, तात्रसितव्यम्
त्रसनीयम्, त्रासनीयम्, तित्रसिषणीयम्, तात्रसनीयम्
त्रास्यम्, त्रास्यम्, तित्रसिष्यम्, तात्रस्यम्
ईषत्त्रसः-दुस्त्रसः-सुत्रसः
-- -- त्रस्यमानः, त्रास्यमानः, तित्रसिष्यमाणः, तात्रस्यमानः
13 त्रासः, त्रासः, तित्रसिषः, तात्रसः
त्रसितुम्, 14 त्रासयितुम्, तित्रसिषितुम्, तात्रसितुम्
त्रस्तिः, त्रासना, तित्रसिषा, तात्रसा
त्रसनम्, त्रासनम्, तित्रसिषणम्, तात्रसनम्
त्रसित्वा, त्रासयित्वा, तित्रसिषित्वा, तात्रसित्वा
प्रत्रस्य, प्रत्रास्य, प्रतित्रसिष्य, प्रतात्रस्य
त्रासम् २, त्रसित्वा २, त्रासम् २, त्रासयित्वा २, तित्रसिषम् २, तित्रसिषित्वा २, तात्रसम् २
तात्रसित्वा २। 15
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७९०)
02
=>
 (४-दिवादिः-१११७। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 (श्लो। १९१)
04
=>
 [पृष्ठम्०७०५+ २७]
05
=>
 [[१। ‘वा भ्राशभ्लाशभ्रमुक्रमुक्लमुत्रसित्रुटिलषः’ (३-१-७०) इति श्यन्विकल्पः। तेन रूपद्वयम्। प्राप्तविभाषेयम्, तेन पक्षे शप् भवति।]]
06
=>
 [[आ। ‘उपेक्षिता देवगणैस्त्रसद्भिर्निशाचरैर्वीतभयैर्निकृत्ताः।’ भ। का। ११। ४३।]]
07
=>
 [[२। क्विपि, सकारस्य रुत्वविसर्गौ भवतः।]]
08
=>
 [[३। ‘श्वीदितो निष्ठायाम्’ (७-२-१४) इति इण्णिषेधः।]]
09
=>
 [[४। ‘अपेतापोढमुक्तपतितापत्रस्तैरल्पशः’ (२-१-३८) इति समासः।]]
10
=>
 [[५। क्वसौ ‘वा जॄभ्रमुत्रसाम्’ (६-४-१२४) इति एत्वाभ्यासलोपः। छान्दसोऽपि क्वसुर्भाषायामपि प्रयुज्यत इत्यसकृत् प्रमाणप्रदर्शनपूर्वकमुक्तम्।]]
11
=>
 [[६। ‘त्रसिगृधिधृषिक्षिपेः क्नुः’ (३-२-१४०) इति ताच्छीलिकः क्नुप्रत्ययः। ‘नेड् वशि कृति’ (७-२-८) इतीण्णिषेधः।]]
12
=>
 [[B। ‘अथानुकूलश्रवणप्रतीतामत्रस्नुभिर्मुक्तधुरं तुरङ्गैः।’ रघुवंशे १४। ४७।]]
13
=>
 [[७। ‘हलश्च’ (३-३-१२१) इति संज्ञायां घञ्। त्रासः = भयम्, मणिदोषो वा।]]
14
=>
 [[C। ‘फणावतस्त्रासयितुं रसायास्तलं विविक्षन् इव पन्नगारिः।।’ शि। व। ३। २३।]]
15
=>
 [पृष्ठम्०७०६+ २५]