| YouTube Channel

त्रायमाणा (trAyamANA)

 
Spoken Sanskrit
English
त्रायमाणा trAyamANA
f.
 pakhur fig tree [ Ficus Heterophylla - Bot. ]
Monier Williams Cologne
English
त्रा॑यमाणा॑ (आ॑),
f.
 Ficus heterophylla, vi, 107, 1
f.
viii, 2, 6
Suśr.
 i, 38 and 42
iv, vi
VarBṛS.
 xliv, 10 (°ण, mn. ) and iil, 39.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
त्रायमाणा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರಾಮಬಳ್ಳಿ
प्रयोगाः - > "करवीरसुमनःशङ्खपुष्प्यपामार्गत्रायमाणशोकरोहिणीवैजयन्तीज्योतिष्मतीप्रभृतीनि समासेन तिक्तो वर्गः"
उल्लेखाः - > सुश्रुत सूत्र० ४२-११
Kridanta Forms
Sanskrit
त्रै (त्रै॒ङ् पालने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = त्राणम्
अनीयर् = त्राणीयः - त्राणीया
ण्वुल् = त्रायकः - त्रायिका
तुमुँन् = त्रातुम्
तव्य = त्रातव्यः - त्रातव्या
तृच् = त्राता - त्रात्री
क्त्वा = त्रात्वा
ल्यप् = प्रत्राय
क्तवतुँ = त्रातवान् / त्राणवान् - त्रातवती / त्राणवती
क्त = त्रातः / त्राणः - त्राता / त्राणा
शानच् = त्रायमाणः - त्रायमाणा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 त्रायमाणा, वार्षिकम्, त्रायन्ती, बलभद्रिका, त्रायमाणिका, बलभद्रा, सुकामा, वार्षिकी, गिरिजा, अनुजा, माङ्गल्यार्हा, देवबला, पालिनी, भयनाशिनी, अवनी, रक्षणी, त्राणा, सुभद्राणी, भद्रनामिका
noun
एका लता यस्याः बीजं औषधं भवति।
"त्रायमाणायाः बीजं शीतलं त्रिदोषनाशकं च भवति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: त्रायमाणा
Root: त्रायमाणा
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of Cassia
Tamil Maru konr̤rai
Shloka(s):
3|3|109|1 ► पारित्राण्यां त्रायमाणा त्रायन्ती बलभद्रिका। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|109|1 ⇢ परित्राणी (परित्राणी) (स्त्री) ⇒ Trāyamāṇā
Tamil Maru Konr̤ai ⇒
➠ 3|3|109|1 ⇢ त्रायमाणा (त्रायमाणा) (स्त्री) ⇒ Kind of Cassia
Tamil Maru konr̤rai ⇒
➠ 3|3|109|1 ⇢ त्रायन्ती (त्रायन्ती) (स्त्री) ⇒ Kind of Cassia
Tamil Maru konr̤rai ⇒
➠ 3|3|109|1 ⇢ बलभद्रिका (बलभद्रिका) (स्त्री) ⇒ Kind of Cassia
Tamil Pēyatti ⇒
Related word(s):
Vedic Reference
English
Trāyamāṇā denotes in the Atharvaveda^1 a plant of an
unknown species. The word is possibly only an epithet,
retaining its participial sense of ‘preserving, ’ though this
interpretation is not favoured by the accent.^2
1) viii. 2, 6.
2) Trāyamāṇā. Cf. Whitney, Translation of the Atharvaveda, 477.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: त्रायमाणा
Root: त्रायमाणा
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ pakhur fig tree [Ficus Heterophylla - Bot.]
Shloka(s):
2|4|150|2 ► वार्षिकं त्रायमाणा स्यात्त्रायन्ती बलभद्रिका॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|150|2 ⇢ वार्षिकम् (वार्षिक) (नपुं) ⇒ rainy, yearly, others a river, being so many years old, belonging to the rainy-season, sufficient or lasting for a year, lasting a certain number of years, having water only during the rains, versed in calculating the rainy season, the water of which lasts the whole year, one that does not dry up in the hot season, growing in the rainy season or fit for or suited to it
➠ 2|4|150|2 ⇢ त्रायमाणा (त्रायमाणा) (स्त्री) ⇒ pakhur fig tree [Ficus Heterophylla - Bot.]
➠ 2|4|150|2 ⇢ त्रायन्ती (त्रायन्ती) (स्त्री)
➠ 2|4|150|2 ⇢ बलभद्रिका (बलभद्रिका) (स्त्री) ⇒ kind of cake made of bean-flour, pakhur fig tree [Ficus Heterophylla - Bot.]
Related word(s):
जातिः ➡ ओषधिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रायमाणा,
स्त्री,
 (त्रायते इति । त्रै + शानच् ।)बला इति बहुला इति च ख्याता । तत्पर्य्यायः ।वार्षिकम् २ त्रायन्ती ३ बलभद्रिका ४ । इत्य-मरः । २ । ४ । १०५ ॥
कृतत्रा ५ त्रायमाणिका ६बलभद्रा ७ सुकामा ८ वार्षिकी ९ गिरिजा १०अनुजा ११ माङ्गल्यार्हा १२ देवबला १३पालिनी १४ भयनाशिनी १५ अवनी १६रक्षणी १७ त्राणा १८ । इति राजनिर्घण्टः ॥
सुभद्राणी १९ भद्रनामिका २० । इति रत्न-माला ॥
अस्य गुणाः । शीतत्वम् । मधुरत्वम् ।गुल्मज्वरकफास्रभ्रमतृष्णाक्षयग्लानिविषच्छर्द्दि-विनाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
पित्त-नाशित्वम् । इति राजवल्लभः ॥
(यथा, --“पटोलं पिचुमर्द्दञ्च दार्व्वीं कटुकरोहिणीम् ।षष्ठ्याह्वां त्रायमाणाञ्च दद्याद्बीसर्पशान्तये ॥
”इति चरके चिकित्सास्थाने एकादशेऽध्याये ॥
)