| YouTube Channel

त्रा (trA)

 
शब्दसागरः
English
त्रा r. 2nd cl. (त्राते) To preserve, &c.: see त्रै० अदा० आ० सक० सेट् ।
Capeller Eng
English
1 त्रा त्रा॑यते त्रा॑ते (त्रा॑°ति)
pp.
 त्रात (q.v. )
protect shelter, rescue from (abl. or
gen.
 ). —परि & सम् =
S.
2 त्रा॑
m.
 protector.
Yates
English
त्रा (ल) त्राति 2.
a. To preserve.
Wilson
English
त्रा r. 2nd cl. (त्राति) To preserve, &c.: see त्रै.
Apte
English
त्रा [trā], 2 Ā. (त्राते) To protect
see also त्रै.
Apte 1890
English
त्रा {c2c} A. (त्राते) To protect
see also त्रै.
Monier Williams Cologne
English
त्रा॑
m.
 (√ त्रै) a protector, defender,
RV.
 i, 100, 7
iv, 24, 3
cf.
 अ॑न्-अग्नि-
1. त्र
Monier Williams 1872
English
त्रा 1. त्रा (by native authorities written
त्रै, q. v.), cl. 1. A. त्रायते, &c., to pro-
tect, &c. See rt. त्रै, p. 394.
2. त्रा, आस्, m., Ved. a protector, a defender
[cf.
1. त्र।]
Macdonell
English
त्रा TRĀ, Ⅱ.
Ⅳ. Ā. trā́ya, protect, rescue, 🞄from (ab., g.)
ps. trāyate: pp. trāta. pari, 🞄id.
ps. impv. paritrāyatām, help!
Benfey
English
त्रा त्रा, ii. 2, Par. Ātm. , and त्रै
त्रै, i. 1, त्राय (i. e. properly त्रा, i.
4), Ātm. To protect, to preserve (with
the abl.), MBh. 2, 2606. -- With the prep.
परि परि, To protect, MBh. 13, 3600
परित्रात, Rām. 6, 6, 10. -- With सम्
सम्, To protect, MBh. 1, 6819. -- Akin
to तॄ, and for original तर् + आ।
Hindi
Hindi
को बचाने
Bopp
Latin
त्रा 2. P. (in imperat. supponitur radici त्रै, a qua त्रा in
formis generalibus distingui nequit
a grammaticis त्रा
in radices non receptum est) servare, liberare. BR. 3. 3.:
त्राहि सर्वम् मयै ऽकया
SU. 1. 15.: त्राही ऽति प्रचुक्रु-
शुः
MAH. 3. 15931.: ततो नस् त्रातु भगवान्. (V. त्रै.)
Lanman
English
√trā (trā́ti, trā́te [628]
trā́yate [761c]
tatré
átrāsta
trāsyáte
trātá
trā́tum
trātvā́). protect
rescue
rescue
from, w. abl. [collateral form of √tṛ
(‘get through or across’), w. a caus. mg,
‘bring through or across (trouble).’]
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 त्रा
मूलधातुः:
 त्रैङ्
धात्वर्थः:
 पालने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 अनिट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 त्रायते
अनुबन्धादिविशेषः:
 कृष्णाचार्ये नास्ति
Abhyankara Grammar
English
त्रा tad. affix त्रा in the sense of some- thing donated, as also to the words देव, मनुष्य, पुरुष, पुरु and मर्त्य end- ing in the accusative or the loca- tive case
e. g. व्राह्मणत्रा करोति, देवत्रा वसतिः cf. Kas. on P. V.4.55, 56. ’There is avagraha before the tad. affix त्रा. देवत्रेति देवSत्रा्
cf. V.Pr. V.9.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
°त्रा Rasas. 30, 1 in रसिकत्राकृत = रसिकाधीनीकृत.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रा, ङ पालने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-आत्मं-सकं-अनिट् ।) त्रै ङ पालन इत्यत्रकैश्चिददादौ त्रा पठ्यते । इति क्रमदीश्वरः ॥
इति कविकल्पद्रुमटीकायां दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रा पालने अदा० आ०
सक०
 अनिट् क्रमदीश्वरः । त्रातेअत्रात । “कान्तारे ब्राह्मणान् गाश्च यः परित्रातिकौशिकः!” भा० अनु० ७३ अ० । आर्षत्वात् पदव्यत्ययः ।
Capeller
German
1. त्रा त्रा॑यते, त्रा॑ते (°ति) beschützen,
retten vor (Gen. o. Abl.) p.p. त्रात Mit
परि u. सम् dass.
2. त्रा
m.
 Beschützer.
Grassman
German
√trā, Erweiterung von tar (Bed. 13), 1〉 beschützen, behüten [A.]
2〉 behüten [A.] vor [Ab.], retten [A.] vor [Ab.].
Stamm I. trā́:
-ā́sva 1〉 nas tanúas {833, 7}
adyá-adyā śuás-śuas, índra 〰 paré ca nas {670, 17}.
-ā́dhvam 2〉 nas nigúras, avapádas {220, 6}.
-ādhvam 1〉 nas {650, 3}.
Stamm II. trā́ya:
-ase 1〉 yám {680, 4}
{833, 4}
jánam {214, 4}.
-adhve 1〉 yám {407, 15}
{575, 1}
{861, 14}.
-ante 1〉 yám {647, 17}.
-asva 1〉 nas {535, 7}.
-atām [3. s.] 1〉 (erg. imám) {963, 5}.
-adhvam 2〉 nas durévāyās abhihrútas {889, 11}.
-antām 1〉 (erg. imám) {963, 5}.
trāya:
-asva 1〉 gṛṇatás maghónas {848, 15}
gṛṇatás utá stī́n {974, 4}. — 2〉 tā́n druhás nidás {532, 8}.
-atām [d. s.] 1〉 (nas) {106, 7}
{351, 7} (trātā́).
-ethām [2. d.] 1〉 nas {424, 3}.
-etām [3. d.] 1〉 nas ánāgasas {861, 3}.
III. Doppelstamm trāsa [s. u. tar]:
-ate [3. s.] 2〉 nas duritā́t {128, 5}
nas váruṇasya dhūrtés {128, 7}.
Perf. tatrā, tatr:
-re [3. s. me.] 2〉 tā́s nas kaṇūkayántīs sumédhas 〰 áṃhasas {958, 7}. [Page555]
Aor. trā́s:
-sāthe [2. d. präsentisch, im Sinne des Conj.] 1〉 yám {416, 6}.
-sīthām [2. d. Opt. = Precat.], überall -sithām zu sprechen 1〉 nas {351, 1}
{395, 1}
{578, 4}
{587, 2}.
Part. trā́yamāṇa [Stamm II.]:
-as 1〉 nas {491, 8} (savitá), ohne Object {551, 10} savitā́.
Verbale trā́
als Subst. m. s. im Folgenden
enthalten ferner in án-agnitrā (aus an und agnitrā́).
trā́, m., Beschützer, Behüter [von trā].
-ám {320, 3} (kṛṇvata)
kṣémasya {100, 7}.
Burnouf
French
*त्रा त्रा, cf. त्रै।
Stchoupak
French
त्रा-
(त्रै-) {%trāti trāyate
trāsyati -te
trāyate
trāta- %}
त्रातुम् त्रात्वा -- sauver, protéger, sauvegarder, défendre, préserver
(contre, abl.)
a. v. sauvé, sauvegardé, protégé, etc.