| YouTube Channel

त्रस् (tras)

 
Capeller Eng
English
त्रस् त्र॑सति (त्र॑स°ते) & त्रस्यति (त्रस्य°ते)
pp.
त्रस्त॑ tremble, quake, be afraid of (abl. ,
gen.
, or
instr.
).
C.
त्रासयति (°ते) shake, agitate, frighten, scare. —अप start back,
flee. उद्
C.
frighten, rouse up. समुद्
C.
frighten, terrify. निस्
flee. परा
C.
frighten away. प्र flee in terror.
C.
affright, scare.
वि & सम् tremble, fear
C.
terrify, frighten. Cf. उत्त्रस्त,
परित्रस्त, समुत्रस्त.
Yates
English
त्रस् त्रसति 1.
a. (य, ई) त्रस्यति 4.
a.
To fear
to run. (कि, इ) त्रंसति
त्रंसयति to speak
to shine. 1. 10.
a. (क) त्रासयति To hold
to seize,
to forbid
to frighten.
Apte
English
त्रस् [tras], I. 1, 4
P.
(त्रसति, त्रस्यति, त्रस्त)
To quake, tremble, shake, start with fear.
To fear, dread, be afraid of (with
abl.
, sometimes with
gen.
or
instr.
)
यस्य त्रसन्ति शवसः
Rv.*
6.14.4
प्रमदवनात्त्रस्यति
K.*
255
कपेर- त्रासिषुर्नादात्
Bk.*
9.11
5.75
14.48
15.58
Śi.*
8.24
Ki.*
8.7.
To run away, run from.
Caus.
(त्रासयति-ते) To frighten, terrify. -II. 1
U.
(त्रासयति-ते)
To go, move.
To hold.
To take, seize.
To oppose, prevent.
Apte 1890
English
त्रस् {vI.v} {c1c} {c4c} P. (त्रसति, त्रस्यति, त्रस्त) 1 To quake, tremble, shake, start with fear.
2 To fear, dread, be afraid of (with abl., sometimes with gen or instr.)
प्रमदवनात्त्रस्यति K. 255
कपेरत्रासिषुनादात् Bk. 9. 11, 5. 75, 14. 48, 15. 53
Śi. 8. 24
Ki. 8. 7.
3 To run away, run from.
Caus. (त्रासयति-ते) To frighten, terrify {vII.v} {c10c} U. (त्रासयति-ते) 1 To go, move.
2 To hold.
3 To take, seize.
4 To oppose, prevent.
Monier Williams Cologne
English
1. त्रस्
cl.
10.
P.
त्रासयति (ind.
p.
°सयित्वा) to seize, Mṛcch. iii, 17/18
to prevent,
Dhātup.
2. त्रस्
cl.
1. त्र॑सति (Pāṇ. iii, 1, 70),
cl.
4. त्रस्यति (MBh.
&c.
ep.
also Ā.
pf. 3. तत्रसुर् [BhP. vi] or त्रेसुर् [Devīm. ix, 21]
Pāṇ.
vi, 4, 124)
to tremble, quiver, be afraid of (abl.
gen.
, rarely instr.),
RV.
vi, 14, 4 and (p.
f.
तर॑सन्ती), x, 85, 8
AV.
v, 21, 8
ŚBr.
&c.
:
Caus.
त्रासयति (ep. also Ā.) to cause to tremble, frighten, scare,
MBh.
&c.
त्रस् [cf. Zend tares
τρέω
Lat.
terreo.]
Monier Williams 1872
English
त्रस् 1. त्रस्, cl. 10. P. त्रासयति, -यितुम्,
to take, seize
to hold
to oppose, pre-
vent, forbid.
त्रस् 2. त्रस्, cl. 1. and 4. P. (ep. also A.)
त्रसति, त्रस्यति, तत्रास (3rd pl. त-
त्रसुस् and त्रेसुस्), त्रसिष्यति, अत्रासीत् and अत्र-
सीत्, त्रसितुम्, to tremble, quiver, quake, or start
with fear
to be agitated, be afraid of
to fear, dread
(with abl. or gen. and more rarely with inst., e. g.
तस्मात् or तस्य त्रस्यति, he fears that or is afraid
of him)
to run away, run: Caus. त्रासयति, -यितुम्,
to cause to tremble, terrify, to frighten, scare,
agitate, set in motion: Desid. तित्रसिषति: Intens.
तात्रस्यते, तात्रस्ति
[cf. Zend tareś, tars-ti: Gr.
τρέω for τρεσιyω, ταρταρίζω, τρήπων for τρεσ-
πων, τρέ-μ, τάρβος, ταράσσω, θάλασσα, ὀ-τρηρός,
ὀ-τραλέος: Lat. tristis = trasta
tremo
terreo fr.
terseo for treseo = Caus. त्रासयामि: Goth. thlahs-
yan: Russ. tryasu, ‘to shake
tryasu-sy, ‘I
tremble:’ Lett. trīsseht, ‘to tremble:’ Hib. tor,
‘fear, dread.’]
Macdonell
English
त्रस् TRAS, Ⅰ. P. trása, Ⅳ. (E. also Ā.) 🞄trasya, tremble or quake, at, be afraid 🞄of (in. , ab., g.): pp. trastá, affrighted, trembling
🞄cs. trāsaya, P. (E. also Ā.) shake
🞄frighten, scare. apa, start back, flee. ud, pp. 🞄uttrasta, frightened
cs. terrify, scare away. 🞄pari, pp. terrified. vi, tremble, be frightened: 🞄pp. affrighted
cs. terrify. sam, pp. terrified
🞄cs. terrify.
Benfey
English
1. त्रस् त्रस्, i. 1 and 4, Par. (in
epic poetry also Ātm. , Bhāg. P. 1, 17,
20), To tremble, to be afraid, MBh. 7,
1402
6, 20. त्रस्त, Trembling, MBh.
3, 1431
fearful, Rām. 1, 49, 1
MBh. 4,
841.
Comp.
अ-त्रस्त,
adj.
intrepid, Ragh.
1, 21. Caus. त्रासय, To frighten, Rām.
2, 43, 3
anomalous ptcple. of the pres.
Ātm. त्रासयान, MBh. 6, 2141. Ptcple.
of the fut. pass. त्रासनीय, Terrible,
Hariv. 2430. -- With the prep. अप अप,
To retire in fear, MBh. 12, 2526. -- With
अव अव, अवत्रस्त, Frightened, Hariv.
2520. -- With उद् उद्, उत्त्रस्त, Fright-
ened, Rājat. 5, 148. Caus. To frighten,
Hariv, 3377. -- With परि परि, परि-
त्रस्त, Trembling, Hariv. 10127
fright-
ened, Rām. 3, 54, 7. -- With वि वि, To
tremble, to be afraid, MBh. 3, 8663. वि-
त्रस्त, Frightened, MBh. 1, 5964.
Comp.
अ-वित्रस्त,
adj.
intrepid, MBh. 1, 5496.
Caus. To frighten, to alarm, MBh. 3, 698
Man. 7, 196. -- With सम् सम्, To be
afraid, MBh. 7, 103. संत्रस्त, Fright-
ened, MBh. 6, 2640.
Comp.
सु-संत्रस्-
त,
adj.
very frightened, Rām. 3, 55, 29.
Caus. To frighten, Pañc. i. d. 212. --
With अभिसम् अभि-सम्, अभिसंत्रस्-
त, Frightened, Rām. 2, 9, 6 Gorr. -- Cf.
त्रा̆स, τρέω (for τρεσϳω), τρέστης, ταρταρίζω, τρήρων
(for τρεσρων), Goth. thlahs-
jan
Lat. terrere (for tersere, tresere)
cf. तरल, तॄ, तुर्, त्रप्
τρέμω
Lat.
tremo, probably tristis, τάρβος, ταράσσω
and many other words.
2. त्रस् त्रस्, i. 10, Par. To
hold, or to take, or to prevent.
Apte Hindi
Hindi
त्रस्
"भ्वा*, दिवा* पर* , , " - -
"थर्राना, काँपना, हिलना, भय के कारण विचलित होना"
त्रस्
"भ्वा*, दिवा* पर* , , " - -
"डरना, भयभीत होना, डर जाना"
त्रस्
"भ्वा*, दिवा* पर*,
पुं*
" - -
"डराना, भयभीत करना"
त्रस्
"चुरा* उभ* , " - -
"जाना, हिलना-जुलना"
त्रस्
"चुरा* उभ* , " - -
थामना
त्रस्
"चुरा* उभ* , " - -
"लेना, पकड़ना"
त्रस्
"चुरा* उभ* , " - -
"विरोध करना, रोकना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
त्रस्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಂಚರಿಸುವ
निष्पत्तिः - > त्रसी (उद्वेगे) - "अच्" (३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "नागारूढाः पार्वतानि श्रयन्तो दुर्गाणीव त्रासहिनास्त्रसानि"
उल्लेखाः - > माघ० १८-२४
त्रस्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೃದಯ
त्रस्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರಣ್ಯಕಾಡು
L R Vaidya
English
tras {% (I) vi. 1P, 4P (pp. त्रस्त
pres. त्रसति, त्रस्यति) %} 1. To tremble, to shake, to start with fear
2. to fear, to dread, (with an abl. gen. or inst.), त्रस्यत्वैरायमाणेभ्यः Bt.v.75, त्रस्यंती चलशफरीविघट्टितोरूः Sis.viii.24, Bt.xiv.48, xv.58.With वि-, to be frightened, वित्रस्तमुग्धहरिणीसदृशैः कटाक्षैः Bhartr.i.9.With सम्-, to fear, to be terrified, Bt.xiv.39.
tras {% (II) vt. 10U (pres. त्रसयति-ते) %} 1. To go, to move
2. to hold, to seize
3. to oppose.
Bopp
Latin
त्रस् 1. et 4. P.
1) tremere
praesertim timore. MAH. 3.
3080.: भयात् त्रस्यसि
DEV. 9. 21.: तैः शब्दैर् असु-
रास् त्रेसुः. -- त्रस्त tremens. MAH. 3. 841.: गन्धर्वा-
णाम् भयत्रस्ताः.
2) timere c. ablat. vel gen. BHATT.
15. 58.: राक्षसस्य ना ऽत्रासीत्. -- Caus. terrere. A.
9. 22.: त्रासयन् रथघोषेण निवातकवचस्त्रियः
ibd.
24.
DR. 5. 10. (Russ. trjasu quasso, agito = Caus. त्रा-
सयामि, trjasu-sj tremo
lett. trîʃseht tremere
gr. τϱέ-(σ)ω, τϱέ-μω
lat. tris-tis = त्रस्त, tre-mo, terreo ex
terseo pro treseo = Caus. त्रासयामि, v. gr. comp. 109^a).
6.
hib. tor «fear, dread».)
c. वि i. q. simpl. R. Schl. II. 103. 41.: वराहमृगाश्च…
वित्रेसुः
A. 6. 13.: वित्रेसुश्च विलिल्युश्च भूतानि. वि-
त्रस्त perterritus. H. 3. 3. SU. 1. 14. -- Caus. terrere.
MAN. 7. 196.: वित्रासयेत्
N. 16. 15.: वित्रासितवि-
हङ्गम.
c. सम् id. सन्त्रस्त perterritus. N. 11. 1. 13. 19. A. 8. 16.
Lanman
English
√tras (trásati
tatrā́sa, tatrasús, treṣús
[794e^2]
átrāsīt
trasiṣyáti
trastá).
tremble
fear. [cf. τρέω, τρέσ-σε, ‘tremble,
trembled’
Lat. terreo, ‘affright’
a-trastas
and ἄ-τρεστος, ‘unterrified.’]
Kridanta Forms
Sanskrit
त्रस् (त्र꣡सीँ꣡ उद्वेगे - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = त्रसनम्
अनीयर् = त्रसनीयः - त्रसनीया
ण्वुल् = त्रासकः - त्रासिका
तुमुँन् = त्रसितुम्
तव्य = त्रसितव्यः - त्रसितव्या
तृच् = त्रसिता - त्रसित्री
क्त्वा = त्रसित्वा
ल्यप् = प्रत्रस्य
क्तवतुँ = त्रस्तवान् - त्रस्तवती
क्त = त्रस्तः - त्रस्ता
शतृँ = त्रस्यन् / त्रसन् - त्रस्यन्ती / त्रसन्ती
त्रस् (त्र꣡सँ꣡ धारणे ग्रहण इत्येके वारण इत्यन्ये धारणग्रहणवारणेषु - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = त्रासनम्
अनीयर् = त्रासनीयः - त्रासनीया
ण्वुल् = त्रासकः - त्रासिका
तुमुँन् = त्रासयितुम्
तव्य = त्रासयितव्यः - त्रासयितव्या
तृच् = त्रासयिता - त्रासयित्री
क्त्वा = त्रासयित्वा
ल्यप् = प्रत्रास्य
क्तवतुँ = त्रासितवान् - त्रासितवती
क्त = त्रासितः - त्रासिता
शतृँ = त्रासयन् - त्रासयन्ती
शानच् = त्रासयमानः - त्रासयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
त्रस्
मूलधातुः:
त्रस
धात्वर्थः:
धारणे (ग्रहण इत्येके, वारण इत्यन्ये)
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
त्रासयति-ते
धातुः:
त्रस्
मूलधातुः:
त्रसी
धात्वर्थः:
उद्वेगे
गणः:
दिवादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
त्रस्यति
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
त्रस् mit उद् erschrecken. उत्त्रसन्ति Vajracch. 31, 5. Mit वि Harṣac. 198, 10 वित्रस्त = °ऊर्ध्वं क्षिप्त, dishevelled (of hair).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
भी, विभी, उद्विज्, शङ्क्, विशङ्क्, त्रस्, संवित्रस्, आशङ्क्, आशंस्, क्लव्, दृभ्, क्षुप्
verb
अनिष्टस्य शङ्कया आकुलीभवनानुकूलः व्यापारः।
"परीक्षायाम् सफला भवेयम् इति चिन्तयित्वा अहम् अभैषम्।"
Synonyms:
प्रव्यथ्, उद्वेप्, त्रस्, उद्विज्, संविज्, सन्त्रस्
verb
भयानुभूतिजन्यः शरीरावयावानां कम्पनानुकूलः व्यापारः।
"आतङ्कवादिनं दृष्ट्वा सोहनस्य शरीरं प्राव्यथत।"
Capeller
German
त्रस् त्र॑सति (°ते) u. त्रस्यति (°ते) erzittern,
erschrecken vor (Abl., Gen. o. Instr.)
p.p. त्रस्त zitternd, erschrocken, ängstlich.
Caus. त्रासयति (°ते) jemd. erschrecken,
scheuchen. अप zurückschrecken
(intr.), fliehen. उद् Caus.
jemd. erschrecken, außcheuchen. वि
erschrecken, sich entsetzen
p.p. erschrocken.
Caus. jemd. erschrecken,
ängstigen. सम् erzittern, erbeben, erschrecken
p.p. erschrocken. Caus.
ängstigen.
Grassman
German
√tras [Cu. 〔244〕], zittern, beben vor [Ab.].
Mit ápa, zitternd fliehen vor [Ab.].
nis, fliehen.
Stamm trása:
-anti yásya śávasas {455, 4}.
Imperf. atrasa:
-an ápa: mát {921, 8} (tā́s rathaspríśas áśvās). nís: támiṣīcīs (ámīvās) {668, 11}.
Part. tarásat (für trásat):
-ntī bhujyús {921, 8}.
Burnouf
French
*त्रस् त्रस्। त्रसामि 1 et त्रस्यामि 4
p.
तत्रसुस् et त्रेसुस्
f2. त्रसिष्यामि
a1. अत्रसिषम्
et अत्रासिषम्
pp. त्रस्त। Trembler: भयात् de peur.
voir peur de qqn. avec l'ab. ou le g.
Gr.
τρέω, τρέμω, τρέστης (sfx.
της) lat. tremo: fr. transe.
*त्रस् त्रस्। त्रासयामि 10
pqp. अतित्रसम्।
Prendre, saisir (?).
Retenir, empêcher (?).
Soutenir, tenir
(?).
Stchoupak
French
त्रस्-
त्रसति (-ते) त्रस्यति (-ते)
तत्रास तत्रसिरे
{%
trasiṣyati
trāsayati -te %} (त्रास्यते)
त्रस्त- त्रासित- --
trembler, être effrayé, trembler de peur (devant, abl. gén. )
caus. faire
trembler, terrifier, faire peur.