| YouTube Channel

त्रसरेणु (trasareNu)

 
शब्दसागरः
English
त्रसरेणु mf. (-णुः) An atom or mote visible in a sunbeam, especially con-
sidered as an ideal weight, either of the lowest of nomination, or
equal to three, or according to some, thirty invisible atoms.
f.
(-णुः) A wife of the sun.
E.
 त्रस move, and रेणु dust
also read त्र्यसरेणु ।
Capeller Eng
English
त्रसरेणु
m.
 mote of dust, atom.
Yates
English
त्रस-रेणु (णुः) 2.
m.
f.
 An atom or
mote, the lowest ideal weight
measure of quantity next to
aṇu.
f.
 Wife of the sun.
Wilson
English
त्रसरेणु
mf. (-णुः) An atom or mote visible in a sunbeam, especially
considered as an ideal weight, either of the lowest denomination, or equal to
three, or according to some, thirty invisible atoms.
f.
 (-णुः) A wife of the
sun.
E.
 त्रस moveable, and रेणु dust
also read त्र्यमरेणु.
Monier Williams Cologne
English
त्रस—रेणु
m.
 the mote or atom of dust moving in a sun-beam (considered as an ideal weight either of the lowest denomination [Mn. viii, 132
f.
Yājñ.
 i, 361] or equal to 3 [BrahmaP. iv, 96, 49
BhP.
 iii, 11, 5] or 30 [Vaidyakaparibh.] invisible atoms)
त्रस—रेणु
f.
N.
 of a wife of the sun,
L.
Benfey
English
त्रसरेणु त्रस-रेणु,
m.
1. A small
mote visible in a sunbeam, Man. 8, 132.
2. A compound atom in the Vaiśeṣika
philosophy (said by some to be com-
posed of three परमाणुस्, by others of
three द्व्यणुकस्), Brahmavaiv. P. 4,
96, 49.
Apte Hindi
Hindi
त्रसरेणुः
पुं*
 त्रस-रेणुः -
"अणु, धूल का कण या अणु जो सूर्यकिरण में हिलता हुआ दिखाई देता हैं"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
त्रसरेणु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿಟಕಿಯ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಸೂರ್ಯಕಿರಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸಣ್ಣ ಧೂಳಿನ ಕಣ
व्युत्पत्तिः - > त्रसश्चासौ रेणुश्च
प्रयोगाः - > "जालान्तरगते भानौ सूक्ष्मं यद् दृश्यते रजः । परमं तत्प्रमाणानां त्रसरेणुं प्रचक्षते ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ८-१३२
त्रसरेणु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆರು ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದಧೂಳಿನ ಕಣ /ಮೂರು ಅಣುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಧೂಳು
प्रयोगाः - > "अनुद्वौ परमाणू स्यात् त्रसरेणुः त्रयः स्मृतः"
उल्लेखाः - > भाग० ३-११-५
L R Vaidya
English
trasa-reRu {% m. %} an atom, the mole of dust which is seen moving in a sunbeam
(जालांतरगते भानौ सूक्ष्मं यद्दृश्यते रजः । प्रथमं तत्प्रमाणानां त्रसरेणुं प्रचक्षते M.viii.132).
पुराणम्
English
त्रसरेणु / TRASAREṆU. An ancient measure of weight of metals.Jālāntarāgate bhānau
Yat sūkṣmaṁ dṛśyate rajaḥ ।
Prathamaṁ tat pramāṇānāṁ
Trasareṇuṁ pracakṣate. ।। (Śloka 132, Chapter 8, manusmṛti). Eight trasareṇus make one Īru. three īrus make one Maṇkaṭuku. three maṇkaṭukus make one Veṇkaṭuku. Six veṇkaṭukus make one Madhyastrīyava. three madhyastrīyavas make one kunnikkuru. Five kunnikkurus make one māṣa. Sixteen māṣas make one suvarṇa. This is the weight of two and a half varāhas. Four suvarṇas make one pala. ten palas make one dharaṇa.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रसरेणुः,
स्त्री,
 सूर्य्यभार्य्याविशेषः । इति त्रिकाण्ड-शेषः ॥
त्रसरेणुः,
पुं,
 (त्रसश्चञ्चलत्वात् भीत इव रेणुः ।)त्रिंशत्परमाणुपरिमाणम् । स गवाक्षान्तर्गतेसूर्य्यकिरणे दृश्यते । तत्पर्य्यायः । ध्वंसी २ ।यथा, वैद्यकपरिभाषायाम् ।“जालान्तरगते सूर्य्यकरे ध्वंसी विलोक्यते ।त्रसरेणुस्तु विज्ञेयस्त्रिंशता परमाणुभिः ॥
”(द्व्यणुकत्रयात्मकरेणुः । यथा, ब्रह्मवैवर्त्ते ।“परमाणुद्वयेनाणुस्त्रसरेणुस्तु ते त्रयः ॥
”तथाच मनुः । ८ । १३२ ।“जालान्तरगते भानौ यत् सूक्ष्मं दृश्यते रजः ।प्रथमन्तत् प्रमाणानां त्रसरेणुं प्रचक्षते ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रसरेणु
पु०
 चसः चलो रेणुः कर्म० । “जालान्तरगते भानौसूक्ष्मं यद्दृश्यते रजः । प्रथमं तत्प्रमाणानां त्रसरेणुंव्रचक्षते” मनूक्ते गवाक्षान्तर्गतसूर्य्यकिरणेषु १ दोधूयमानेरजसि २ परमाणुषट्कात्मकेद्व्यणुकत्रयात्मके रजसि “पर-माणुद्वयेनाणुस्त्रसरेणुस्तु ते त्रयः” ब्रह्मवै० । “जालान्तरगतेसूर्य्यकरे ध्वं सी विलोक्यते । त्रसरेणुस्तु विज्ञेयःत्रिंशता परमाणुभिः” इति वैद्यकपरिभाषया ३ त्रिंशत्-परमाणुरूपे रजसि च । ४ सूर्य्यपत्नीभेदे स्त्री त्रिका० ।
Capeller
German
त्रसरेणु
m.
 Staubkörnchen.