| YouTube Channel

त्रपुस (trapusa)

 
Monier Williams Cologne
English
त्रपुस
n.
 id.,
L.
the fruit of °सी (also °पुष,
L.
 ),
Kauś.
Suśr.
Monier Williams 1872
English
त्रपुस, अम्, n. cucumber, the fruit of the
Trapusī
tin
(ई), f. coloquintida and other sorts
of cucumber, = महेन्द्र-वारुणी, कर्कटी, पीत-
पुष्पा।
Benfey
English
त्रपुस त्रपुस,
n.
 Cucumber, the
fruit of the त्रपुसी, Suśr. 1, 29, 2.
Apte Hindi
Hindi
त्रपुसम्
नपुं*
 - "त्रप् + उल, त्रप् + उष्, त्रप् + उस्, ज्ञप् + उस"
"टीन, रांगा"
L R Vaidya
English
trapusa {% n. %} Tin.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रपुसं,
क्ली,
 (त्रपते वह्नियोगेन लज्जते इव । त्रप+ बाहुलकात् उसः ।) रङ्गम् । इति राज-निर्घण्टः ॥
कर्कटी । अस्य गुणा यथा, --“बालं सुनीलं त्रपुसं तेषां पित्तहरं स्मृतम् ।तत् पाण्डुकफकृज्जीर्णमस्लं वातकफापहम् ॥
”इति सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रपुष(स)
न०
 त्रपुस्याः (ष्याः) फलम् अण् फले तस्य लुप् । त्रपु-षी(सी)फले । “त्रपुसं(षं) लघु नीलञ्च नवं तृट्क्लमदाह-जित् । स्वादु पित्तापहं शीतं रक्तपित्तहरं परम् । तत्-पक्वमम्लमुष्णं स्यात् पित्तलं कफवातनुत् । तद्वृहन्मूत्रलंशीतं रूक्षं पित्तास्रकृच्छ्रजित्” भावप्र० ।
त्रपु(ष)स
न०
 त्रप--बा० उस(ष) १ रङ्गे द्विरूपकोषः । गौरा०ङीष् २ माहेन्द्रवारुण्यां कर्कटीभेदे (ससा) लताभेदे ।सा च षीतपीष्पा काण्ण्डालुः बहुफला तुन्दिलफलाकण्टकफला सुधावासा च ।