| YouTube Channel

त्रपुष (trapuSa)

 
शब्दसागरः
English
त्रपुष nf. (-षं-षी) A cucumber.
n.
 (-षं) Tin.
E.
 त्रप् to be ashamed, &c.
उसस् affix, fem. ङीष्.
Yates
English
त्रपुष (षं) 1.
n.
 Tin
n.
f.
 A cucumber.
Wilson
English
त्रपुष
mf. (-षं-षी) A cucumber.
n.
 (-षं) Tin.
E.
 त्रप to be ashamed, &c. उसस् affix, fem. ङीष्.
Monier Williams Cologne
English
त्रपुष
m.
N.
 of a merchant,
Lalit.
 xxiv
त्रपुष
n.
 tin,
L.
 , Sch.
See °पुस.
Monier Williams 1872
English
त्रपुष, अस्, m., N. of a merchant
a cucumber
or melon
(ई), f. = त्रपुसी
(अम्), n. cucumber,
the fruit of the Trapuṣī
tin.
Apte Hindi
Hindi
त्रपुषम्
नपुं*
 - "त्रप् + उल, त्रप् + उष्"
"टीन, रांगा"
L R Vaidya
English
trapuza {% n. %} Tin.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Trapuṣa (var. °sa
= Pali Tapussa, Tapassu), and Bhallika, q.v., names of two merchants (in Pali brothers) who visited Buddha soon after his enlightenment: LV 〔381.4 ff.〕
[Page257-b] Mv 〔iii.303.4 ff.〕 (here regularly written °sa, but °ṣa 〔304.2〕)
Divy 〔393.19〕.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: त्रपुषः
Root: त्रपुष
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Species of big cucumber
Coloquintida
Tamil Perum pūṣaṇi
Shloka(s):
3|3|171|2 ► त्रिलिङ्गे त्रपुषे तालुः छर्दनी हस्तिपर्णिनी॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|171|2 ⇢ त्रपुषः (त्रपुष) (पुं) ⇒ Species of big cucumber
Coloquintida
Tamil Perum pūṣaṇi ⇒
➠ 3|3|171|2 ⇢ त्रपुषा (त्रपुष) (स्त्री) ⇒ Species of big cucumber
Coloquintida
Tamil Perum pūṣaṇi ⇒
➠ 3|3|171|2 ⇢ त्रपुषम् (त्रपुष) (नपुं) ⇒ Species of big cucumber
Coloquintida
Tamil Perum pūṣaṇi ⇒
➠ 3|3|171|2 ⇢ तालु (तालु) (स्त्री) ⇒ Big cucumber
coloquintida
Tamil Perum pūṣaṇi ⇒
➠ 3|3|171|2 ⇢ छर्दनी (छर्दनी) (स्त्री) ⇒ Big cucumber
coloquintida
Tamil Perum pūṣaṇi ⇒
➠ 3|3|171|2 ⇢ हस्तिपर्णिनी (हस्तिपर्णिनी) (स्त्री) ⇒ Big cucumber
coloquintida
Tamil Perum pūṣaṇi ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
त्रपुषं,
क्ली,
 (त्रप + बाहुलकादुषः ।) रङ्गम् ।इति भरतकृतद्विरूपकोषः ॥
त्रपुषीफलम् ।शसा इति भाषा । तत्पर्य्यायः । कण्टकिफलम्२ सुधावासम् ३ सुशीतलम् ४ । तल्लघुफल-गुणाः । नीलत्वम् । बलतृड्भ्रमदाहपित्तरक्त-पित्तनाशित्वम् । स्वादुत्वम् । शीतत्वञ्च । तत्पक्व-फलगुणाः । अस्लत्वम् । उष्णत्वम् । पित्तलत्वम् ।कफवातनाशित्वञ्च । तद्बृहत्फलगुणाः । मूत्र-लत्वम् । शीतत्वम् । रूक्षत्वम् । पित्तास्रकृच्छ्र-नाशित्वञ्च । इति भावप्रकाशः ॥
अस्य सामान्य-गुणाः । स्वादुत्वम् । गुरुत्वम् । विष्टम्भित्वम् ।शीतलत्वम् । मुखप्रियत्वम् । रूक्षत्वम् । अति-मूत्रलत्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्रपुष(स)
न०
 त्रपुस्याः (ष्याः) फलम् अण् फले तस्य लुप् । त्रपु-षी(सी)फले । “त्रपुसं(षं) लघु नीलञ्च नवं तृट्क्लमदाह-जित् । स्वादु पित्तापहं शीतं रक्तपित्तहरं परम् । तत्-पक्वमम्लमुष्णं स्यात् पित्तलं कफवातनुत् । तद्वृहन्मूत्रलंशीतं रूक्षं पित्तास्रकृच्छ्रजित्” भावप्र० ।
त्रपु(ष)स
न०
 त्रप--बा० उस(ष) १ रङ्गे द्विरूपकोषः । गौरा०ङीष् २ माहेन्द्रवारुण्यां कर्कटीभेदे (ससा) लताभेदे ।सा च षीतपीष्पा काण्ण्डालुः बहुफला तुन्दिलफलाकण्टकफला सुधावासा च ।