त्याग (tyAga)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 त्याग m.
  (-गः)
	 1. Gift,  donation. 
	 2. Abandoning,  leaving,  parting from, 
separation,  deserting,  &c.
	 3. A sage,  one who separates himself
from worldly thoughts.
 E.
  त्यज् to abandon,  भावे घञ् aff.
  

Capeller Eng

English

 त्याग॑ m.
  leaving,  abandoning,  rejecting,  avoiding,  giving
up
 donation,  sacrifice (also fig.
   of one's life)
 also = seq.
 

Yates

English

 त्याग (गः) 1.
m.
  A gift,  donation
 aban-
doning
 a sage,  forsaking all.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	 sacrifice
यज्ञ 	-	 yajJa 	-	 m.
  	-	 sacrifice
याग 	-	 yAga 	-	 m.
  	-	 sacrifice
यजथ 	-	  yajatha 	-	 sacrifice
हुन् 	-	  hun 	-	 sacrifice
इच्या 	-	  icyA 	-	 f.
  	-	 sacrifice
इज्या 	-	  ijyA 	-	 f.
  	-	 sacrifice
क्रिया 	-	  kriyA 	-	 f.
  	-	 sacrifice
नारी 	-	  nArI 	-	 f.
  	-	 sacrifice
प्रहुति 	-	  prahuti 	-	 f.
  	-	 sacrifice
याजि 	-	  yAji 	-	 f.
  	-	 sacrifice
याजिका 	-	  yAjikA 	-	 f.
  	-	 sacrifice
वर्षणि 	-	  varSaNi 	-	 f.
  	-	 sacrifice
सुधाभृति 	-	  sudhAbhRti 	-	 f.
  	-	 sacrifice
सुधासूति 	-	  sudhAsUti 	-	 f.
  	-	 sacrifice
हुति 	-	  huti 	-	 f.
  	-	 sacrifice
इष्टि 	-	  iSTi 	-	 m.
  	-	 sacrifice
होम 	-	  homa 	-	 m.
  	-	 sacrifice
अध्वर 	-	  adhvara 	-	 m.
  	-	 sacrifice
क्रतु 	-	  kratu 	-	 m.
  	-	 sacrifice

त्याग  { त्यज् } 	-	 tyAga{tyaj} 	-	 m.
  	-	 abandonment
त्यक्त  { त्यज् } 	-	 tyakta{tyaj} 	-	 adj.
  	-	 abandoned
त्यजति  { त्यज् } 	-	 tyajati{tyaj} 	-	 verb 	-	 quit
त्यजति  { त्यज् } 	-	 tyajati{tyaj} 	-	 verb 1 	-	 giveup
त्यजति  { त्यज् } 	-	 tyajati{tyaj} 	-	 verb 1 Par 	-	 leave
त्यजति  { त्यज् } 	-	 tyajati{tyaj} 	-	 verb t. 1 	-	 abandon
त्यज्यते  { त्यज् } 	-	 tyajyate{tyaj} 	-	 verb pass. 	-	 getridof
त्यज् 	-	 tyaj 	-	 adj.
  	-	  leaving
त्यज् 	-	 tyaj 	-	 adj.
  	-	  offering
त्यज् 	-	 tyaj 	-	 adj.
  	-	  abandoning
त्यज् 	-	 tyaj 	-	 adj.
  	-	  giving up
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  offer
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  except
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  set aside
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  get rid of
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  free one's self from
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  free one's self from
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  shun
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  avoid
त्यजते  { त्यज् } 	-	 tyajate  { tyaj } 	-	 verb 1 	-	  give away

त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	 leaving
परित्याग 	-	 parityAga 	-	 m.
  	-	 leaving
त्यजन 	-	 tyajana 	-	 n.
  	-	 leaving
वर्जन 	-	 varjana 	-	 n.
  	-	 leaving
शीघ्रं आगच्छतु,  यानं गच्छति 	-	 zIghraMAgacchatu, yAnaMgacchati 	-	 sent.
  	-	 Comequickly, thebusisleaving.
औत्सर्गिक 	-	  autsargika 	-	 adj.
  	-	  leaving
परित्यागिन् 	-	  parityAgin 	-	 adj.
  	-	  leaving
सन्त्यागिन् 	-	  santyAgin 	-	 adj.
  	-	  leaving
हायन 	-	  hAyana 	-	 adj.
  	-	  leaving
हायिन् 	-	  hAyin 	-	 adj.
  	-	  leaving
त्यज् 	-	  tyaj 	-	 adj.
  	-	  leaving
विवर्जक 	-	  vivarjaka 	-	 adj.
  	-	  leaving
हानि 	-	  hAni 	-	 f.
  	-	  leaving
विसृष्टि 	-	  visRSTi 	-	 f.
  	-	  leaving
अपहाय 	-	  apahAya 	-	 ind.
  	-	  leaving
संन्यास 	-	  saMnyAsa 	-	 m.
  	-	  leaving
परिक्षेप 	-	  parikSepa 	-	 m.
  	-	  leaving
वर्ज 	-	  varja 	-	 m.
  	-	  leaving
उज्झन 	-	  ujjhana 	-	 n.
  	-	  leaving
परिहरण 	-	  pariharaNa 	-	 n.
  	-	  leaving

त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	 leaving
परित्याग 	-	 parityAga 	-	 m.
  	-	 leaving
त्यजन 	-	 tyajana 	-	 n.
  	-	 leaving
वर्जन 	-	 varjana 	-	 n.
  	-	 leaving
शीघ्रं आगच्छतु,  यानं गच्छति 	-	 zIghraMAgacchatu, yAnaMgacchati 	-	 sent.
  	-	 Comequickly, thebusisleaving.
औत्सर्गिक 	-	  autsargika 	-	 adj.
  	-	 leaving
परित्यागिन् 	-	  parityAgin 	-	 adj.
  	-	 leaving
सन्त्यागिन् 	-	  santyAgin 	-	 adj.
  	-	 leaving
हायन 	-	  hAyana 	-	 adj.
  	-	 leaving
हायिन् 	-	  hAyin 	-	 adj.
  	-	 leaving
त्यज् 	-	  tyaj 	-	 adj.
  	-	 leaving
विवर्जक 	-	  vivarjaka 	-	 adj.
  	-	 leaving
हानि 	-	  hAni 	-	 f.
  	-	 leaving
विसृष्टि 	-	  visRSTi 	-	 f.
  	-	 leaving
अपहाय 	-	  apahAya 	-	 ind.
  	-	 leaving
संन्यास 	-	  saMnyAsa 	-	 m.
  	-	 leaving
परिक्षेप 	-	  parikSepa 	-	 m.
  	-	 leaving
वर्ज 	-	  varja 	-	 m.
  	-	 leaving
उज्झन 	-	  ujjhana 	-	 n.
  	-	 leaving
परिहरण 	-	  pariharaNa 	-	 n.
  	-	 leaving

त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	 leaving
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	 sacrifice
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	 renunciation
त्याग  { त्यज् } 	-	 tyAga{tyaj} 	-	 m.
  	-	 abandonment
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	 abandoning
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  gift
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  withdrawal
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  discharging
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  resigning
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  divorce
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  distribution
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  sacrificing one's life
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  resignation
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  donation
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  sage
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  quitting  [ a place ]
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  forsaking
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  secretion giving up
त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	  liberality
सशपथः त्याग 	-	  sazapathaH tyAga 	-	 m.
  	-	  abjuration

त्याग 	-	 tyAga 	-	 m.
  	-	 abandoning
उज्झ 	-	  ujjha 	-	 adj.
  	-	 abandoning
उत्सर्गिन् 	-	  utsargin 	-	 adj.
  	-	 abandoning
औत्सर्गिक 	-	  autsargika 	-	 adj.
  	-	 abandoning
सन्त्यागिन् 	-	  santyAgin 	-	 adj.
  	-	 abandoning
संन्यासिन् 	-	  saMnyAsin 	-	 adj.
  	-	 abandoning
हायक 	-	  hAyaka 	-	 adj.
  	-	 abandoning
हायिन् 	-	  hAyin 	-	 adj.
  	-	 abandoning
त्यज् 	-	  tyaj 	-	 adj.
  	-	 abandoning
ह 	-	  ha 	-	 adj.
  	-	 abandoning
उज्झिति 	-	  ujjhiti 	-	 f.
  	-	 abandoning
उत्सर्ग 	-	  utsarga 	-	 m.
  	-	 abandoning
परिहार 	-	  parihAra 	-	 m.
  	-	 abandoning
परित्याग 	-	  parityAga 	-	 m.
  	-	 abandoning
अवध्वंस 	-	  avadhvaMsa 	-	 m.
  	-	 abandoning
निक्षेप 	-	  nikSepa 	-	 m.
  	-	 abandoning
निसर्ग 	-	  nisarga 	-	 m.
  	-	 abandoning
न्यास 	-	  nyAsa 	-	 m.
  	-	 abandoning
परिक्षेप 	-	  parikSepa 	-	 m.
  	-	 abandoning
विमोक 	-	  vimoka 	-	 m.
  	-	 abandoning

त्याग  { त्यज् } 	-	 tyAga{tyaj} 	-	 m.
  	-	 abandonment
हानि 	-	  hAni 	-	 f.
  	-	 abandonment
उत्सृष्टि 	-	  utsRSTi 	-	 f.
  	-	 abandonment
मुक्ति 	-	  mukti 	-	 f.
  	-	 abandonment
विहीनता 	-	  vihInatA 	-	 f.
  	-	 abandonment
हा 	-	  hA 	-	 f.
  	-	 abandonment
संन्यास 	-	  saMnyAsa 	-	 m.
  	-	 abandonment
अपवर्ग 	-	  apavarga 	-	 m.
  	-	 abandonment
परित्याग 	-	  parityAga 	-	 m.
  	-	 abandonment
उत्सर्ग 	-	  utsarga 	-	 m.
  	-	 abandonment
उत्त्याग 	-	  uttyAga 	-	 m.
  	-	 abandonment
उद्वास 	-	  udvAsa 	-	 m.
  	-	 abandonment
उपसंन्यास 	-	  upasaMnyAsa 	-	 m.
  	-	 abandonment
प्रतिनिःसर्ग 	-	  pratiniHsarga 	-	 m.
  	-	 abandonment
विनियोग 	-	  viniyoga 	-	 m.
  	-	 abandonment
विरह 	-	  viraha 	-	 m.
  	-	 abandonment
सन्त्याग 	-	  santyAga 	-	 m.
  	-	 abandonment
व्युदास 	-	  vyudAsa 	-	 m.
  	-	 abandonment
उपेक्षा 	-	  upekSA 	-	 n.
  	-	 abandonment
अपसर्जन 	-	  apasarjana 	-	 n.
  	-	 abandonment

Wilson

English

 त्याग
m.
  (-गः)
1 Gift,  donation. 
2 Abandoning,  leaving,  parting from,  separation,  deserting,  &c.
3 A sage,  one who separates himself from worldly thoughts.
E.
  त्यज to abandon,  घञ् aff.
  

Apte

English

त्यागः [tyāgḥ],  [त्यज्-भावे घञ्]

Leaving,  forsaking,  abandoning,  deserting,  separation
 न माता न पिता न स्त्री न पुत्रस्त्याग- मर्हति Ms.*
  8.389
9.79.

Giving up,  resigning,  renouncing
 Ms.*
  1.112
 सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् Bg.*
  12.11.

Gift,  donation,  giving away as charity
 करे श्लाघ्यस्त्याग Bh.*
  2.65
 वित्तं त्यागनियुक्तम् (दुर्लभम्) H.*
  1.139
 त्यागाय संभृतार्थानाम् R.*
  1.7
 Pt.*
  1.169.

Liberality,  generosity
 Ms.*
  2.97
 R.*
  1.22.

Secretion,  excretion. 

Dismissing,  discharging.

Sacrificing oneself
 मिथो यत् त्यागमुभयासो अग्मन् Rv.*
  4.24.3.

A sage. Comp.
   -पत्रम् a bill of divorcement. -युत,  -शील a.
  liberal,  generous,  munificent.

Apte 1890

English

 त्यागः [त्यज्-भावे घञ्] 1 Leaving,  forsaking,  abandoning,  deserting,  separation
 न माता न पिता न स्त्री न पुत्रस्त्यागमर्हति Ms. 8. 389,  9. 79. 
2 Giving up,  resigning,  renouncing
 Ms. 10. 112
 Bg. 12. 11. 
3 Gift,  donation,  giving away as charity
 करे श्लाघ्यस्त्यागः Bh. 2. 65
 H. 1. 154
 त्यागाय संभृतार्थानां R. 1. 17
 Pt. 1. 169. 
4 Liberality,  generosity
 R. 1. 22. 
5 Secretion,  excretion. 
6 Dismissing,  discharging. 
7 Sacrificing oneself. 
8 A sage. 
Comp. 
पत्रं a bill of divorcement. 
युत,  
शील a. liberal,  generous,  munificent. 

Monier Williams Cologne

English

 त्याग॑ m.
  (Pāṇ.  vi,  1,  216) leaving,  abandoning,  forsaking,  Mn.
   &c.
  

 quitting (a place,  देश-),  Pañcat.
 

 discharging,  secretion,  MBh.
   xiv,  630
 VarBṛS.
  giving up,  resigning,  gift,  donation,  distribution,  KātyŚr.
  
 Mn.
   &c.
  

 sacrificing one's life,  RV.
   iv,  24,  3

 liberality,  Mn.
   ii,  97
 R.
  &c.
  

 a sage,  L.
 

 cf.
   आत्म-,  तनु-,  देह-,  प्राण-,  शरीर-.

Monier Williams 1872

English

 त्याग,  अस्,  m. leaving,  letting go,  abandoning, 
forsaking,  parting from,  deserting,  renouncing,  separa-
tion
 discharging
 dismissing
 giving up,  resigning
gift,  donation,  distribution
 sacrificing one's life
liberality,  generosity,  prodigality
 secretion,  excretion
a sage,  one who separates himself from the world
[cf. आत्म-त्°,  तनु-त्°,  देह-त्°।]
—त्याग-पत्त्र, 
अम्,  n. a bill of divorcement.
—त्याग-मय,  अस्,  ई, 
अम्,  consisting only in giving or in donation.
—त्याग-युत,  अस्,  आ,  अम्,  liberal.
—त्याग-शील, 
अस्,  आ,  अम्,  disposed to give away,  generous,  liberal.
—त्यागशील-ता,  f. or त्यागशील-त्व,  अम्,  n.
generosity.

Macdonell

English

 त्याग tyāg-á,  m.
  abandonment,  desertion
 🞄quitting
 giving up,  sacrifice,  renunciation
 🞄liberality: -karma-samanvita,  pp. linked 🞄with charity
 -śila,  a.
  liberal: -tā,  f.
  liberality.

Benfey

English

 त्याग त्याग,  i. e. त्यज् + अ,  m.
 
 1.
Abandoning,  Man.  10,  111
 Pañc. 261, 
6
 forsaking,  Man.  8,  389
 resigning, 
Rām.  4,  7,  9.
 2. Giving away, 
Böhtl. Ind. Spr. 499
 liberality,  Daśak. in
Chr. 180,  16
 prodigality, 
Böhtl. Ind. Spr. 1260.
 3. Secretion,  MBh. 14,  630.
 -- Comp.
  आत्मत्याय,  i. e.
आत्मन्-,  m.
 
1. loss of conscience,  Suśr. 1,  192,  6.
2. suicide,  Daśak. in Chr. 189,  9.
तनु-,  m.
  risking one's life,  Rām.  2, 
40,  6.
देह-,  m.
  dying,  death,  Man. 
10,  62.
स्थान-,  m.
  leaving one's place, 
Böhtl. Ind. Spr. 3348.

Hindi

/ परित्याग त्याग

Apte Hindi

Hindi

त्यागः
पुं*
  - त्यज् + घञ्
"छोड़ना,  परित्याग,  छोड़ देना,  छोड़कर चले जाना,  वियोग"

त्यागः
पुं*
  - त्यज् + घञ्
"छोड़ देना,  पद त्याग कर देना,  तिलांजलि देना"

त्यागः
पुं*
  - त्यज् + घञ्
"उपहार दान,  धर्मार्थ दान"

त्यागः
पुं*
  - त्यज् + घञ्
"मुक्तस्तता,  उदारता"

त्यागः
पुं*
  - त्यज् + घञ्
"स्राव,  मलोत्सर्ग"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

त्याग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾನ /ಕೊಡಿಗೆ /ತನ್ನದಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿ ಇತರರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡುವುದು
निष्पत्तिः - > त्यज (हानौ) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "त्यागाय सम्भृतार्थानां सत्याय मितभाषिणाम्"
उल्लेखाः - > रघु० १-७
त्याग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ಜಿಸುವುದು /ತೊರೆದು ಬಿಡುವುದು
प्रयोगाः - > "न माता न पिता न स्त्री न पुत्रस्त्यागमर्हति"
उल्लेखाः - > मनु० ८-३८९
त्याग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು /ಫಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಡುವುದು
प्रयोगाः - > "सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुः त्यागं विचक्षणाः"
उल्लेखाः - > गीता० १८-२

L R Vaidya

English

 tyAga {% a. %} spending little,  niggardly.

 tyAga {% m. %} 1. Leaving,  forsaking,  deserting,  separation,  न माता न पिता न स्त्री न पुत्रस्त्यागमर्हति M.viii.319
giving up,  resigning,  renouncing,  Bg.xii.41
gift,  donation,  त्यागाय संभृतार्थानाम् R.i.17
liberality,  generosity,  R.i.22
secretion,  excretion.

Bopp

Latin

 त्याग m. (r. त्यज् s. अ)
1) relictio,  renuntiatio. BR. 1. 33.
BH. 12. 11. 18. 1. 2. 4.
2) actio dandi,  donandi,  largiendi.
RAGH. 1. 7. 22. HIT. 34. 14.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  त्याग,  परित्याग
noun
 
त्यजनस्य भावः।
 पत्न्यापत्ययोः त्यागेन न सः सुखम् अलभत्। / "न माता न पिता न स्त्री न पुत्रस्त्यागमर्हति [मनु. 8.329]"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
दानमुत्सर्जनं त्यागः प्रदेशनविसर्जने ।
विहायितं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ॥ ३८६ ॥
विश्राणनं निर्वपणमपवर्जनमंहतिः ।
-wordlist-
 
दान (क्ली),  उत्सर्जन (क्ली),  त्याग (पुं),  प्रदेशन (क्ली),  विसर्जन (क्ली),  विहायित (क्ली),  वितरण (क्ली),  स्पर्शन (क्ली),  प्रतिपादन (क्ली),  विश्राणन (क्ली),  निर्वपण (क्ली),  अपवर्जन (क्ली),  अंहति (स्त्री)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 त्यागः,  पुं,
   (त्यज् + घञ् ।) दानम् । इत्यमरः ।२ । ७ । २९ ॥
 (यथा,  रघुः । १ । ७ ।“त्यागाय सम्भृतार्थानां सत्याय मित-भाषिणाम् ॥
”)वर्ज्जनम् । इति मेदिनी । गे,  ८ ॥
 (यथा, मनुः । ८ । ३८९ ।“न माता न पिता न स्त्री न पुत्त्रस्त्याग-मर्हति ॥
”)विवेकिपुरुषः । इति शब्दरत्नावली ॥
 सर्व्व-कर्म्मफलविसर्ज्जनम् । यथा,  --“काम्यानां कर्म्मणां न्यासं सन्न्यासं कवयो विदुः ।सर्व्वकभफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म्म प्राहुर्म्मनीषिणः ।यज्ञदानतपःकर्म्म न त्याज्यमिति चापरे ॥
निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ! ।त्यागो हि पुरुषव्याघ्र ! त्रिविधः संप्रकीर्त्तितः ॥
यज्ञो दानं तपः कर्म्म न त्याज्यं कार्य्यमेव तत् ।यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥
एतान्यपि च कर्म्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।कर्त्तव्यानीति मे पार्थ ! निश्चितं मतमुत्तमम् ॥
नियतस्य तु सन्न्यासः कर्म्मणो नोपपद्यते ।मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्त्तितः ॥
दुःखमित्येव यत् कर्म्म कायक्लेशभयात् त्यजेत् ।स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥
कार्य्यमित्येव यत् कर्म्म नियतं क्रियतेऽर्ज्जुन ! ।सङ्गं त्यक्त्वा फलञ्चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥
”इति श्रीभगवद्गीतायाम् । १८ । २-९ ॥
(त्रि,  दाता । यथा,  ऋग्वेदे । ४ । २४ । ३ ।“मिथो यत्त्यागमुभयासो अग्मन् नरः स्तोकस्यतनयस्य सातौ ॥
”“उभयास उभये यजमानाः स्तोतारश्च त्यागंत्थागकर्त्तारं दातारमिन्द्रं अग्मन् उपगच्छन्ति ॥
”इति सायनः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 त्याग पु०
  त्यज--भावे घञ् । उत्सर्गे मूर्तद्रव्यस्य स्वत्वध्वंसा-नुकूलव्यापारे न ममेदमित्याकारे । “न माता नपिता न स्त्री न पुत्रस्त्यागमर्हति” “उन्मत्तं पतितंक्लीवमवीरं पापरोगिणम् । न त्यागोऽस्ति द्विष-न्त्याश्च न च दायापवर्तनम्” मनुः अमूर्तद्रव्यस्य २ वि-योगमात्रे च । त्यागश्च सात्त्विकादिभेदात् त्रिविधः ।यथाह गीता “नियतस्य तु सन्न्यासः कर्मणो नोपप-द्यते । मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ।दुःखमित्येव यत् कर्म कायक्लेशभयात् त्यजेत् । सकृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् । कार्य्यमि-त्येव यत् कर्म नियतं कुरुतेऽर्जुन! । सङ्गं त्यक्त्वाफलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः” । विशेषणाभावात्विशेष्याभावात् उभयाभावाच्च पुनरपि सात्त्विकस्त्यागःत्रिविधः तथा हि फलाभिसन्धिपूर्वककर्मत्यागः सत्यपिकर्मणि फलाभिसन्धित्यागादेकः । स च सात्त्विकत्वा-दादेयः । सत्यपि फलाभिसन्धौ कर्मत्यागात् द्वितीयः ।स च दुःखबुद्ध्या कृतो राजसः विपर्य्यासेन कृतस्ता-मसः इति भेदः । द्विविधोऽपि हेयो भवति । फलाभि-सन्धेः कर्मणश्च त्यागात् तृतीयः । स च कर्मानधि-कारिकर्त्तृको नैर्गुण्यरूपः । सोऽपि साधनफलभेदेनद्विविधः । तत्र सात्त्विकेन फलाभिसन्धित्यागपूर्वककर्मानु-ष्ठानरूपेण त्यागेन शुद्धान्तःकरणस्योत्पन्नविविदिषस्यआत्मज्ञानसाधनश्रवणाख्यं वेदान्तविचाराय फलाभिस-न्धिरहितस्यान्तःकरणशुद्धौ सत्यां तत्साधनस्य परित्यागःस एकः साधनभूतो विविदिषासन्न्यास उच्यते ।जन्मान्तरकृतसाधनाभ्यासपरिपाकादस्मिन् जन्मनि आदा-वेवोत्पन्नात्मबोधस्य कृतकृत्यस्य स्वत एव फलाभिसन्धेःकर्मणश्च परित्यागः फलभूतः स विद्वत्सन्न्यास इत्यु-च्यते । “त्यागप्रपञ्चरूपस्यचिदात्मत्वावलोकनात् । त्यागोहि महतां पूज्यः सद्यो मोक्षमयो यतः । त्यागेनयुक्ता दिवमुत्पतन्ति त्यागेन हीना नरकं व्रजन्ति । नत्यागिनां दुष्करमस्ति किञ्चित् त्यागो हि सर्वव्यसनानिहन्ति” शब्दार्थचि० धृतवाक्यम् ।

Capeller

German

 त्याग॑ m.
  das Verlassen,  Verstoßen,  Meiden, 
Aufgeben,  Hingabe,  Freigebigkeit.

Grassman

German

 tyāgá,  m.,  Hingabe des Lebens [von tyaj 2].
-ám mithás yád 〰 ubháyāsas ágman {320, 3}.

Burnouf

French

 त्याग त्याग m.
  (त्यज्
 sfx. अ) abandon,  action de
quitter.
		 Renonciation
 renoncement: शान्तिस् त्यागाद्
अनन्तरम् tout près du renoncement est la béatitude.
		 Don, 
présent
 donation. 
		 Homme pratiquant le renoncement.
त्यागिता f.
  (sfx. ता) libéralité,  générosité
désintéressement.
त्यागिन् a. (sfx. इन्) qui fait un présent
 qui fait
l'abandon de qqc.
		 Qui pratique le renoncement.
त्यागिम a. (sfx. इम) quitté,  abandonné.

Stchoupak

French

 त्याग-
 m.
  abandon,  fait de quitter,  etc. 
 désertion,  séparation, 
départ 
 répudiation (d'une femme),  divorce 
 renoncement,  don,  donation, 
générosité 
 émission,  sécrétion. 
°शील- a. généreux 
 -ता- f.
  générosité.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.