| YouTube Channel

त्मन् (tman)

 
Capeller Eng
English
त्म॑न्
m.
 the vital breath
one's own person or self. Instr.
त्म॑ना (f. त्म॑न्या) &
loc.
 त्म॑न् yet, really, even, indeed
used
as an emphatic particle,
esp.
 after अ॑ध, इव & उत॑ before च &
न॑.
Spoken Sanskrit
English
त्मन् - tman -
ind.
 - certainly
त्मन् - tman -
ind.
 - even
त्मन् - tman -
m.
 - one's own person
त्मन् - tman -
m.
 - self
त्मन् - tman -
m.
 - vital breath
Apte
English
त्मन् [tman],
m.
Ved.
The vital air
त्मनमूर्जं न विश्वध क्षरध्यै
Rv.*
 1.63.8.
One's own person, self
cf.
 आत्मन्.
Apte 1890
English
त्मन् m. Ved. 1 The vital air.
2 One's own person, self
cf. आत्मन्.
Monier Williams Cologne
English
त्म॑न्
m.
 (= आत्म॑न्) the vital breath,
RV.
 i, 63, 8 (acc. त्म॑नम्),
ĀśvŚr.
 vi, 9, 1 (acc. त्मानम्)
one's own person, self,
RV.
ऽत्मन् after ए, or ओ for आत्मन्,
KaṭhUp.
 iii, 12
MBh.
 i-iii
BhP.
 vii, 9, 32
त्म॑न्
ind.
 उत॑ त्म॑ना or त्म॑नाच ‘and also, and certainly’, इव or न॑ त्म॑ना ‘just as’, अ॑ध त्म॑ना, ‘and even’,
RV.
Monier Williams 1872
English
त्मन् त्मन्, आ, m. = आत्मन् (acc. त्मनम्
and त्मानम्, dat. त्मने, loc. त्मनि
the initial
आ is also rarely dropped in epic poetry after ए
or ओ), Ved. the vital breath
one's own person, self.
त्मन् is also used in Ved. for त्मना at the end of
a Pāda.
Macdonell
English
त्मन् tmán,
m.
 vital breath
oneʼs self: in. 🞄tmánā and lc. tmán = pcls. certainly, at 🞄least, even, also (generally emphasizing preceding 🞄word)
often with uta, or ca, and also, 🞄and certainly
with iva or ná, just as
with 🞄ádha, and even.
Benfey
English
त्मन् त्मन्, see आत्मन्।
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
त्मन्
पु०
 आत्मन् + आलोपः । आत्मनि “त्मनमूर्जं नविश्वध क्षरध्यै” ऋ० १ । ६३ । ८ । त्मनमात्मानम् ।“आङोऽन्यत्रापि छन्दसि दृश्यते” पा० इत्यात्मनआकारलोपः संज्ञापूर्वकस्य विधेरनित्यत्वादुपधादीर्घाभावः” भा० । “त्मने तोकाय तनयाय मृड” ऋ०१ । ११४ । ६ । “उप त्मन्या वनस्पते” ऋ० १ । १८८ । १० ।“त्मन्या आत्मना” भा० । तृतीयास्थाने या । “अश्वोघृतेन त्मन्या” यजु० २९ । १० । “वनस्पतिरवसृष्टो नपाशैः त्मन्या” २० । ४५ ।
Capeller
German
त्म॑न्
m.
 der Lebenschauch, das Selbst, die
eigene Person (vgl. आत्मन्)
Instr.
त्म॑ना u. Loc. त्म॑न् adv. wirklich, sogar,
eben, doch, recht
bes. nach अ॑ध, इव
u. उत॑
Grassman
German
tmán, m., aus ātmán gekürzt, 1〉 Lebenshauch
2〉 das eigene Selbst (im Singular für alle Zahlen), und zwar mit dem Gegensatze toká, tánaya, tán
3〉 im Loc., in seiner Weise oder in eigener Person, oft in sehr abgeschwächter Bedeutung
4〉 im Instr., nach seiner Art oder aus freien Stücken, aus eigener Kraft, oft so abgeschwächt, dass es kaum übersetzt werden kann
immer aber hebt es dann hervor, dass der ausgesagte Zustand der Natur des Subjects entspricht oder die ausgesagte Thätigkeit frei von dem Subject geübt wird
5〉 iva tmán oder iva tmánā, recht wie, ganz wie
6〉 utá tmán oder utá tmánā, und auch, und besonders
7〉 ádha tmánā, nú tmánā, besonders jetzt, besonders dann
in diesen drei Fällen fast immer am Schlusse eines Versgliedes.
-ánam 1〉 neben ū́rjam {63, 8}.
-ánā 2〉 tmánā tánā, für uns selbst und unsere Kinder {974, 1}. — 4〉 {30, 14}
{54, 4}
{69, 10}
{104, 3}
{142, 10}. _{142, 11}
{151, 6}
{168, 4}. _{168, 5}
{178, 3}
{185, 1}
{193, 9}
{210, 7}
{216, 2}
{223, 4}
{237, 10}
{302, 5}
{337, 10}
{349, 1}. _{349, 5}
{364, 4}
{369, 4}
{379, 8}
{406, 2}. _{406, 6}. _{406, 8}
{441, 4}
{523, 1}
{534, 20}
{536, 10}
{550, 5}. _{550, 6}
{573, 7}
{600, 1}
{623, 21}
{626, 8}
{666, 27}
{703, 8}
{712, 4}
{814, 7}
{848, 5}
{894, 7}
{903, 3}
{939, 3}
{996, 1}
{1002, 3}. — 5〉 {144, 6}
{243, 5}
{712, 3}
{798, 1}
{890, 6}
{968, 2}
{1018, 4}. — 6〉 {41, 6}
{79, 6}
{359, 9}
{693, 3}. — 7〉 ádha 〰 {139, 10}
{959, 5}
nú 〰 {192, 6}.
-áne 2〉 〰 tókāya {114, 6}
tánayāya 〰 ca {183, 3}
{184, 5}
{490, 5}.
-áni [L.] 3〉 {158, 4}
{325, 4}.
-án [L. am Schlusse der Versglieder] 3〉 {300, 9}
{453, 3}
{509, 5}. — 5〉 {800, 3}. — 6〉 {397, 9}.
tmán:
-áne 2〉 {578, 6}.
Stchoupak
French
त्मन्-
m.
 pour आत्मन्- après ए, o (rare).