| YouTube Channel

तोलः (tolaH)

 
Apte
English
तोलः [tōlḥ] लम् [lam], लम् [तुल्-कर्मणि अच्]
Weight or quantity measured by the balance.
A weight of gold or silver equal to 12 māṣas or a tolā.
Apte 1890
English
तोलः,
लं [तुल्-कर्मणि अच्] 1 Weight or quantity measured by the balance.
2 A weight of gold or silver equal to 12 māshas or a tolā.
Apte Hindi
Hindi
तोलः
पुं*
 - तुल् + घञ्
तोल या भार जो तराजू में तोल लिया गया हो
तोलः
पुं*
 - -
सोने चांदी का एक तोला या १२ माशे के भार
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 भारः, उन्मानम्, मितिः, परिमाणम्, भारमितिः, तोलः, तुला, गुरुत्वम्, गुरुता, गौरवम्, गरिमा, भरः
noun
कस्यचित् वस्तुनः भारस्य परिमाणः।
"कति भारः अस्य वस्तुनः।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“तुल उन्माने”@} 2 तोलकः-लिका, तुतोलयिषकः-षिका
तोलयिता-त्री, तुतोलयिषिता-त्री
तोलयन्-न्ती, तुतोलयिषन्-न्ती
तोलयिष्यन्-न्ती-ती, तुतोलयिषिष्यन्- न्ती-ती
तोलयमानः, तुतोलयिषमाणः
तोलयिष्यमाणः, तुतोलयिषिष्य- माणः
प्रतोल्-प्रतोलौ-प्रतोलः
तोलितम्-तः-तवान्, तुतोलयिषितः- तवान्
तोलः, 3 तुलः 4 , तुतोलयिषुः
तोलयितव्यम्, तुतोलयिषितव्यम्
5 तोलनीयम्, तुतोलयिषणीयम्
तोल्यम्, तुतोलयिष्यम्
ईषत्तोलः-दुस्तोलः- सुतोलः
तोल्यमानः, तुतोलयिष्यमाणः
तोलः, तुतोलयिषः
तोलयितुम्, तुतोलयिषितुम्
तोलना- 6 तुलना, तुला, तुतोलयिषा
तोलनम्, तुतोलयिषणम्
तोलयित्वा, तुतोलयिषित्वा
प्रतोल्य, प्रतुतोलयिष्य
तोलम् २, तोलयित्वा २, तुतोलयिषम् २
तुतोलयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (७५७)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१५९९। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 [[४। ‘चुरादिणिचोऽनित्यत्वात् तदभावः।’ इति धातुकाव्यव्याख्याने (३-२१) प्रोक्तम्।]]
04
=>
 [[B। ‘दुर्दान्तचक् पशुपचुक्कनमप्यरौत्सीत् प्रक्षालितक्षितितलातुलवर्षरोधी।’ धा। का। ३। २१।]]
05
=>
 [पृष्ठम्०६७५+ २६]
06
=>
 [[१। बाहुलकाद् गुणाभावे रूपम्। ‘चिन्तिपूजि--’ (३-३-१०५) इत्यत्र चकारात् तुला’ इति क्षीरस्वामी। माधवधातुवृत्तौ तु-- ‘तुला इति ‘णिचो- ऽनित्यत्वात्’ इति मैत्रेयः। अन्ये तु ‘णिजभावे प्रमाणाभावात् ‘तुल्यार्थैः--’ (२-३-६२) इत्यादौ तुला इति निपातनादङि णिलुकि तुला इति।’ इत्युक्तम्।]]