| YouTube Channel

तोरणः (toraNaH)

 
Apte
English
तोरणः [tōraṇḥ] णम् [ṇam], णम् [तुर्-युच् आधारे ल्युट् Tv.]
An arched doorway, a portal.
An outer door or gateway
गणो नृपाणामथ तोरणाद् बहिः
Śi.*
 12.1
दूराल्लक्ष्यं सुरपतिधनुश्चारुणा तोरणेन
Me.*
 77 (v.l).
Any temporary and ornamental arch, भासोज्ज्वलत्काञ्चनतोरणानां स्थानान्तरं स्वर्ग इवाबभासे
Ku.*
 7.3
R.*
 1.41
7.4
11.5.
An elevated place near a bathing-place.
A triangle supporting a large balance. -णम् The neck, throat. -णः
N.
 of Śiva.
Apte 1890
English
तोरणः
णं [तुर्-युच् आधारे ल्युट् Tv.] 1 An arched doorway, a portal.
2 An outer door or gateway
गणो नृपाणामथ तोरणाद् बहिः Śi. 12. 1
दूराल्लक्ष्यं सुरपतिधनुश्चारुणा तोरणेन Me. 75.
3 Any temporary and ornamental arch
Ku. 7. 3
R. 1. 41, 7. 4, 11. 5.
4 An elevated place near a bathing-place.
णं The neck, throat.
णः N. of Śiva.
Apte Hindi
Hindi
तोरणः
पुं*
 - तुर् + युच् आधारे ल्युट् वा तारा*
"महराबदार बनाया हुआ द्वार, सिंह द्वार"
तोरणः
पुं*
 - -
"बहिर्द्वार, प्रवेश द्वार"
तोरणः
पुं*
 - -
अस्थायी रुप से बनाया हुआ शोभाद्वार
तोरणः
पुं*
 - -
स्नानागार के निकट का चबूतरा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तोरणः, तोरणम्, उत्तरङ्गम्
noun
द्वारादिषु परिनिबद्धा धनुराकारा रचना।
"दुर्गस्य प्रतिद्वारे तोरणः विराजते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तोरणः, पुं
क्ली,
 (तुतोर्त्ति त्वरया गच्छत्यनेनेति ।तुर त्वरणे + करणे ल्युट् ।) बहिर्द्वारम् ।इत्यमरः । २ । ३ । १६ ॥
(यथा, कुमारे ।७ । ३ ।“भासोज्ज्वलत्काञ्चनतोरणानांस्थानान्तरं स्वर्ग इवावभासे ॥
”)मूलद्वाराद्वाह्यद्वारम् । इति कोक्कटादयः ॥
द्वाराग्रे निखातस्तम्भयोरुपरिनिबद्धं नानावस्त्र-रत्नादिमयं घनुराकारं यल्लक्ष्यं तत् तोरण-मिति बहवः ॥
उपरिस्रगादियुक्तस्तम्भादिद्बय-निर्म्मितपुरादिबहिर्द्वारम् । इति साञ्जः ॥
बन्धनमालेति ख्यातं इति केचित् । इत्यमर-टीकायां भरतः ॥
(महादेवे, पुं । यथा, महाभारते । १३ । १७ । ११७ ।“तोरणस्तारणो वातः परिधीपतिखेचरः ॥
”)