| YouTube Channel

तोयकृच्छ्र (toyakRcchra)

 
शब्दसागरः
English
तोयकृच्छ्र
m.
 (-च्छ्रः) A sort of penance, drinking nothing but water for a
fixed period.
E.
 तोय water, and कृच्छ्र penance.
Yates
English
तोय-कृच्छ्र (च्छ्रः) 1.
m.
 A sort of
penance, drinking only water.
Wilson
English
तोयकृच्छ्र
m.
 (-च्छ्रः) A sort of penance, drinking nothing but water
for a fixed period.
E.
 तोय water, and कच्छ्र penance.
Monier Williams Cologne
English
तोय—कृच्छ्र
m.
n.
 swallowing nothing but water (sort of fast),
Yājñ.
 , Sch.
Apte Hindi
Hindi
तोयकृच्छ्रः
पुं*
 तोयम्-कृच्छ्रः -
दिवंगत पितरों को जलतर्पण
तोयकृच्छ्रम्
नपुं*
 तोयम्-कृच्छ्रम् -
एक प्रकार की तपश्चर्या जिसमें कुछ निश्चित समय तक जल पीकर ही रहना पड़ता हैं
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तोयकृच्छ्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಕುಡಿದು ಮಾಡುವ ಒಂದು ವ್ರತ
प्रयोगाः - > "फलैर्मासेन कथितः फलकृच्छ्रो मनीषिभिः । पत्रैर्मतः पत्रकृच्छ्रः पुष्पैस्तत्कृच्छ्र उच्यते । मूलकृच्छ्रः स्मृतो मूलैः तोयकृच्छ्रोजलेन तु ॥"
उल्लेखाः - > मार्कण्डेयः
L R Vaidya
English
toya-kfcCra {% m.n. %} a kind of penance which consists in drinking nothing but water for a fixed period.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तोयकृच्छ्रं,
क्ली,
 (तोयेन तोयमात्रपानेन यत्कृच्छ्रं व्रतम् ।) जलमात्रपानरूपव्रतविशेषः ।इति मिताक्षरा ॥
(यथा, मार्कण्डेये ।“मूलकृच्छ्रं स्मृतं मूलैस्तोयकृच्छ्रं जलेन तु ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तोयकृच्छ्र
न०
 जलमात्रपानरूपे माससाध्ये व्रतभेदे ।“यदा तु विल्वानि फलानि प्रत्येकं क्वथितानि मास-म्पीयन्ते तदा फलकृच्छ्रादिव्यपदेशं लभते । यथाहमार्कण्डेयः “फलैर्मासेन कथितः फलकृच्छ्रो मनीषिभिः ।श्रीकृच्छ्रः श्रीफलैः प्रोक्तः पद्माक्षैरपरस्तथा । मासेनाम-मलकैरेवं श्रीकृच्छ्रमपरं स्मृतम् । पत्रैर्मतः पत्रकृच्छ्रःपुष्पैस्तत्कृच्छ्र उच्यते । मूलकृच्छःस्मृतीमूलैस्तोयकृच्छ्रोजलेन तु” इति । “इति पर्णकृच्छ्रमेकादशविधम्” मिता० ।