| YouTube Channel

तैष (taiSa)

 
शब्दसागरः
English
तैष
m.
 (-षः) The month Pausha, (December-January.)
f.
 (-षी) Day of
full moon in Pausha.
E.
 तिष्य the constellation, (in which the moon
is full in this month, ) and अण् affix
य is dropped.
Capeller Eng
English
तैष
f.
 ई belonging to the lunar mansion Tiṣya
m.
N.
 of
a month.
Yates
English
तैष (षः) 1.
m.
 The month
Pausha
(Dec.-Jan. ) (षी)
f.
 Full moon
in the month
Pausha.
Spoken Sanskrit
English
तैष taiSa
adj.
 relating to the asterism tiSya
तैष taiSa
m.
 month in which the full moon stands in the asterism tiSya
Wilson
English
तैष
m.
 (-षः) The month Pauṣa, (December-January.)
f.
(-त्री) Day of full moon in Pauṣa.
E.
 तिष्य the constellation, (in which the moon is full in this month, ) and
अण् affix
य is dropped.
Apte
English
तैषः [taiṣḥ],
N.
 of the lunar month Pauṣa.
Apte 1890
English
तैषः N. of the lunar month Pauṣa.
Monier Williams Cologne
English
तैष mf(ई)n. (Pāṇ. vi, 4, 149) relating to the asterism Tiṣya,
Āp.
तैष
m.
 the month (December-January) in which the full moon stands in the asterism Tiṣya (= पौष and सहस्य),
ŚāṅkhŚr.
 xiii, 19
Monier Williams 1872
English
तैष तैष, अस्, ई, अम् (fr. तिष्य), relating
to the asterism Tiṣya
(अस्), m., N. of a month
(December-January), the month in which the full
moon stands in the asterism Tiṣya, = पौष and
सहस्य
(ई), f., scil. तिथि or रात्रि, the day of full
moon in month Taiṣa.
Macdonell
English
तैष taiṣa,
a.
 (ī) relating to the lunar mansion 🞄Tiṣya
m.
 N. of a month
ī,
f.
 day of 🞄full moon in the month taiṣa.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तैष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಷ್ಯಮಾಸ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-२-३)। "ङीप्"(४-१-१५) । साऽस्मिन् मासे "अण्" (५-२-२१)
व्युत्पत्तिः - > तिष्येण नक्षत्रेण युक्ता पौर्णमासी
L R Vaidya
English
tEza {% m. %} Name of the lunar month Pausha.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पक्षो मासो वत्सरादिर्मार्गशीर्षः सहः सहाः ।
आग्रहायणिकश्चाथ पौषस्तैषः सहस्यवत् ॥ १५२ ॥
-wordlist-
मास (पुं), वत्सरादि (पुं), मार्गशीर्ष (पुं), सह (पुं), सहस् (पुं), आग्रहायणिक (पुं), पौष (पुं), तैष (पुं), सहस्य (पुं)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: तैषः
Root: तैष
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ पौषो नाम चान्द्रमासः
Meaning(s):
⇒ Second month of the cold (Hēmanta) season
Shloka(s):
2|1|82|1 ► सहस्ये स्यु स्तैषपौषसैधा माघे तु शानकः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|82|1 ⇢ सहस्यः (सहस्य) (पुं) ⇒ Epithet of Taiṣa ⇒ पौषो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|82|1 ⇢ तैषः (तैष) (पुं) ⇒ Second month of the cold (Hēmanta) season ⇒ पौषो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|82|1 ⇢ पौषः (पौष) (पुं) ⇒ Epithet of Taiṣa ⇒ पौषो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|82|1 ⇢ सैधः (सैध) (पुं) ⇒ Epithet of Taiṣa ⇒ पौषो नाम चान्द्रमासः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ पौषी
परा_अपरासंबन्धः ➡ मासः
जातिः ➡ कालः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तैषः,
पुं,
 (तैषी तिष्यनक्षत्रयुक्ता पौर्णमासीअस्मिन्निति । तैषी + “सास्मिन् पौर्णमासीति ।”४ । २ । २१ । इत्यण् ।) पौषमासः । इत्य-मरः । १ । ४ । १५ ॥
(तिष्यनक्षत्रसम्बन्धिनि, त्रि । “तैषमहः । तैषी रात्रिः ।” इतिसिद्धान्तकौमुदी ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तैष
पु०
 तिष्यनक्षत्रयुक्ता पौर्णमासी अणि यलोपे ङीप् ।तौषी साऽस्मित् मासे अण् । १ पौषे मासि धनुःस्थरव्यारब्धेशुक्लप्रतिपदादिदर्शान्ते चान्द्रे मासि अमरः तदीयपूर्णिमायामेव तद्योगसम्भवः । तिष्यशब्देन तत्समीप-नक्षत्रस्यापि ग्रहणात् कदाचित् तत्सम्बन्धाभावेऽपि नक्षतिः । २ तदीयपौर्णमास्यां स्त्री “सास्मिन् पौर्णमासी”पा० नक्षत्रयुक्तकालस्य पूर्णिमायामेव तद्योगे साधुत्वेनपौर्णमासीपरत्वमेवेति बोध्यम् । “तैष्या नधीतपूर्वा-णाम्” आश्व० श्रौ० ८ । १४ । २२ ।
Capeller
German
तैष
f.
 ई zum Mondhause Tishya gehörig
m.
 N. eines Monats.
Burnouf
French
तैष तैष
m.
 (लिष्य) le mois पौष [déc.
janvier].