| YouTube Channel

तेजनी (tejanI)

 
Spoken Sanskrit
English
तेजनी - tejanI -
f.
 - tuft
कलापि - kalApi -
m.
 - tuft
केशहस्त - kezahasta -
m.
 - tuft
केशान्त - kezAnta -
m.
 - tuft
केशपक्ष - kezapakSa -
m.
 - tuft
केशपाश - kezapAza -
m.
 - tuft
ग्रथ्न - grathna -
m.
 - tuft
विटप - viTapa -
m.
 - tuft
स्तबक - stabaka -
m.
 - tuft
स्तम्बक - stambaka -
m.
 - tuft
स्तिभि - stibhi -
m.
 - tuft
स्तम्बज - stambaja -
adj.
 - tufty
स्तम्बिन् - stambin -
adj.
 - tufty
शिखण्डिन् - zikhaNDin -
adj.
 - tufted
शिखरिन् - zikharin -
adj.
 - tufted
चतुःशिखण्ड - catuHzikhaNDa -
adj.
 - four-tufted
चतुःशिख - catuHzikha -
m.
 - four-tufted
चूडा - cUDA -
f.
 - tuft of hair
ऊर्णास्तुका - UrNAstukA -
f.
 - tuft of wool
ज्वलन्तशिखरा - jvalantazikharA -
f.
 - flame-tufted
तेजनी - tejanI -
f.
 - Indian bowstring-hemp [ Sanseviera Roxburghiana - Bot. ]
तेजनी - tejanI -
f.
 - number of reeds or straw twisted or matted together
तेजनी - tejanI -
f.
 - touchstone
तेजनी - tejanI -
f.
 - tuft
तेजनी - tejanI -
f.
 - whetstone
तेजनी - tejanI -
f.
 - mat
तेजनी tejanI
f.
 whetstone
शाण zANa
m.
 whetstone
शाणोपल zANopala
m.
 whetstone
सामक sAmaka
m.
 whetstone
शाणाश्मक zANAzmaka
n.
 whetstone
शाणाश्मन् zANAzman
n.
 whetstone
झामर jhAmara
m.
 small whetstone
शाणाजीव zANAjIva
m.
 living by a whetstone
तर्कुशान tarkuzAna
m.
 small whetstone for sharpening spindles
Monier Williams Cologne
English
ते॑जनी (ई),
f.
 (g. गौरादि) a whetstone, touchstone,
L.
a number of reeds or straw
&c.
 twisted or matted together, tuft, mat,
Kāṭh.
 xxii
f.
AitBr.
ŚBr.
PārGṛ.
Kauś.
Sanseviera Roxburghiana (also °जिनी,
Npr.
 ),
L.
=
 °ज-वल्कल,
Bhpr.
 v, 1, 170
See also °जो-ऽह्वा
cf.
 तैज्°.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तेजनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುರಟಗೆ ಗಿಡ
तेजनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಲತೆ
निष्पत्तिः - > तेजन - गौरा० "ङीष्" (४-१-४१)
तेजनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೃಣ /ಹುಲ್ಲು
Vedic Reference
English
Tejanī denotes in the later Saṃhitās and Brāhmaṇas a bundle
of reeds, ^1 and in some cases such a bundle twisted into a rope, ^2
for the two ends of the Tejanī are mentioned.
1) Śatapatha Brāhmaṇa, xiii. 8, 3, 12
perhaps Kāṭhaka Saṃhitā, xxiii. 9.
2) Kāṭhaka Saṃhitā, xxii. 13
Aitareya
Brāhmaṇa, i. 11, as rendered by Sāyaṇa.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तेजनी,
स्त्री,
 (तेजयतीति । तिज + णिच् + ल्युः ।गौरादित्वात् ङीष् ।) मूर्व्वा । इत्यमरः ।२ । ४ । ८३ ॥
(अस्याः पर्य्याया यथा, --“तेजनी पिलुनी देवा तिक्तवल्ली पृथक्त्वचा ।धनुः श्रेणी मधुरसा मूर्व्वा निर्द्दहनीति च ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ।पर्य्यायान्तरं यथा, --“मूर्व्वा मधुरसा देवी मोरटा तेजनी स्रुवा ।मधूलिका मधुश्रेणी गोकर्णी पीलुपर्ण्यपि ॥
”इति भावप्रकाशे पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)ज्योतिष्मती । इति शब्दरत्नावली ॥
(तेजवती ।अस्या पर्य्यायाः यथा, --“तेजस्विनी तेजवती तेजोह्वा तेजनी तथा ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)