| YouTube Channel

तूर्य (tUrya)

 
शब्दसागरः
English
तूर्य्य
mfn.
 (-र्य्यः-र्य्या र्य्यं) Fourth: see तुर्य्य.
n.
 (-र्य्यं) Any musical instru-
ment, the genus of which four species are reckoned, as wind ins-
truments, stringed instruments, &c.
E.
 चतुर् four, यत्
deriv.
irr
 .
Capeller Eng
English
1 तूर्य
n.
 a musical instrument.
2 तूर्य
a.
 the fourth.
3 †तूर्य v. वृत्रतू॑र्य.
Yates
English
तूर्य्य (र्य्यं) 1.
n.
 Any musical instru-
ment.
a. The fourth.
Wilson
English
तूर्य्य
mfn.
 (-र्य्यः-र्य्या-र्य्यं) Fourth: see तुर्य्य
n.
 (-र्य्यं)
Any musical instrument, the genus of which four species are reckoned, as wind
instruments, stringed instruments, &c.
E.
 चतुर four, यत्
deriv.
irr
 .
Apte
English
तूर्यः [tūryḥ] र्यम् [ryam], र्यम् [तूर्यते ताड्यते तूर्-यत्] A kind of musical instrument
तूर्यघोषैः प्रहर्षितः
Ms.*
 7.225
Ku.*
 7.1.
Comp.
 -ओघः a band of instruments. -खण्डः, -गण्डः a sort of tabor.
Apte 1890
English
तूर्यः,
र्यं [तूर्यते ताड्यते तूर्-यत्] A kind of musical instrument
Ms. 7. 225
Ku. 7. 10.
Comp.
ओघः a band of instruments.
खंडः a sort of tabor.
Monier Williams Cologne
English
तूर्य a See अप्-, मित्र-
&c.
2. तूर्य
n.
 (m. ,
L.
 ) a musical instrument,
Pāṇ.
Mn.
 vii
MBh.
&c.
 (ifc. f(आ). ,
KaṭhUp.
Hariv.
 )
cf.
 स-.
3. तूर्य
mfn.
=
 तुर्°, 4th,
Rājat.
 ii, 91
तूर्य
m.
N.
 of a family,
W.
Monier Williams 1872
English
तूर्य 1. तूर्य, अम्, n., Ved. an abstract noun
of 2. तुर्, occurring at the end of comp. [cf. अप्-
तूर्य under अप्त, &c.]
(अस्, अम्), m. n. a musical
instrument, of which four kinds are sometimes
reckoned, (wind instruments, stringed instruments,
&c.)
स-तूर्य, accompanied by music
स-तूर्यम्,
with music
[cf. मङ्गल-त्°, मृत्यु-त्°, याम-त्°,
तौर्य।]
—तूर्य-खण्ड, अस्, m. a musical instru-
ment, a sort of tabor.
—तूर्य-मय, अस्, ई, अम्,
representing music, musical.
—तूर्यौघ (°य-
ओघ), अस्, m. a band of instruments.
तूर्य 2. तूर्य, अस्, आ, अम् (for तुर्य), a fourth,
a quarter.
Macdonell
English
तूर्य 1. tūr-ya,
a.
 fourth (= turya).
तूर्य 2. tūrya,
n.
 musical instrument: -maya, 🞄a. musical.
Benfey
English
तूर्य तूर्य,
I. = तुर्य, Rājat. 2, 91.
II.
m.
 and
n.
 Any musical instrument,
Man. 7, 225.
Apte Hindi
Hindi
तूर्यः
पुं*
 - त्र्यते ताड्यते तूर + यत्
"एक प्रकार का वाद्ययन्त्र, तुरही"
तूर्यम्
नपुं*
 - त्र्यते ताड्यते तूर + यत्
"एक प्रकार का वाद्ययन्त्र, तुरही"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तूर्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಮಂಗಳ ವಾದ್ಯ
निष्पत्तिः - > तूरी (गतित्वरणहिंसनयोः) - "यत्" (३-१-९७)
व्युत्पत्तिः - > तूर्यते
प्रयोगाः - > "आवर्जिताष्टापदकुम्भतोयैः सतूर्यमेनां सुखायाम्बभूवुः"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-१०
L R Vaidya
English
tUrya {% m.n. %} A kind of musical instrument, M.vii.225.
Bopp
Latin
तूर्य n. quodvis instrumentum musicale. A. 4. 60.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
तूर्य n. ° = गजानां गलगर्जितम्, H 44, 24.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rnga sgra
१) तूर्य २) दुन्दुभिस्वर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वाद्यं वादित्रमातोद्यं तूर्यं तूरं स्मरध्वजः ।
-wordlist-
वाद्य (क्ली), वादित्र (क्ली), आतोद्य (क्ली), तूर्य (क्ली), तूर (क्ली), स्मरध्वज (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तूर्य्यं,
क्ली,
 (तूर्य्यते ताड्यते इति । तूर् + ण्यत् ।)वाद्यम् । इति हेमचन्द्रः । २ । २८६ ॥
(यथा, महाभारते । १ । ११३ । ४४ ।“स तूर्य्यशतशङ्खानां भेरीणाञ्च महास्वनैः ।हर्षयन् सर्व्वशः पौरान् विवेश गजसाह्व-यम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तूर्य्य
न०
 तुर्य्यते ताड्यते तूर--यत् । वाद्यभेदे “होमावसानेकृततूर्य्यनादः” मत्पु० तुलापुरुषदानविधौ “तत्र भुक्त्वापुनः किञ्चित्तूर्य्यघोषैः प्रहर्षितः” मनुः । एतत्परस्यमानस्य गिरिनद्या० न णत्वम् तूर्य्यमानम् “सतूर्य्य-मेनां स्नपयाम्बभूवुः” कुमा० ।
Capeller
German
1. तूर्य
n.
 ein musikalisches Instrument.
2. तूर्य der vierte.
Grassman
German
(tū́rya), n., Ueberwältigung [von tur], enthalten in śatru-, vṛtra-tū́rya.
Burnouf
French
तूर्य तूर्य a. (चतुर्) quatrième.
तूर्य तूर्य
n.
 instrument de musique. en gén.
cf.
तूर।
तूर्यखण्ड
m.
 sorte de tambour.
तूर्योघ
m.
 réunion d'instruments de musique, concert.
Stchoupak
French
तूर्य-
nt. instrument de musique
ifc. fig. résonance, bruit
-मय-
-ई- a. musical.
°घोष-
m.
 son d'instruments.