| YouTube Channel

तूर्णि (tUrNi)

 
शब्दसागरः
English
तूर्णि
m.
(-र्णिः)
1. Speed, velocity, expedition.
2. Dirt, excrement.
3. A
stanza.
4. The mind.
E.
त्वर् to make haste, Unadi affix नि.
Capeller Eng
English
तू॑र्णि
a.
quick, eager.
Yates
English
तूर्णि (र्णिः) 2.
m.
Speed
excrement.
Spoken Sanskrit
English
तूर्णि - tUrNi -
adj.
- zealous
तूर्णि - tUrNi -
adj.
- expeditious
तूर्णि - tUrNi -
adj.
- quick
तूर्णि - tUrNi -
adj.
- clever
तूर्णि - tUrNi -
f.
- speed
तूर्णि - tUrNi -
m.
- dirt
तूर्णि - tUrNi -
m.
- zloka
तूर्णि - tUrNi -
m.
- mind
तूर्णि tUrNi
m.
zloka
त्रिंशच्छ्लोकी triMzacchlokI
f.
30 zlokas
अर्धश्लोक ardhazloka
m.
half a zloka
श्लोकार्ध zlokArdha
m.
half a zloka
युगलक yugalaka
n.
double zloka
युग्म yugma
n.
double zloka
युग्मक yugmaka
n.
double zloka
प्रतिश्लोक pratizloka
m.
counter zloka
श्लोकमात्र zlokamAtra
n.
single zlokas
प्रतिश्लोकम् pratizlokam
ind.
at every zloka
श्लोकद्वय zlokadvaya
n.
couple of zlokas
उपश्लोकयति { उपश्लोकय } upazlokayati { upazlokaya } verb praise in zlokas
श्लोकबद्ध zlokabaddha
adj.
composed in zlokas
बाणावलि bANAvali
f.
series of 5 zlokas
श्लोककार zlokakAra
m.
composer of zlokas
चक्कलक cakkalaka
n.
series of 4 zlokas
श्लोकचरण zlokacaraNa
m.
single stanza of a zlokas
संश्लोकयति { संश्लोक् } saMzlokayati { saMzlok } verb celebrate in zlokas or hymns
अनुवंशश्लोक anuvaMzazloka
m.
zlokas containing genealogies
श्लोकगौतम zlokagautama
m.
gautama in zlokas or in metre
समास samAsa
m.
part of a zloka given for completion
यावच्छ्लोकम् yAvacchlokam
ind.
proportionately to the number of the zlokas
प्रभद्रक prabhadraka
n.
combination of 4 zlokas containing one sentence
सन्दानितक sandAnitaka
n.
collection of three zlokas forming one sentence
मुरज muraja
m.
zloka artificially arranged in the form of a drum
प्लव plava
m.
protraction of a sentence through 3 or more zlokas
करहाटक karahATaka
m.
series of six zlokas with one sentence running through
चाणक्यश्लोक cANakyazloka
m.
cANakya's zlokas on morals and principles of government
श्लोकाभिनयन zlokAbhinayana
n.
dramatic performance accompanied by recitation of zlokas
Wilson
English
तूर्णि
m.
(-र्णिः)
1 Speed, velocity, expedition.
2 Dirt, excrement.
3 A stanza.
4 The mind.
E.
त्वर to make haste, Uṇādi affix नि.
Apte
English
तूर्णि [tūrṇi],
a.
Quick. -र्णिः
f.
Speed.
m.
The mind.
A Śloka.
Dirt, excrement.
Apte 1890
English
तूर्णि a. Quick.
र्णिः f. Speed
m. 1 The mind.
2 A Śloka.
3 Dirt, excrement.
Monier Williams Cologne
English
तू॑र्णि
mfn.
quick, expeditious, clever, zealous,
RV.
TS.
ii
ŚBr.
i
तू॑र्णि
m.
the mind,
Uṇvṛ.
a Śloka, ib.
dirt,
Uṇ.
k.
तू॑र्णि
f.
speed,
L.
Monier Williams 1872
English
तूर्णि, इस्, इस्, इ, Ved. quick, swift, expeditious
clever, zealous
(इस्), m. f. speed, velocity, expedi-
tion
(इस्), m. the mind
a Śloka
dirt, excrement.
—तूर्ण्य्-अर्थ, अस्, आ, अम्, Ved. pursuing an object
with zeal, eager to accomplish a purpose
(Sāy.)
going quickly.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तूर्णि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನಸ್ಸು
तूर्णि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ಲೋಕ
तूर्णि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗ /ತ್ವರೆ
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चतुर, चतुरक, निपुण, निष्ण, निष्णात, विशारद, पटु, प्रवीण, प्राज्ञ, विचक्षण, विदग्ध, पटुमति, पटिष्ठ, पटीयस्, पेशल, प्रणत, प्रतीत, अणुक, अभिज्ञ, उल्लाघ, ऋभु, ऋभुमत्, ऋभुष्ठिर, ऋभ्व, ऋभ्वन्, ऋभ्वस्, करण, कर्मठ, कर्मण्य, कलाप, कलिङ्ग, कल्य, कारयितव्यदक्ष, कुशल, कुशलिन्, कृतकर्मन्, कृतमुख, कृतिन्, कृत्नु, क्रियापटु, छेक, छेकल, छेकाल, तूर्णि, तेजीयस्, धीवन्, धीवर, धृत्वन्, धृषु, नदीष्ण, नयक, नागर, नागरक, नागरिक, निर्ग्रन्थक, निर्ग्रन्थिक, प्रोह, प्रौण, बहुपट, बुध, बुध्द, मतिमत्, मनस्विन्, मर्मज्ञ, विज्ञ, विडङ्ग, विदुर, विद्वल, शिक्व, सुधी, सुविचक्षण, समाप्त
adjective
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
"चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आवेगस्तु त्वरिस्तूर्णिः संवेगः संभ्रमस्त्वरा
-wordlist-
आवेग (पुं), त्वरि (स्त्री), तूर्णि (स्त्री), संवेग (पुं), सम्भ्रम (पुं), त्वरा (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तूर्णिः,
पुं,
(त्वरते त्वरणं वा त्वर + “बहिश्रिश्रु-युद्रुग्लाहात्वरिभ्यो नित् ।” उणां ५१ ।इति निः नित् ।) मलम् इत्युणादि-कोषः १४१
त्वरा इति हेमचन्द्रः ।२ २३६
श्लोकः मनः इति संक्षिप्तसारेउणादिवृत्तिः
(क्षिप्रे, त्रि इति निघण्टुः ।२ १५
यथा, ऋग्वेदे १० ८८ ।“मायामू तु यज्ञियानामेतामपो यत्तूर्णिश्चरतिप्रजानन्
”“तूर्णिस्त्वरमाणः ।” इति सायनः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तूर्णि
पु०
त्वर--नि नि० ऊठ् मनसि उज्ज्वलदत्तः शब्दकल्प-द्रुमे मलार्थतोक्तिः नकारस्थाने लकारभ्रमात् भावे-नि त्वरायां हेमच० श्लोके संक्षिप्नसारे उणा०४ क्षिप्रे निघण्टुः तद्वति
त्रि०
“प्र यतत्स्तोताजरिता तूर्ण्यर्थः” ऋ० ५२ “तूर्ण्यर्थः त्वरित-गमनाः” भा० “विगाहं तूर्णिं तविषीभिरावृतम्” ऋ०३ “तूर्णिं क्षिप्रगामिनम्” भा०
Capeller
German
तू॑र्णि eilig, gewandt.
Grassman
German
tū́rṇi, a., rasch, eilend, rasch im Werke [von 2. tur].
-is ráthas {245, 5}
(índras) {899, 4}
(agnís) {914, 6} (ápas cárati).
-im agním {237, 5}
índram {285, 2}.
-ayas víśve devā́s {3, 8}.
-itamas [zuspr. -itāmas] (agnís) {300, 3}.
Burnouf
French
तूर्णि तूर्णि
m.
(तूर्
sfx. नि) rapidité,
promptitude.
Excrément, ordure.