तुस (tusa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तुस r. 1st cl. (तोसति) To sound.
 E.
  भ्वा-पर-सक-सेट् ।

 तुस m.
  (-सः) The husk of corn or rice: see तुष.

Yates

English

 तुस (सः) 1.
m.
  The husk of grain. 

Wilson

English

 तुस r. 1st cl. (तोसति) To sound.

 तुस
m.
  (-सः) The husk of corn or rice: see तुष.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

तुस [tusa],  =
  तुष q.v.

Apte 1890

English

 तुस = तुष q. v. 

Monier Williams 1872

English

 तुस तुस,  अस्,  m. the husk of corn or rice, 
= तुष,  q. v.

Apte Hindi

Hindi

तुस
पुं*
  - -
अनाज की भूसी

L R Vaidya

English

 tusa {% m. %} The same as तुष् q.v.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  तुस्
मूलधातुः:
   तुस
धात्वर्थः:
  शब्दे
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  तोसति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

तुसँ तुस 
मानकरूपान्तरम् - ह्रसँ
ह्रस   
मानकरूपान्तरम् - ह्लसँ
ह्लस  
मानकरूपान्तरम् - रसँ
रस शब्दे 
- तोसति । तुतोस । ह्रसति । ह्रसितम् । ह्रस्वः । ह्लसति । रसति । रसितं मेघगर्जनम् ।। 710-713 ।।

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तुस,  ध्वाने । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) तोषति । इति दुर्गादासः ॥

 तुसः,  पुं,
   (तुषः । पृषोदरादित्वात् सत्वम् ।) तुषः ।इत्यमरटीकायां रमानाथः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तुस ध्वनौ भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । तोसति अतोसीत् ।तुतोस ।

 तुस पु०
  तुष + पृषो० । तुषे धान्यत्वचि रमानाथः ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

तुसँ तुस
मानकरूपान्तरम् - ह्रसँ
ह्रस
मानकरूपान्तरम् - ह्लसँ
ह्लस 
मानकरूपान्तरम् - रसँ
रस  शब्दार्थाः
- तोसति  तोसलो राजाः,  तोसला देशः  ह्रसति  ह्रसितः  ह्रस्वः  ह्लसति  रसति  रसितम्  चुरादौ रस आस्वादने (10315) अदन्तः रसयति,  रसना,  रस्यते रसः  उणादौ (316) रास्ना  रसालास्त्यर्थे (द्र0 52125)   690-693

धातुवृत्तिः

Sanskrit

तुसँ तुस
मानकरूपान्तरम् - हसँ
हस
मानकरूपान्तरम् - ह्लसँ
हृप्त 
मानकरूपान्तरम् - रसँ
रस (अर्थः)  शब्दे
( तोसति तुतोस तोसिता तोसिष्यति तोसतु अतोसत् तोसेत् आशिषि तुस्यात् आतोसीत् तुतुसिषति तुतोसिषति तुसित्वा तोसित्वा) "रलो व्युपधा'' इति कित्त्वविकल्पः (तोतुस्यते तोतोस्ति तोतुधि)इत्यत्र सेर्हेर्धिभावे चकाधीतिवत्"धिच''इति सलोपः लङि तिप्सपोर्हल्ङ्यादिलोपे"तिप्यनस्तेः''इति सकारस्य दत्वे (अतोतोः ) इति भवति ( तोसयति अतूतुसत् हसति जहासा हसितेत्यादि जिहसिषति जाहस्यते जाहस्तीत्यादि तु सिवत् हासयति अजिहसत् ह्रस्वः ) बाहुलकाद् "ह्रस्वं लघुः" इति निर्देशाद्वा वप्रत्ययः ( हसिष्टः हसीयान् ) "पृथ्वादिभ्य इमनिज्वा'' इति  इमनिच् "स्थूलदूर'' इति इष्ठेमेयःसु यणादिपरं लुप्यते पूर्वस्य च गुणः एतत्स्थूलादिविषयं यथसमृभवम् अत्र यणादिलोपस्य "असिद्धवदत्रा''इत्यसिद्धत्वाट्टेरिति लोपो न भवति हस्वं करोति (हसयति) णाविष्ठवदिति यणादिलोपः अङ्गवृत्ते पुनर्वृत्ताविति वृद्ध्यभावः भाष्ये अग्लोपित्वाच्च्ङि इत्वाभावात् (अजहसत् ह्लसतीत्यादि हसिवत् रसतीत्यादि) रस इति रस आस्वादनस्नेहनयोरिति चौरादिकस्य ण्यन्तस्य,  रसयीति हि तस्य व्युत्पत्तिः700

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“तुस शब्दे”@} 2 तोसकः-सिका,  तोसकः-सिका,  तुतुसिषकः-तुतोसिषकः-षिका,  तोतुसकः- सिका
   तोसिता-त्री,  तोसयिता-त्री,  तुतुसिषिता-तुतोसिषिता-त्री,  तोतु- सिता-त्री
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककुचधातुवत् 3 ज्ञेयानि। 
 क्विपि--तू-तुसौ-तुसः,  इति रूपाणीति विशेषः। 
 घञि 4 तोसः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (७५९)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-७१०। अक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (२००)
 04 =>
  [[B। ‘--तोसह्रासविहीनशङ्खजनितह्लासाद् रसद्दिक्तटम्।।’ धा। का। १। ८८।]]

Burnouf

French

 तुस तुस n.
  paille de riz,  balle de blé,  etc.
 cf. 
तुष।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.