| YouTube Channel

तुष्टिः (tuSTiH)

 
Apte
English
तुष्टिः [tuṣṭiḥ],
f.
 [तुष्-भावे-क्तिन्]
Satisfaction, gratification, pleasure, contentment.
(In Sāṅ.
phil.
 ) Acquiescence, indifference to everything except what is possessed.
Apte 1890
English
तुष्टिः f. [तुष्-भावे-क्तिन्] 1 Satisfaction, gratification, pleasure, contentment.
2 (In Sān. phil.) Acquiescence, indifference to everything except what is possessed.
Hindi
Hindi
संतोष
Apte Hindi
Hindi
तुष्टिः
स्त्री*
 - तुष् + क्तिन्
"सन्तोष, परितृप्ति, प्रसन्नता, परितोष्"
तुष्टिः
स्त्री*
 - -
"मौन स्वीकृति, प्राप्त वस्तु से अधिक की लालसा न होना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तुष्टिः, तृप्तिः, परितुष्टिः, हार्दिः, तोषः, अलोभः, शान्तः, सौहित्यम्, तर्पणम्
noun
कस्यापि विषयस्य सन्तोषस्य भावः।
"मम कार्येण भवते तुष्टिः जाता वा न वा।"
Synonyms:
 तुष्टिः, तृप्तिः, तोषः, सन्तोषः, परितोषः, तुषिटता, परितुष्टता, तृप्तता, पर्याप्त
noun
आकाङ्क्षानिवृत्तिः।
"ज्ञानार्जनेन तुष्टिः जाता ।"
Tamil
Tamil
துஷ்டி: : மகிழ்ச்சி, சந்தோஷம், திருப்தி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुष्टिः,
स्त्री,
 (तुष + भावे क्तिन् ।) तोषः । (यथा, मनुः । २ । ६ ।“वेदोऽखिलो धर्म्ममूलं स्मृतिशीले च तद्बिदाम् ।आचारश्चैव साधूनामात्मनस्तुष्टिरेव च ॥
”)अधिगतार्थादन्यत्र तुच्छत्वबुद्धिः । इति चण्डी-टीकायां नागोजीभट्टः ॥
(सा च नवविधा ।इति सांख्याचार्य्याः ॥
तथाचोक्तम् ।“आध्यात्मिक्यश्चतस्रः प्रकृत्युपादानकाल-भाग्याख्याः ।वाह्याविषयोपरमात् पञ्च नव तुष्टयोऽभिमताः ॥
”इयमेव पुराणमते दक्षस्य प्रजापतेः कन्याधर्म्मस्य पत्नी च । यथा, मार्कण्डेये । ५० । १९ । २१ ।“प्रसूत्याञ्च तथा दक्षश्चतस्रो विंशतिस्तथा ।ससर्ज्ज कन्यास्तासाञ्च सम्यङ्नामानि मे शृणु ॥
श्रद्धा लक्ष्मीर्धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा क्रिया तथा ।बुद्धिर्लज्जा वपुः शान्तिः सिद्धिः कीर्त्तिस्त्रयो-दशी ॥
पत्न्यर्थे प्रतिजग्राह धर्म्मो दाक्षायणीः प्रभुः ॥
”)मातृकाविशेषः । इति भवदेवभट्टः ॥
(शक्ति-विशेषः । यथा, देवीभागवते । १ । १५ । ६१ ।“तुष्टिः पुष्टिः क्षमा लज्जा जृम्भा तन्द्रा च शक्तयः ।संस्थिताः सर्व्वतः पार्श्वे महादेव्याः पृथक्पृथक् ॥
”)