| YouTube Channel

तुष्ट (tuSTa)

 
शब्दसागरः
English
तुष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Pleased, satisfied.
E.
तुष् to be pleased, कर्त्तरि क्त.
Yates
English
तुष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Pleased, satisfied.
Wilson
English
तुष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Pleased, satisfied.
E.
तुष to be pleased, affix क्त.
Apte
English
तुष्ट [tuṣṭa], p. p. [तुष् कर्तरि क्त]
Pleased, satisfied, delighted, gratified, contented.
Contented with what one possesses and indifferent to everything else. -ष्टः
N.
of Visnu.
तुष्ट [tuṣṭa] तुष्टिः [tuṣṭiḥ], तुष्टिः See under तुष्.
Apte 1890
English
तुष्ट p. p. [तुष् कर्तरि क्त] 1 Pleased, satisfied, delighted, gratified, contented.
2 Contented with what one possesses and indifferent to everything else.
ष्टः N. of Viṣṇu.
तुष्ट,
तुष्टिः See under तुष्.
Monier Williams Cologne
English
तुष्ट a
mfn.
satisfied, pleased,
MBh.
&c.
तुष्ट
m.
N.
of a prince,
VāyuP.
ii, 34, 122.
तुष्ट b, °ष्टि, °ष्य See तुष्.
Monier Williams 1872
English
तुष्ट, अस्, आ, अम्, satisfied, contented, pleased,
glad, &c.
—तुष्ट-धी, धीस्, धीस्, धि, pleased in
mind, satisfied.
Apte Hindi
Hindi
तुष्ट
भू* क* कृ* - तुष् + क्त
"प्रसन्न, तुष्ट्, खुश, परितृप्त, परितुष्ट"
तुष्ट
भू* क* कृ* - -
"जो कुछ अपने पास हैं उसी से सन्तुष्ट, तथा अन्य के प्रति उदासीन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तुष्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > तुष (तुष्टौ) - "क्तः" (३-४-७२)
व्युत्पत्तिः - > अधिकृताधिकारात् परत्वादपि अतिशयेन समस्तमनुष्याद्यधिकारयोगात् दाशरथित्वजगत्पालनयोर्लाभात् प्रीतः
प्रयोगाः - > "परर्द्धिः परमस्पष्टः तुष्टः पुष्टः सुभेक्षणः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "लाभाद्दाशरथित्वस्य जगतः पालनस्य मनुष्यत्वेऽपि यः प्रीतः तुष्टः इति कथ्यते ॥"- निरुक्तिः
तुष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂತೋಷ /ತೃಪ್ತಿ
तुष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಂತೋಷಗೊಂಡ /ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದ
L R Vaidya
English
tuzwa {% a. (f. ष्टा) %} 1. Pleased, satisfied, gratified, contented
2. indifferent to every thing but what is possessed.
Kridanta Forms
Sanskrit
तुष् (तु॒षँ꣡ प्रीतौ - दिवादिः - अनिट्)
ल्युट् = तोषणम्
अनीयर् = तोषणीयः - तोषणीया
ण्वुल् = तोषकः - तोषिका
तुमुँन् = तोष्टुम्
तव्य = तोष्टव्यः - तोष्टव्या
तृच् = तोष्टा - तोष्ट्री
क्त्वा = तुष्ट्वा
ल्यप् = प्रतुष्य
क्तवतुँ = तुष्टवान् - तुष्टवती
क्त = तुष्टः - तुष्टा
शतृँ = तुष्यन् - तुष्यन्ती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
तृप्त, सन्तृप्त, तुष्ट, सन्तुष्ट, तुष्टिमत्, तृप्तिमत्
adjective
यः आकाङ्क्षानिवृत्तः।
"तृप्तः पुरुषः नित्यं सुखी भवति।"
Synonyms:
सन्तुष्ट, तृप्त, तुष्ट, परितुष्ट, सन्तोषित, धृतिमत्
adjective
यस्य इच्छा तोषिता।
"भवतां दर्शनेन अहं सन्तुष्टः।"
Synonyms:
आनन्दिन्, सानन्दः, प्रहृष्ट, आनन्दवृत्ति, प्रसन्नचित्त, उल्लासी, आनन्दित, हृष्ट, हृष्टमानस, हृष्टहृदय, प्रहर्षित, हर्षित, प्रहर्षण, हरोषमाण, हर्षण, आह्लादिन्, ह्लादिन्, प्रमोदिन्, प्रमुदित, मुदित, मुदान्वित, हर्षान्वित, प्रफुल्ल, हर्षयुक्त, तुष्ट, परितुष्ट, उल्लस, उल्लासिन्, उल्लसित्
adjective
आनन्देन सहितः।
"सन्तुष्टस्य जीवनम् आनन्दि अस्ति।"
Synonyms:
तुष्ट
noun
एकः राजपुत्रः
"तुष्टस्य उल्लेखः वायुपुराणे वर्तते"
Synonyms:
तुष्ट
noun
एकः राजपुत्रः
"तुष्टस्य उल्लेखः विष्णुपुराणे वर्तते"
Synonyms:
तुष्ट
noun
एकः राजपुत्रः
"तुष्टस्य उल्लेखः वायुपुराणे वर्तते"
Synonyms:
तुष्ट
noun
एकः राजपुत्रः
"तुष्टस्य उल्लेखः विष्णुपुराणे वर्तते"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dga' ba
१) अभिरत २) ३) आनन्द ४) आमोद ५) आराम ६) उदग्र ७) उद्विग्नप्राप्त ८) कान्त ९) कौतुक १०) चित्तोल्लास ११) तुष्ट १२) तुष्टि १३) तृष्णा १४) तोष १५) तोषण १६) धृति १७) नन्द १८) १९) नन्दन २०) नन्दिन् २१) प्रणय २२) प्रमद २३) प्रमुदिता २४) प्रमोद २५) प्रसाद २६) प्रामोद्य २७) प्रिय २८) प्रीति २९) प्रेमन् ३०) भक्त ३१) मदन ३२) मुदित ३३) मुदिता ३४) मोद ३५) रत ३६) रति ३७) रभस ३८) रमण ३९) रमति ४०) रम्य ४१) रस ४२) रसिक ४३) रहस् ४४) रामता ४५) रुचि ४६) शौण्ड ४७) संतुष्ट ४८) संतोष ४९) संभोग ५०) सुख ५१) स्पृहा ५२) हर्ष ५३) हृष्ट ५४) हृष्टि ५५)
mgu
१) आराधन २) तुष्ट ३) तोष ४) ५) प्रामोद्य ६) प्रहृष्ट
chog
१) अलम् २) उपैति ३) क्षमते ४) तुष्ट ५) तृप्त ६)
Mahabharata
English
Tushṭa = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुष्टः, त्रि, (तुष + कर्त्तरि क्तः ) तोषप्राप्तः ।यथा, पुराणे ।“तस्मिंस्तुष्टे जगत्तुष्टं प्रीणिते प्रीणितं जगत्
”(यथाच हितोपदेशे ।“सर्व्वा एवापदस्तस्य यस्य तुष्ट मानसम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तुष्ट
त्रि०
तुष--कर्त्तरि क्त सन्तोषयुक्ते “तस्मिँस्तुष्टेजगत्तुष्ट प्रीणिते प्रीणितं जगत्” पुरा० विष्णौपु० “परर्द्धिः परमस्प्रष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः” विष्णुस०“परानन्दैकरूपत्वात्तुष्टः” भा० तस्यानन्दरूपत्वेऽपिआनन्दाश्रयत्वं कल्पितम् अतएव विवरणे “आनन्दो वि-षयानुभवो नित्यत्वञ्च सन्ति धर्मा अपृथक्त्वेऽपि पृथगि-वावभासन्ते” इत्युक्तम् न्यायनये तु दुःखाभावस्यैवा-नन्दरूपत्वात् तस्य तदाश्रयत्वमस्त्येवेति भेदः
Burnouf
French
तुष्ट तुष्ट (pp. ps. de तुष्) satisfait
content
joyeux.
Stchoupak
French
तुष्ट-
(तुष्-) a. v. satisfait, content, etc.