| YouTube Channel

तुर्वसु (turvasu)

 
शब्दसागरः
English
तुर्व्वसु
m.
 (-सुः) One of the sons of YAYATI, king of the south and
eastern portion of India, reigning over the Mlechcha tribes.
Capeller Eng
English
तुर्वसु
m.
N.
 of a son of Yayāti.
Yates
English
तुर्व्वसु (सुः) 2.
m.
 A son of
Yayāti.
Wilson
English
तुर्व्वसु
m.
 (-सुः) One of the sons of YAYĀTI, king of the south and
eastern portion of India, reigning over the Mleccha tribes
Monier Williams Cologne
English
तुर्वसु
m.
 (later form of °श)
N.
 of a son of Yayāti by Devayānī and brother of Yadu,
MBh.
 i
Hariv.
 1604 and 1617
BhP.
&c.
Monier Williams 1872
English
तुर्वसु तुर्वसु, उस्, m. (a later form of
तुर्वश), N. of a son of Yayāti and Devayāni and
brother of Yadu.
Benfey
English
तुर्वसु तुर्वसु,
m.
 A proper name,
MBh. 1, 3159.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तुर्वसु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇವಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಯಯಾತಿಯ ಒಬ್ಬ ಮಗ /ಯದುವಿನ ಸಹೋದರ
Mahabharata
English
Turvasu, son of Yayāti and Devayānī. § 143 (Nahusha): I, 75, 3159 (enumeration of the sons of Yayāti).--§ 144 (Yayāti): I, 75, 3162 (all. to § 148).--§ 147 (Devayānī): I, 83, 3432 (second son of Devayānī by Yayāti).--§ 148 (Yayāti): I, 84, 3475, (3477) (would not take over the decrepitude of Yayāti and was therefore cursed), 3478 (d: the race of Turvasu should become extinct, he should become king of such whose practices are impure and who are non-aryan), 3481
85, 3520, 3525, 3533 (d: the Yavanas are the descendants of T.).--§ 156 (Pūruvaṃś.): I, 95, ††3762 (enumeration of the sons of Yayāti).
पुराणम्
English
तुर्वसु / TURVASU. A son born to yayāti of his wife devayānī. yayāti had two wives śarmiṣṭhā and devayānī. Of śarmiṣṭhā, Yayātī had three sons named druhyu, anudruhyu and pūru and of devayānī, two sons named yadu and turvasu.
Once yayāti called all his five sons to his side and asked them if any one of them would be willing to exchange his youth with his father's old age. All the four refused but pūru agreed to accede to his father's request. yayāti then cursed turvasu and all the other three. (See under yayāti).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुर्व्वसुः,
पुं,
 ययातिराजपुत्त्रः । (अयं हि देव-यानीगर्भसम्भूतः । शापग्रस्तस्य पितुर्ययातेर्जरांनासौ गृहीतवान् ।) यथा, --ययातिरुवाच ।“यत्त्वं मे हृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि ।तस्मात् प्रजासमुच्छेदं तुर्व्वसो ! तव यास्यति ॥
संकीर्णाचारधर्म्मेषु प्रतिलोमचरेषु च ।पिशिताशिषु लोकेषु नूनं राजा भविष्यसि ॥
गुरुदारप्रयुक्तेषु तिर्य्यग्योनिगतेषु च ।पशुधर्म्मेषु म्लेच्छेषु पापेषु च भविष्यसि ॥
”इति मत्स्यपुराणम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तुर्वसु
पु०
 ययातिनृपपुत्रभेदे । “अन्वगृह्णात् प्रजां सर्वां यया-तिरपराजितः । तस्य पुत्रा महेष्वासाः सर्वे समुदितागुणैः ।देवयान्यां महाराज! शर्म्मिष्ठायाञ्च जज्ञिरे । देवयान्या-मजायेतां यदुस्तुर्वसुरेव च । दुह्युश्चानुश्च पूरुश्च शर्म्मि-ष्ठायां प्रजिज्ञिरे” भा० आ० ७५ अ० तस्मै ययातिशापकथायथा । “तुर्वसो! प्रतिपद्यस्व पाप्मानं जरया सह ।यौवनेन चरेयं वै विषयांस्तव पुत्रक! । पूर्णे वर्षसहस्रे तुपुनर्दास्यामि यौवनम् । स्वञ्चैव प्रतिपत्स्यामि पाप्मानंजरया सह । तुर्वसुरुवाच । न कामये जरां तात!कामभोगप्रणाशिनीम् । बलरूपान्तकरणीं बुद्धिप्राणप्र-णाशिनीम् । ययातिरुवाच । यत्त्वं मे हृदयाज्जातोवयः स्वं न प्रयच्छसि । तस्मात् प्रजासमुच्छेदं तुर्वसो!तव यास्यति । सङ्कीर्णाचारधर्मेषु प्रतिलोमचरेषु च ।पिशिताशिषु चान्त्येषु मूढ! राजा भविष्यसि । गुरुदार-प्रसक्तेषु तिर्य्यग्योनिगतेषु च । पशुधर्म्मिषु पापेषुम्लेच्छेषु त्वं भविष्यसि” ८४ अ० ।
Stchoupak
French
तुर्वसु-
m.
 un fils de Yayāti, frère de Yadu.