| YouTube Channel

तुर्य (turya)

 
शब्दसागरः
English
तुर्य्य
mfn.
 (-र्य्यः-र्य्या-र्य्यं) Fourth.
E.
irr
 . derived from चतुर् four, with यत्
aff.
Capeller Eng
English
तुर्य
a.
 = तुरी॑य.
Yates
English
तुर्य्य (र्य्यः-र्य्या-र्य्यं)
a. Fourth.
Spoken Sanskrit
English
तुर्य - turya -
adj.
 - being in that state of soul
तुर्य - turya -
adj.
 - forming a 4th part
तुर्य - turya -
adj.
 - 4th
तुर्य - turya -
n.
 - 4th state of soul
तुर्य , तु. - turya , tu. - quart q. qt. [ liquid measure ]
Wilson
English
तुर्य्य
mfn.
 (-र्य्यः-र्य्या-र्य्यं) Fourth.
E.
irr
 . derived from चतुर् four, with यत्
aff.
Apte
English
तुर्य [turya],
a.
 Fourth
N.*
 4.123.
र्यम् A quarter, a fourth part.
(In Vedānta
phil.
 ) The fourth state of the soul in which it becomes one with Brahman.
Comp.
 -यन्त्रम् a quadrant.
Apte 1890
English
तुर्य a. Fourth
N. 4. 123.
र्यं 1 A quarter, a fourth part.
2 (In Vedānta phil.) The fourth state of the soul in which it becomes one with Brahman.
Monier Williams Cologne
English
तुर्य a
mfn.
 (Pāṇ. v, 2, 51,
Vārtt.
 1) 4th,
BhP.
Vet.
Śrut.
forming a 4th part,
BhP.
तुर्य
n.
 the 4th state of soul (See °रीय), vii, 9, 32
Haṭhapr.
 iv, 45
RāmatUp.
 ii, 4, 15, Sch.
तुर्य
mfn.
 being in that state of soul,
BhP.
 vi
f.
तुर्य b, °या॑ See col. 1.
Monier Williams 1872
English
तुर्य, अस्, आ, अम्, = 2. तुरीय, fourth, a fourth
(अम्), n. the fourth state of the soul, in which it be-
comes one with Brahma, a quarter
(अस्, आ, अम्), being
in the above state
the fourth (part).
—तुर्य-वह् or
-वाह्, ट्, f. तुर्यौही, Ved. an ox or cow four years old.
तुर्य तुर्य। See above under 2. तुरीय।
Macdonell
English
तुर्य tur-ya,
a.
 [ca-tur-ya] fourth.
Benfey
English
तुर्य तुर्य, i. e. चतुर् + य (see
तुरीय),
1. ord. number, Fourth,
Bhāg. P. 4, 3, 9.
2.
n.
 A quarter, Bhāg. P.
6, 9, 8.
Apte Hindi
Hindi
तुर्य
वि* - "चतुर + यत्, आद्यलोपः"
"चौथा, @ नै* ४।१२३"
तुर्यम्
नपुं*
 - -
"एक चौथाई, चौथा भाग"
तुर्यम्
नपुं*
 - -
आत्मा की चौथी अवस्था जिसमें आत्मा ब्रह्मा के साथ तदाकार हो जाती हैं
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तुर्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ
तुर्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕನೆಯ
निष्पत्तिः - > चतुर् - "यत्" (वा० ५-२-५१) । आद्यक्षरलोपश्च ।
व्युत्पत्तिः - > चतुर्णां पूरणः
प्रयोगाः - > "एक एवेश्वरस्तुर्यः भगवान् स्वाश्रयः परः"
उल्लेखाः - > भाग० ६-५-१२
L R Vaidya
English
turya {% (I) a. (f. र्या) %} Fourth.
turya {% (II) n. %} 1. A quarter
2. the fourth state of the soul in which it becomes one with Brahman (n.).
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
४, अपस्, अब्धि, अम्बु, अम्बुधि, अम्बुनिधि, अम्भोधि, अम्भोनिधि, अय, अर्णव, आप, आम्नाय, आय, आश्रम, उदधि, उदन्वान्, उपाय, कषाय, कृत, केन्द्र, कोष्ठ, गति, जल, जलधि, जलनिधि, तुरीय, तुर्य, तोय, दिक्, दिश्, दिशा, ध्यान, नदी, निगम, निम्नगेश, नीरधि, नीरनिधि, पयोधि, पयोनिधि, पाथ, पाथोधि, पितामहास्य, प्रणिम्नगेश, बन्ध, बन्धु, ब्रह्मोद्भव, महोर्मि, महोर्मिक, माल, युग, लवणोद, लोकपाल, वर्ण, वारिधि, वारिनिधि, वार्धि, विषधि, विषनिधि, वेद, श्रुति, सञ्ज्ञा, समुद्र, सलिलाकर, सागर, सुख
Bopp
Latin
तुर्य (e praec. ejecto ई) id.
Indian Epigraphical Glossary
English
turya (IE 7-1-2), ‘four’.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgra snyan sgrogs par byed
तुर्य
Tamil
Tamil
துர்ய : துரீய = நான்காவதான.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुर्य्यः, त्रि, (चतुर्णां पूरणः । चतुर् + “चतुरश्छ-यतावाद्यक्षरलोपश्च ।” ५ । २ । ५१ । इत्यस्यवार्त्तिकोक्त्या यत् चस्य लोपश्च ।) चतुर्थः । इतिमुग्धबोधम् ॥
(यथा, भागवते । ७ । ९ । ३२ ।“योगेन मीलितदृगात्मनिपीतनिद्र-स्तुर्य्ये स्थितो न तु तमो न गुणांश्च युङ्क्षे ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तुर्य्य
त्रि०
 चतुर + पूरणे यत् च भागस्य लोपः । चतुर्थे ।“एक एवेश्वरस्तुर्य्यः भगवान् स्वाश्रयः परः” भाग० ६ । ५ । १२ ।“तुर्य्यशब्दस्य वा एकदेशिसमासः तुर्य्यं भिक्षायाः तुर्य्य-भिक्षा पक्षे षष्ठोसमासः भिक्षातुर्य्यम् ।
Capeller
German
तुर्य = तुरीय.
Burnouf
French
तुर्य तुर्य a., cf. तुरीय।
Stchoupak
French
तुर्य-
a. 4{^me^}, formant un quart
parvenu au 4{^me^} état de l'esprit
(cf. तुरीय-).