| YouTube Channel

तुरुष्कः (turuSkaH)

 
Apte Hindi
Hindi
तुरुष्कः
पुं*
 - -
तुर्क लोग
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 धूपः, तुरुष्कः, पिण्डकः, सिह्लः, यावनः, यक्षधूपः, सर्जरसः, रालः, सर्वरसः, गन्धपिशाचिका
noun
एकं मिश्रितं गन्धद्रव्यं यस्य ज्वलनेन सुगन्धितः धूमः जायते।
"धूपं गन्धवर्तिकादीञ्च प्रज्वाल्य भगवतः पूजनं क्रियते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुरुष्कः,
पुं,
 गन्धद्रव्यभेदः । शिलारस इतिख्यातः । तत्पर्य्यायः । यवनः २ धूम्रः ३ धूम्र-वर्णः ४ सुगन्धिकः ५ सिह्लकः ६ सिह्लसारः ७पीतसारः ८ कपिः ९ पिण्याकः १० कपिजः११ कल्कः १२ पिण्डितः १३ पिण्डितैलकः १४करेवरः १५ कृत्रिमकः १६ लेपनः १७ सिह्लः१८ कपिचञ्चलः १९ यावलः २० तैलाख्यः २१पिण्डिकः २२ जावः २३ यावतः २४ । इतिशब्दरत्नावली ॥
* ॥
अस्य गुणाः । सुरभित्वम् ।तिक्तत्वम् । कटुत्वम् । स्निग्धत्वम् । कुष्ठकफ-पित्ताश्मरीकृच्छ्रमूत्राघातज्वरार्त्तिनाशित्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः ॥
अन्यच्च “अथ शिलारसः ।सिह्लकस्तु तुरुष्कः स्याद्यतोऽपवनदेशजः ।कपितैलञ्च स ख्यातस्तथा च कपिनामकः ॥
सिह्लकः कटुकः स्वादुः स्निग्धोष्णः शुक्रकान्ति-कृत् ।वृष्यः कण्डूस्वेदकुष्ठज्वरदाहग्रहापहः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
(अस्य शोधनविधिर्यथा, --“तुरुष्को मधुना भाव्यः काश्मीरञ्चापि सर्पिषा ॥
”इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे वातरोगाधिकारे ॥
)म्लेच्छजातिविशेषः । इति मेदिनी । के, १०२ ॥
तुरुक् इति भाषा । देशविशेषः । तुरक्-स्तान् इति पारस्य भाषा । तत्पर्य्यायः ।शाखिः २ । इति हेमचन्द्रः । ४ । २५ ॥
श्रीवासवृक्षः । इति विश्वः ॥
(घोटकविशेषः ।यथा, अश्ववैद्यके । ६ । ११ ।“तुरुष्कः कीर्त्तितो वाजी स्थूलवक्रमुखश्च यः ॥
”)