| YouTube Channel

तुरगः (turagaH)

 
Apte
English
तुरगः [turagḥ], [तुरेण गच्छति गम्-ड]
A horse
तुरगखुरहतस्तथा हि रेणुः
Ś.*
 1.31
R.*
 1.42
3.51.
The mind, thought. -गी A mare.
Comp.
 -आरोहः a horseman
Bṛi.
S.*
 15.26. -उपचारकः a groom. -प्रियः, -यम् barley. -ब्रह्मचर्यम् forced or compulsory celibacy, leading a life of celibacy simply in consequence of the absence of female society. -मेधः a horse-secrifice.-यातृ
m.
 a horse-driver
स खलु तुरगयाता पूज्यते पार्थिवेन्द्रैः Aśvachikitsā. -रक्षः a groom, an equery.
Apte 1890
English
तुरगः [तुरेण गच्छति गम्-ड] 1 A horse
तुरगखुरहतरतथा हि रेणुः Ś. 1. 31
R. 1. 42, 3. 51.
2 The mind, thought.
गी A mare.
Comp.
आरोहः a horseman.
उपचारकः a groom.
प्रियः
यं barley.
ब्रह्मचर्यं forced or compulsory celibacy leading a life of celibacy simply in consequence of the absence of female society.
मेधः a horse-sacrifice.
रक्षः a groom, an equery.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अश्वः, तुरगः, तुरङ्गः, तुरङ्गमः, वाजी, हयः, पीतिः, पीती, वीतिः, घोटः, घोटकः, वाहः, अर्वा, गन्धर्वः, सैन्धवः, सप्तिः, हरिः
noun
ग्राम्यपशुः- नरजातीयः यः वेगवान् अस्ति।
"अश्वः रथाय युज्यते।"
Synonyms:
 अश्वः, वाजी, हयः, तुरगः, तुरङ्गः, तुरङ्गमः, सैन्धवः, पीतिः, पीती, घोटकः, घोटः, वीतिः, वाहः, अर्वा, गन्धर्वः, सप्तिः, हरिः
noun
ग्राम्यपशुविशेषः-यः विषाणहीनः चतुष्पादः।
"राणाप्रतापस्य अश्वस्य नाम चेतकः इति आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुरगः,
पुं,
 (तुर वेगे + भावे घञर्थे कः । तुरेणवेगेन गच्छतीति । गम + अन्येष्वपीति डः ।)चित्तम् । घोटकः । इति मेदिनी । गे, ३८ ॥
(यथा, रघुः । ३ । ५१ ।“ततः प्रहस्यापभयः पुरन्दरंपुनर्वभाषे तुरगस्य रक्षिता ॥
”)