| YouTube Channel

तुबि (tubi)

 
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
तुम्ब्
मूलधातुः:
तुबि
धात्वर्थः:
अर्दने
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
तुम्बति
धातुः:
तुम्ब्
मूलधातुः:
तुबि
धात्वर्थः:
अदर्शने, अर्दने
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
तुम्बयति-ते
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“तुबि अर्दने”@} 2 ‘लुम्बयेत् तुम्बयेदर्दे शपि लुम्बति तुम्बति।।’ 3 इति देवः।
तुम्बकः-म्बिका, तुम्बकः-म्बिका, तुतुम्बिषकः-षिका, तोतुम्बकः-म्बिका
तुम्बिता-त्री, तुम्बयिता-त्री, तुतुम्बिषिता-त्री, तोतुम्बिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि भौवादिककुठिधातुवत् 4 ज्ञेयानि।
5 सन्तुम्बितः।
6
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(७५०)
02
=>
(१-भ्वादिः-४२८। सक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो। १३९)
04
=>
(२०९)
05
=>
[[B। ‘वियोगसन्तुम्बितकोकचुम्बिता सन्तापसृब्धाऽपि जगाद तद्वधूः।’ धा। का। १। ५६।]]
06
=>
[पृष्ठम्०६७२+ २३]
1 {@“तुबि अदर्शने”@} 2 अर्दने इति केचित्।
इदित्करणात् णिचः पाक्षिकत्वम्।
‘लुम्बयेत् तुम्बयेदर्दे शपि लुम्बति तुम्बति।।’ 3 इति देवः।
‘तुपि अर्दने’ इति मैत्रेयदुर्गसंमतपाठमनुसृत्य दैवश्लोके-- ‘अर्दने तुम्प- येण्णिचि।’ 4 इत्यंशस्य उपपत्तिर्बोध्या।
तुम्बकः-म्बिका, तुतुम्बयिषकः-षिका, तुम्बकः-म्बिका, तुतुम्बिषकः-षिका, तोतुम्बकः-म्बिका
तुम्बयिता-त्री, तुतुम्बयिषिता-त्री, तुम्बिता-त्री, तुतुम्बि- षिता-त्री, तोतुम्बिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भाषार्थककुशि- धातुवत् 5 बोध्यानि।
तुम्बः-तुम्बी = 6।
गौरादिपाठात् ङीष्।
7 तुम्बितम्।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(७५१)
02
=>
(१०-चुरादिः-१६५८। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(श्लो। १३९)
04
=>
(श्लो। १३९)
05
=>
(२३२)
06
=>
[अलाबूः]
07
=>
[[आ। ‘किं कुम्ब्यते सदसि लुम्बितवैभवोऽहं बालोऽस्मि तुम्बितविरोधिभयाश्च यूयम्।’ धा। का। ३। २९।]]