तुड (tuDa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तुड (ऋ) तुडृ द्विधाकरणे (तोडति) also (इ) तुडि r. 1st cl. निष्पीडने (तुण्डते) also
तुड r. 6th cl. भेदे (तुडति) 1. To tear,  to break or cut,  to pull to
pieces,  to hurt or kill.
 E.
  भ्वा० पर० सक० इदित् सेट् । तुदा० कुटा० पर०
अक० सेट् ।

Wilson

English

 तुड (ऋ) तुडृ (तोडति) also (इ) तुडि r. 1st cl.
(तुण्डते) also तुड r. 6th cl. (तुडति)
1 To tear,  to break or cut,  to pull to pieces,  to hurt or kill.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  तुड्
मूलधातुः:
   तुड
धात्वर्थः:
  तोडने
गणः:
  तुदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  तुडति
अनुबन्धादिविशेषः:
  कुटादिः

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

धातुप्रदीपः

Sanskrit

तुडँ तुड  तोडने 
- तुडति  तुडिता  106

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तुड,  इ ङ वधे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-आत्मं-सकं-सेट् ।) पञ्चमस्वरी । इ,  तुण्ड्यते ।ङ,  तुण्डते । वधो निष्पीडनमिति रमानाथः ।तुण्डते पान्थं पिकः । इति दुर्गादासः ॥

 तुड,  ऋ वधे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) पञ्चमस्वरी । ऋ,  अतुतोडत् ।वधो द्बिधाकरणमिति गोविन्दभट्टः । तोडतिमल्लो मल्लाङ्गं भिनत्तीत्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥

 तुड,  शि भेदे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (तुदां-परं-सकं-सेट् ।) शि,  तुडति अतुडीत् तुतोड ।उपहनने इति कश्चित् । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तुड भेदे तु० कुटा० पर०
  सक०
  सेट् । तुडति अतुडीत् तुतोड ।

 तुड निष्पीडने भ्वा०
  आ० सक०
  सेट् इदित् । तुण्डते अतु-ण्डिष्ट । तुतुण्डे । तुण्ड्यते ।

 तुड द्विधाकरणे भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । तोडति अतोडीत्ऋदित् । अतुतोडत्--त ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

तुडँ तुड तोडने
-(अर्थविवरणम्) तोडनं भेदः पृथक्करणं वा 
तुडति  तोडः,  तोडनम्,  तुडिः  104

धातुवृत्तिः

Sanskrit

तुडँ तुड  (अर्थः)  तोडने
अयं तृतीयान्तः प्रथमान्तः कलहकर्मार्थः पूर्वत्र पठितः तोडनं भेदः ( तुडति तुतोड तुडिता ) इत्यादि तोडने तोडतीति शपि 104

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“तुड तोडने”@} 2 कुटादिः। 
 ‘तोडनार्थे तुडेस्तुण्डेः तुडेत् तोडति तुण्डते।।’ 3 इति देवः। 
 ‘तोडनम् = भेदः’ इति सि। 
 कौमुदी। 
 ‘भेदः पृथक्करणं वा’ इति क्षीरस्वामी। 
 तोडकः-डिका,  तोडकः-डिका,  तुतुडिषकः-षिका,  तोतुडकः-डिका
   तुडिता-त्री,  तोडयिता-त्री,  तुतुडिषिता-त्री,  तोतुडिता-त्री
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि तौदादिककुटधातुवत् 4 ज्ञेयानि। 
 शतरि--तुडन् 5।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (७३६)
 02 =>
  (६-तुदादिः-१३८६। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (श्लो। ८८)
 04 =>
  (२०४)
 05 =>
  [[B। ‘ईशश्चाघुटितस्तुडन् खलमुदं रोषं थुडन् प्रस्फुडन् धाम स्वं स्फुरितो जगाम धनुषः पार्श्वं क्षणादस्फुलन्।।’ धा। का। २। ८१।]]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.