तुज (tuja)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तुज r. 1st cl. (तोजति) To kill or hurt. (इ) तुजि r. 1st cl. (तुञ्जति) To
guard or protect. r. 1st and 10th cls. (तुञ्जति तुञ्जयति-ते)
	 1. To
dwell,  to abide.
	 2. To be strong or vigorous.
	 3. To give.
	 4. To
hurt,  to injure or kill.
	 4. To shine.
 E.
  प्रापणे हिंसायां च भ्वा० प० सक०
बले इदित् सेट् । चुरा० उभ० अक० सेट् ।

Wilson

English

 तुज r. 1st cl. (तोजति) To kill or hurt. (इ) तुजि r. 1st cl.
(तुञ्जति) To guard or protect. r. 1st and 10th cls. (तुञ्जति
तुञ्जयति)
1 To dwell,  to abide.
2 To be strong or vigorous.
3 To give.
4 To hurt,  to injure or kill.
5 To shine.

Apte

English

तुज [tuja] तुञ्ज [tuñja],  तुञ्ज a.
  Ved.
  Noxious,  mischievous,  hurtful.

जः A shock,  assault
 तुञ्जेतुञ्जे य उत्तरे Rv.*
  1.7.7.

A demon
 यात किं विदिशो जेतुं तुञ्जेशो दिवि किं तया Ki.*
  15.18.

A thunderbolt.

Giving.

Pressure.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 तुज a. Ved. Noxious,  mischievous,  hurtful. 
जः 1 A shock,  assault. 
2 A demon. 
3 A thunderbolt. 
4 Giving. 

Monier Williams Cologne

English

 तुज a thunderbolt,  Naigh.
  ii,  20 (v.l. तुञ्ज).

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  तुज्
मूलधातुः:
   तुज
धात्वर्थः:
  हिंसायाम्
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  तोजति

धातुः:
  तुज्
मूलधातुः:
   तुज
धात्वर्थः:
  हिंसा-बलादान-निकेतेषु
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  तोजयति-ते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

तुजँ तुज  
मानकरूपान्तरम् - तुजिँ
तुजि  हिंसायाम् 
- तोजति । तुतोज ।।

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तुज,  हिंसे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) तोजति । इति दुर्गादासः ॥

 तुज,  इ प्राणे । बले । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-अकं-सकं च-सेट् ।) पञ्चमस्वरी । इ, तुञ्ज्यते । प्राणो जीवनम् । हिंसायाच्ञायामितिकश्चित् । इति दुर्गादासः ॥

 तुज,  इ क भाषट्टार्थे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-परं-अकं-सकं च-सेट् ।) पञ्चमस्वरी ।इ क,  तुञ्जयति । भा दीप्तिः । षट्टार्थो निके-तनहिंसाबलदानानि । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तुज दीप्तौ चुरा० उभ०
  अक० सेट् इदित् । तुञ्जयति--ते अतु-तुञ्जत् । तुञ्ज्यते ।

 तुज प्रापणे हिंसायाञ्च भ्वा०
  पर०
  सक०
  बले अक० सेट्इदित् । तुञ्जति अतुञ्जीत् । तुतुञ्ज तुतुञ्जतुः । “तुञ्जेतुञ्जेय उत्तरे स्तोमाः” ऋ० १ । ७ । ७ । इमामृवमधिकृत्य“तुञ्जतेर्दानकर्म्मणः तुञ्जे तुञ्जे दाने दाने” इति ६ । १७निरुक्तोक्तेः । दाने च ।

 तुज हिसायां भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । तोजति अतोजीत् ।तुतोज । वेदे तुजादि० अभ्यासस्य दीर्घः । तूतुजानः ।प्रेरणे च “आ वां तोके तनये तूतुजानाः” ऋ० ७ । ६७ ।६ । “प्रावत्तोके तनये तूतुजाना” ७ । ८४ । ५ । “तूतु-जानाःप्रेर्य्यमाणाः” भा० । “अस्मा इमु प्रभया तूतुजानः”निरु० ६ । २० धृता ऋक् ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

तुजँ तुज 
मानकरूपान्तरम् - तुजिँ
तुजि हिंसायाम्
- तोजति,  तुञ्जति  239, 240

धातुवृत्तिः

Sanskrit

तुजँ तुज  (अर्थः)  हिंसायाम्
(तोजति तुतोजतोजितातुतोजिषतितुतुजिषतितुजित्वा तोजित्वा "रलोव्युपधाद'' इति कित्त्वविकल्पः ( तोतुज्यते  तोतोक्ति तोतयति अतूतुजत् ) भावादिकर्मणोः "उदुपधाद्'' इति कित्त्वविकल्पनात् तुजितमनेन तोजितमनेत्यादि  241

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“तुज हिंसायाम्”@} 2 ‘हिंसायां शपि तुञ्जतीत्यनिदितः तस्यां तुजेः तोजति।।’ 3 इति देवः। 
 तोजकः-जिका,  तोजकः-जिका,  तुतोजिषकः-तुतुजिषकः-षिका,  तोतुजकः- जिका
   तुजिता-त्री,  तोजयिता-त्री,  तुतोजिषिता-तुतुजिषिता-त्री,  तोतु- जिता-त्री
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककुचधातुवत् 4 बोध्यानि। 
 5 तुजितम्।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (७३१)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-२४४। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (श्लो। ६६)
 04 =>
  (२००)
 05 =>
  [[आ। ‘जहर्ष जञ्जातुजितस्थलैरसौ वृषैरतुञ्जैंर्गजगञ्जिभिर्वृतम्।’ धा। का। १। ३३।]]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.