| YouTube Channel

तुङ्गक (tuGgaka)

 
शब्दसागरः
English
तुङ्गक
m.
 (-कः) A tree, (Rottleria tinctoria.)
E.
 स्वार्थे कन् added to the
preceding.
Yates
English
तुङ्गक (कः) 1.
m.
 Rottleria tinctoria.
Wilson
English
तुङ्गक
m.
 (-कः) A tree, (Rottleria tinctoria.)
E.
 कन् added to the preceding.
Monier Williams Cologne
English
तुङ्गक
m.
 Rottleria tinctoria,
L.
तुङ्गक
n.
N.
 of a sacred forest (also °कारण्य),
MBh.
Monier Williams 1872
English
तुङ्गक, अस्, m. the tree Rottleria Tinctoria
(अम्), n., N. of a sacred forest.
Benfey
English
तुङ्गक तुङ्ग + क,
n.
 The name of
a holy forest, MBh. 3, 8195.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तुङ्गक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುನ್ನಾಗವೃಕ್ಷ
निष्पत्तिः - > तुङ्ग - स्वार्थे "कः"
तुङ्गक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಒಂದು ಅರಣ್ಯ
प्रयोगाः - > "तुङ्गकारण्यमासाद्य ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । वेदानध्यापयत् तत्र ऋषिः सारस्वतः पुरा ॥
उल्लेखाः - > भा० वन० ८५-४६
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तुङ्गक
noun
एकं वनम् ।
"तुङ्गकस्य उल्लेखः महाभारते वर्तते"
Synonyms:
 तुङ्गक
noun
एकं वनम् ।
"तुङ्गकस्य उल्लेखः महाभारते वर्तते"
Mahabharata
English
Tuṅgaka, a sacred forest. § 371 (cf. Tīrthayātrāp.). In days of old, when the Vedas had been lost, the ṛshi Sārasvata of Aṅgiras' race seated at ease on the upper garments of the ṛshis in the forest of T. made the ṛshis recollect all that they had learned before, only by distinctly pronouncing the syllable om. There the ṛshis and the gods, Varuṇa, Agni, Prajāpati, Hari Nārāyaṇa, Mahādeva, and Pitāmaha, appointed Bhṛgu to officiate at a sacrifice, and Bhṛgu once more performed the agnyādhāna for all these ṛshis, gratifying Agni with a portion of clarified butter according to the ordinance. A visit here destroys all sins, and dwelling there for a month with subdued senses, etc., leads to the Brahmaloka and delivers one's race: III, 85, 8195 (araṇyaṃ).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुङ्गकः,
पुं,
 (तुङ्ग + स्वार्थे संज्ञायां वा कन् ।) पुन्नाग-वृक्षः । इति शब्दरत्नावली ॥
(अरण्यरूप-तीर्थविशेषे, क्ली । यथा, महाभारते । ३ । ८५ ।४६-५४ ।“तुङ्गकारण्यमासाद्य ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।वेदानध्यापयत् तत्र मुनीन् सारस्वतः पुरा ॥
तत्र वेदेषु नष्टेषु मुनेरङ्गिरसः सुतः ।ऋषीणामुत्तरीयेषु सूपविष्टो यथासुखम् ॥
ओँकारेण यथान्यायं सम्यगुच्चारितेन ह ।येन यत् पूर्व्वमभ्यस्तं तत् सर्व्वं समुपस्थितम् ॥
ऋषयस्तत्र देवाश्च वरुणोऽग्निः प्रजापतिः ।हरिर्नारायणस्तत्र महादेवस्तथैव च ॥
पितामहश्च भगवान् देवैः सह महाद्युतिः ।भृगुं नियोजयामास यजनार्थं महाद्युतिम् ॥
ततः स चक्रे भगवानृषीणां विधिवत्तदा ।सर्व्वेषां पुनराधानं विधिदृष्टेन कर्म्मणा ॥
आज्यभागेन तत्राग्निं तर्पयित्वा यथाविधि ।देवाः स्वभवनं याता ऋषयश्च यथाक्रमम् ॥
तदरण्यं प्रविष्टस्य तुङ्गकं राजसत्तम ! ।पापं प्रणश्यत्यखिलं स्त्रिया वा पुरुषस्य वा ॥
तत्र मासं वसेद्धीरो नियतो नियताशनः ।ब्रह्मलोकं व्रजेद्राजन् ! कुलञ्चैव समुद्धरेत् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तुङ्गक
पु०
 तुङ्ग + स्वार्थे क संज्ञायां कन् वा । १ पुन्नाग-वृक्षे शब्दरत्ना० २ तुङ्गजशब्दार्थे ३ अरण्यरूपे तीर्थभेदे
न०
 ।“तुङ्गकारण्यमासाद्य ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । वेदानध्या-पयत्तत्र ऋषिः सारस्वतः पुरा । तत्र वेदेषु नष्टेषु मुनेर-ङ्गिरसः सुतः । ऋषीणामुत्तरीयेषु सूपविष्टो यथासु-खम् । ओङ्कारेण यथान्यायं सम्यगुच्चारितेन ह ।येन यत्पूर्वमभ्यस्तं तत्सर्वं समुपस्थितम् । ऋषयस्तत्रदेवाश्च वरुणोऽग्निः प्रजापतिः । हरिर्नारायणस्तत्रमहादेवस्तथैव च । पितामहश्च भगवान् देवैः सहमहाद्युतिः । भृगुं नियोजयामास याजनार्थं महा-द्युतिम् । ततः स चक्रे भगवान् ऋषीणां विधिवत्तदा ।सर्वेषां पुनराधानं विधिदृष्टेन कर्मणा । आज्यभागेनतत्राग्निं तर्पयित्वा यथाविधि । देवाः स्वभवनं याताऋषयश्च यथागतम् । तदरण्यं प्रविष्टस्य तुङ्गकं राज-सत्तम! । पापं प्रणश्यत्यखिलं स्त्रिया वा पुरुषस्थ वा”भा० व० ८५ अ० । तत्कथा दृश्या
Stchoupak
French
तुङ्गक-
nt.
n.
 d'un bois sacré.