| YouTube Channel

तुङ्गः (tuGgaH)

 
Apte Hindi
Hindi
तुङ्गः
पुं*
 - -
"ऊँचाई, उन्नतता"
तुङ्गः
पुं*
 - -
पहाड़
तुङ्गः
पुं*
 - -
"चोटी, शिखर"
तुङ्गः
पुं*
 - -
बुधग्रह
तुङ्गः
पुं*
 - -
गेंडा
तुङ्गः
पुं*
 - -
नारियल का पेड़
तुङ्गः
पुं*
 - -
पुन्नाग वृक्ष
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पुन्नागः, पुरुषः, तुङ्गः, केशरः, देववल्लभः, कुम्भीकः, रक्तकेशरः, पुन्नामा, पाटलद्रुमः, रक्तपुष्पः, रक्तरेणुः, अरुणः
noun
वृक्षविशेषः।
"पुन्नागस्य प्रशाखाशीर्षेषु रक्तपुष्पगुच्छाः भवन्ति।"
Synonyms:
 बुधः, रौहिणेयः, रोधनः, सौम्यः, सोमभूः, बोधनः, तुङ्गः, एकाङ्गः, श्यामाङ्गः, एकदेहः, प्रहर्षणः, पञ्चार्चिसः, सोमजः
noun
सौरमालायां सूर्यस्य निकटतमः खगोलीयपिण्डः।
"शास्त्रज्ञानां मतानुसारेण बुधे जीवनं न सम्भवति।"
Synonyms:
 तुङ्गः
noun
एकः पुरुषः ।
"तुङ्गस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तुङ्गः,
पुं,
 (तुजि हिंसायाम् + घञ् ।) पुन्नागवृक्षः ।(यथा, वैद्यकरत्नमालायाम् ।“कुम्भीकः पुरुषस्तुङ्गः पुन्नागो रक्तकेशरः ॥
”)पर्व्वतः । बुधग्रहः । इति हेमचन्द्रः । ६ । ६४ ॥
नारिकेलः । गण्डकः । इति राजनिर्घण्टः ॥
योगभेदः । इति शब्दरत्नावली ॥
स तु ग्रहाणांउच्चराशिः । यथा, --“सूर्य्याद्युच्चान् क्रियवृषमृगस्त्रीकुलीरान्त्ययूकेदिग्वह्नीन्द्रद्बयतिथिशरान् सप्तविंशांश्च विंशान् ।अंशानेतान् वदति जवनश्चान्त्यतुङ्गान् सुतुङ्गां-स्तानेवांशान् मदनभवनेष्वाह नीचान् सुनी-चान् ॥
”इति दीपिका ॥
“आदित्यमेषे वृषभे शशाङ्केकन्यागते ज्ञे च गुरौ कुलीरेमीने च शुक्रे मकरे महीजेशनौ तुलायामिति तुङ्गगेहाः ॥
”इति समयामृतम् ॥
* ॥
अथ तुङ्गस्थग्रहफलम् ।“तुङ्गेऽर्कः शुभसंयुतः शुभकरैर्मित्रैश्च दृष्टो यदादैवात् पश्यति सोऽपि वा शुभकरानेकं द्विकं वात्रिकम् ।वित्तेशः प्रथितो विमर्द्दितरिपुः क्षौणीशमान्योयदाक्ष्मापालार्च्चितपादपद्मयुगलो राजा त्रिकोणेयदा ॥
तुङ्गे चन्द्रमसि प्रसन्नवपुषि ब्रध्नादनष्टद्युतौप्रख्यातोऽरिविमर्द्दकोऽगदतनू राजेश्वरो रूप-वान् ।क्ष्मापालार्च्चितपादपद्मयुगलो वा धर्म्मशीलोमहान्सौ म्यैरेव युतोऽथवा प्रियतमैर्दृष्टे त्रिकोणेऽपिच ॥
यदि भवति मृगस्थो भूमिपुत्त्रस्तदा वैन दिनकरमयूखाद्भ्रष्टरश्मिर्नरेन्द्रः ।अगदतनुरभीतः शत्रुदर्पापहारीप्रणतरिपुनरेन्द्रः स्यात्त्रिकोणेऽपि जातः ।कन्यास्थः शशलाञ्छनस्य तनयस्तिथ्यंशकैःसंयुतोदृष्टो वा यदि संयुतः शुभकरैर्ज्जातस्तदाभूपतिः ।यात्रायां तुरगोष्ट्रमत्तकरिणां यातैर्मही कम्पतेसक्ष्माभृद्धरणीरुहा विगलिता यान्ति त्रिकोणे-ऽपि च ॥
तुङ्गे गुरौ मित्रखगेन दृष्टोराजा भवेदिन्द्रसमानमूर्त्तिः ।गजाश्वनौकानरपूर्णलक्ष्मीःपृथ्वीपतिः स्वस्य त्रिकोणगेऽपि ॥
तुङ्गे भृगो शुभसुहृत्प्रयुते च दृष्टेदैवात् पुनः स यदि पश्यति मित्रसंघान् ।भूपाधिपो भवति कीर्त्तिकरप्रधानोदीर्घायुरुग्रसुखभुग्भृगुजे त्रिकोणे ॥
तुङ्गे शनौ मित्रखगेन दृष्टेप्रचण्डदण्डो नृपतिप्रधानः ।न दृश्यते दिग्गमने च धुर्व्वीत्रिकोणगे चापि नरेन्द्रमूर्त्तिः ॥
भवति धरणिपालो नीचबुद्धिः प्रतापीहयगजधनपूर्णो जातिवर्गे विरक्तः ।कुटिलमतिरनीतो भूरिभाण्डारयुक्त-स्तमसि मिथुनसंस्थे जायते मानवेन्द्रः ॥
मृगपतिवृषकन्याकर्कटस्थे च राहौभवति विपुललक्ष्णी राजराजाधिपो वा ।हयगजनरनौकामण्डितः सार्व्वभौमोनृपतिरमरपूज्यो राहुतुङ्गी चिरायुः ॥
अरिनिधनव्ययतुङ्गे कीर्त्तितमेतत् फलं व्यर्थम् ।केन्द्रत्रिकोणे लाभे वा तुङ्गफलं यथोद्दिष्टम् ॥
”इति कोष्ठीप्रदीपः ॥
तुङ्गः, त्रि, (तुजि हिंसायाम् + घञ् ।) उग्रः ।प्रधानम् । उन्नतः । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, रधुः । ६ । ३ ।“शिलाविभङ्गैर्मृगराजशाव-स्तुङ्गं नगोत्सङ्गमिवारुरोह ॥
”प्रचुरः । यथा, तत्रैव । ४ । ७० ।“तेषां सदश्वभूयिष्ठास्तुङ्गा द्रविणराशयः ॥
”)किञ्जल्के क्ली । इति राजनिर्घण्टः ॥