| YouTube Channel

तीक्ष्णा (tIkSNA)

 
Monier Williams Cologne
English
तीक्ष्णा (आ),
f.
N.
 of several plants (Mucuna pruritus, Cardiospermum Halicacabum, black mustard, अत्यम्ल-पर्णी, महा-ज्योतिष्मती, वचा, सर्पकङ्कालिका),
Npr.
a mystical
N.
 of the letter प्,
Rāmat.
 i, 77
cf.
 अ-, सु-.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तीक्ष्णा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಜೆ
तीक्ष्णा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಗೊಂಗೆ ಗಿಡ
तीक्ष्णा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಸುಗುನ್ನಿಗಿಡ
L R Vaidya
English
tIkzRa {% (I) a. (f. क्ष्णा) %} 1. Sharp, pungent, Sis.ii.109
2. harsh, rough, strict, M.vii.140
3. injurious, noxious
4. keen
5. intelligent
6. zealous, vehement, energetic
7. devoted, self-abandoning.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कोपलता, अर्धचन्द्रिका, अनलप्रभा, कटभी, कनकप्रभा, कुकुन्दनी, कैडर्यः, गीर्लता, ज्योतिष्का, ज्योतिर्लता, तीक्तका, तीक्ष्णा, दीप्तः, निफला, पण्या, परापतपदी, पीततैला, पिण्या, पूतितैला, बहुरसा, मतिदा, लगणा, लता, लतापुटकी, लवणः, वायसादनी, शृङ्गिन्, श्लेष्मघ्नी, सरस्वती, सुपिङ्गला, सुवेगा, सुवर्णलता, स्वर्णलता, सुमेधस्, स्फुटवल्कली, स्फुटरङ्गिणी
noun
एका लता।
"कोपलता ओषध्यां प्रयुज्यते।"
Synonyms:
 अत्यम्लपर्णी, तीक्ष्णा, कण्डुरा, वल्लिशूरणः, करवडवल्ली, वयस्था, अरण्यवासिनी, जटा
noun
लताविशेषः।
"सत्या अत्यम्लपर्ण्याः पत्राणि छिनत्ति।"
Synonyms:
 तीक्ष्णम्, तीक्ष्णः, तीक्ष्णा, तीक्ष्णधारम्, तीक्ष्णधारा, तीक्ष्णधारः, शितधारम्, शितधारा, शितधारः, धाराधरम्, धाराधरः, धाराधरा, शितम्, शितः, शिता, निशितम्, निशितः, निशिता, लविः, लवि, क्षुरधाराभः, क्षुरधाराभा, क्षुरधाराभम्, तीक्ष्णाग्रम्, तीक्ष्णाग्रः, तीक्ष्णाग्रा, शिताग्रम्, शिताग्रा, शिताग्रः, तीक्ष्णशिखम्, तीक्ष्णशिखः, तीक्ष्णशिखा, क्षुरः
adjective
धारावत्
"तेन एकेन तीक्ष्णेन शस्त्रेण सर्पः आहतः"
Synonyms:
 जलौका, रक्तपा, जलौकसः, जलूका, जलाका, जलोरगी, जलायुका, जलिका, जलासुका, जलजन्तुका, वेणी, जलालोका, जलौकसी, जलौकसम्, जलौकसा, रक्तपायिनी, रक्तसन्दशिका, तीक्ष्णा, वमनी, जलजीवनी, रक्तपाता, वेधिनी, जलसर्पिणी, जलसूचिः, जलाटनी, जलाका, जलपटात्मिका, जलिका, जलालुका, जलवासिनी
noun
जलजन्तुविशेषः, यः प्राणिनां शरीरस्थं दुष्टशोणितं निर्हरेत्।
"प्रियदर्शनः जलौका बभूव।"
Synonyms:
 दुर्गा, उमा, कात्यायनी, गौरी, ब्रह्माणी, काली, हैमवती, ईश्वरा, शिवा, भवानी, रुद्राणी, सर्वाणी, सर्वमङ्गला, अपर्णा, पार्वती, मृडानी, लीलावती, चणडिका, अम्बिका, शारदा, चण्डी, चण्डा, चण्डनायिका, गिरिजा, मङ्गला, नारायणी, महामाया, वैष्णवी, महेश्वरी, कोट्टवी, षष्ठी, माधवी, नगनन्दिनी, जयन्ती, भार्गवी, रम्भा, सिंहरथा, सती, भ्रामरी, दक्षकन्या, महिषमर्दिनी, हेरम्बजननी, सावित्री, कृष्णपिङ्गला, वृषाकपायी, लम्बा, हिमशैलजा, कार्त्तिकेयप्रसूः, आद्या, नित्या, विद्या, शुभह्करी, सात्त्विकी, राजसी, तामसी, भीमा, नन्दनन्दिनी, महामायी, शूलधरा, सुनन्दा, शुम्यभघातिनी, ह्री, पर्वतराजतनया, हिमालयसुता, महेश्वरवनिता, सत्या, भगवती, ईशाना, सनातनी, महाकाली, शिवानी, हरवल्लभा, उग्रचण्डा, चामुण्डा, विधात्री, आनन्दा, महामात्रा, महामुद्रा, माकरी, भौमी, कल्याणी, कृष्णा, मानदात्री, मदालसा, मानिनी, चार्वङ्गी, वाणी, ईशा, वलेशी, भ्रमरी, भूष्या, फाल्गुनी, यती, ब्रह्ममयी, भाविनी, देवी, अचिन्ता, त्रिनेत्रा, त्रिशूला, चर्चिका, तीव्रा, नन्दिनी, नन्दा, धरित्रिणी, मातृका, चिदानन्दस्वरूपिणी, मनस्विनी, महादेवी, निद्रारूपा, भवानिका, तारा, नीलसरस्वती, कालिका, उग्रतारा, कामेश्वरी, सुन्दरी, भैरवी, राजराजेश्वरी, भुवनेशी, त्वरिता, महालक्ष्मी, राजीवलोचनी, धनदा, वागीश्वरी, त्रिपुरा, ज्वाल्मुखी, वगलामुखी, सिद्धविद्या, अन्नपूर्णा, विशालाक्षी, सुभगा, सगुणा, निर्गुणा, धवला, गीतिः, गीतवाद्यप्रिया, अट्टालवासिनी, अट्टहासिनी, घोरा, प्रेमा, वटेश्वरी, कीर्तिदा, बुद्धिदा, अवीरा, पण्डितालयवासिनी, मण्डिता, संवत्सरा, कृष्णरूपा, बलिप्रिया, तुमुला, कामिनी, कामरूपा, पुण्यदा, विष्णुचक्रधरा, पञ्चमा, वृन्दावनस्वरूपिणी, अयोध्यारुपिणी, मायावती, जीमूतवसना, जगन्नाथस्वरूपिणी, कृत्तिवसना, त्रियामा, जमलार्जुनी, यामिनी, यशोदा, यादवी, जगती, कृष्णजाया, सत्यभामा, सुभद्रिका, लक्ष्मणा, दिगम्बरी, पृथुका, तीक्ष्णा, आचारा, अक्रूरा, जाह्नवी, गण्डकी, ध्येया, जृम्भणी, मोहिनी, विकारा, अक्षरवासिनी, अंशका, पत्रिका, पवित्रिका, तुलसी, अतुला, जानकी, वन्द्या, कामना, नारसिंही, गिरीशा, साध्वी, कल्याणी, कमला, कान्ता, शान्ता, कुला, वेदमाता, कर्मदा, सन्ध्या, त्रिपुरसुन्दरी, रासेशी, दक्षयज्ञविनाशिनी, अनन्ता, धर्मेश्वरी, चक्रेश्वरी, खञ्जना, विदग्धा, कुञ्जिका, चित्रा, सुलेखा, चतुर्भुजा, राका, प्रज्ञा, ऋद्भिदा, तापिनी, तपा, सुमन्त्रा, दूती, अशनी, कराला, कालकी, कुष्माण्डी, कैटभा, कैटभी, क्षत्रिया, क्षमा, क्षेमा, चण्डालिका, जयन्ती, भेरुण्डा
noun
सा देवी यया नैके दैत्याः हताः तथा च या आदिशक्तिः अस्ति इति मन्यते।
"नवरात्रोत्सवे स्थाने स्थाने दुर्गायाः प्रतिष्ठापना क्रियते।"
Synonyms:
 तीक्ष्णा
noun
क्षुपनामविशेषः ।
"तीक्ष्णा इति नैकेषां क्षुपाणां नाम वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तीक्ष्णा,
स्त्री,
 (तीक्ष्ण + टाप् ।) वचा । सर्पकङ्का-लिकावृक्षः । इति रत्नमाला ॥
कपिकच्छूः ।महाज्योतिष्मती । अत्यम्लपर्णी । इति जटा-धरः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तीक्ष्णा स्त्री तीक्ष्ण + टाप् । १ वचायां २ सर्पकङ्कालिकायाम्रत्नमा० ३ कपिकच्छ्वां ४ महाज्योतिष्मत्याम् ५ अत्यम्लपर्ण्ण्याम्जटा० । ६ तारादेव्याम् च । उग्रतारोपक्रमे“हे भगवत्येकजटे विद्महे पदमन्ततः । विकटदंष्ट्रेधीमहि तन्नस्तारा प्रचोदयात् । एषा तु तीक्ष्णागायत्री पीठदेव्याः प्रकीर्त्तिता” । “पानेषु मदिराशस्ता नरो बलिषु पार्थिव! । मोदको नारिकेलञ्चमांसं व्यञ्जनमैक्षवम् । नैवेद्येषु प्रियकरास्तीक्ष्णायाःपरिकीर्त्तिताः १ । कालि०
पु०
 ८२ अ० ।