तिष्ठेविषकः-तुष्ठ्यूषकः-षिका (tiSTheviSakaH-tuSThyUSakaH-SikA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“ष्ठिवु निरसने”@} 2 ‘ष्ठीवति ष्ठीव्यतीत्येते स्यातां निरसने ष्ठिवेः।’ 3 इति देवः।
4 ष्ठेवकः-विका, ष्ठेवकः-विका, 5 6 तिष्ठेविषकः-तुष्ठ्यूषकः-षिका, ठिष्ठेविषकः-टुष्ठ्यूषकः-षिका, 7 तेष्ठेवकः- टेष्ठेवकः-विका
ष्ठेविता-त्री, ष्ठेवयिता-त्री, तिष्ठेविषिता-तुष्ठ्यूषिता-टुष्ठ्यूषिता-टिष्ठेविषिता-त्री, तेष्ठेविता-टेष्ठेविता-त्री
इत्यादीनि रूपाणि दीव्यतिवत् 8 बोध्यानि।
9 ष्ठीवन्-निष्ठीवन्, 10 निष्ठीवनम्-ष्ठेवनम्, 11 निष्ठीवः, 12 ष्ठेवित्वा-ष्ठ्यूत्वा, 13 निष्ठ्यूतम्, निष्ठ्यूतिः, इति विशेषरूपाणि।
01 (१८७७)
02 (१-भ्वादिः-५६०। सक। सेट्। पर।)
03 (श्लो। १६२)
04 [[९। ‘सुब्धातुष्ठिवु--’ (वा। ६-१-६४) इति सकारादेशप्रतिषेधः। ‘ष्ठिवु’ इत्यत्र ठकारः औपदेशिकः, थकारो वा इत्यत्र उभयथा मतमेदः। थकारपक्षे ष्टुत्वेन सकारस्य षकारश्रवणम् इति विशेषः।]]
05 [पृष्ठम्१३६३+ २७]
06 [[१। इवन्तत्वात् ‘सनीवन्त--’ (७-२-४९) इति इडागमविकल्पः। इट्पक्षे द्विर्व- चनादिकेषु ‘शर्पूर्वाः--’ (७-४-६१) इति खयः शेषः। हलादिशेषापवादः। इडभावपक्षे ‘हलन्ताच्च’ (१-२-१०) इति सनः कित्त्वे, वलि लोपं बाधित्वा ‘च्छ्वोः शूठ्--’ (६-४-१९) इति ऊठि यणादेशे, पश्चात् द्विर्वचनम्। प्रतिपदोक्तविधित्वात्, अन्तरङ्गत्वात् वा प्रथमं ऊठ्। विस्तरस्तु माधवीये द्रष्टव्यः। ‘ष्ठिवु’ इत्यत्र ठकार औपदेशिकः इति पक्षे टिष्ठेविषकः--टुष्ठ्यूषकः-षिका इति रूपम्। अत्र न्यासकारः-- “केचिद् आचार्येण शिष्याः ‘ठकारोऽयम्’ इत्युपदिष्टाः। अपरे पुनः ‘थकारोऽयम्। ष्टुत्वेन ठकारः श्रुयते’ इतीममर्थं ग्राहिताः। उभयञ्चैतत् प्रयोजनम्। अन्ये पुनराहुः-- ‘ष्ठिवुर्दिवादिष्वपि पुनरधीयते, तत्र एकस्य द्वितीयस्थकारः, अपरस्य तु ठकारः’ इति” इति (६-१-६४)।]]
07 [[२। यङन्तेऽपि थकारपक्षे तेष्ठेवकः इति, ठकारपक्षे टेष्ठेवकः इति च रूपम्।]]
08 (८३८)
09 [[३। शतरि, ‘ष्ठिवुक्लमु--’ (७-३-७५) इति दीर्घः।]]
10 [[४। ल्युटि पृषोदरादित्वात् (६-३-१०९) पाक्षिक उपधादीर्घः इति माधवादयः। चान्द्रास्तु ‘ष्ठिवुसिवोर्दीर्घश्च’ इति ल्युड्विषये सूत्रमेव पठन्ति।]]
11 [[५। घञ्यपि पृषोदरादित्वात् दीर्घः इति चान्द्राः। ल्युटि घञि च पृषोदरादित्वादेव दीर्घ इति शब्दकल्पद्रुमः।]]
12 [[६। उदित्त्वात् इड्विकल्पः। इडभावपक्षे ऊठ्।]]
13 [[७। निष्ठायामिण्निषेधः। ऊठ्। निष्ठ्यूतम् = उद्गीर्णम्। एवं क्तिन्यपि ऊठ्।]]
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.