तिलधेनु (tiladhenu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तिलधेनु f.
  (-नुः) Sesamum made up in the shape of a cow,  for the
purpose of being presented to Brahmans,  &c.
 E.
  तिल sesamum, 
and धेनु a cow.

Yates

English

 तिल-धेनु (नुः) 2.
f.
  Sesamum made up
in the shape of a cow and pre-
sented as a gift to
brāhmans.

Spoken Sanskrit

English

तिलधेनु 	-	 tiladhenu 	-	 f.
  	-	  sesamum cow  [ presented to Brahmans after ceremony ]

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 तिलधेनु
f.
  (-नुः) Sesamum made up in the shape of a cow,  for the
purpose of being presented to Brahmans,  &c.
E.
  तिल sesamum,  and धेनु a cow.

Monier Williams Cologne

English

 तिल—धेनु f.
  a sesamum cow (presented to Brāhmans),  MBh.
   xiii,  64,  35 and 71,  40

Shabdartha Kaustubha

Kannada

तिलधेनु
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಸು
व्युत्पत्तिः - > तिलनिर्मिता धेनुः

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 तिलधेनु f. eine aus Sesamkörnern gebildete Kuh,  MBh. 13,  64,  35
 71,  40.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तिलधेनुः,  स्त्री,
   (तिलैर्विहिता धेनुः । शाक-पार्थिवादिवत् समासः ।) तिलनिर्म्मिता धेनुः ।यथा,  --“विधानं तिलधेनोस्त्वं ब्रूहि शीघ्रं द्विजोत्तम ! ।मुनिः प्राह विधानं यत् तच्छृणुष्ब नराधिप ! ॥
षोडशाढमयी धेनुश्चतुभिर्व्वत्सको भवेत् ।इक्षुदण्डमयाः पादा दन्ताः पुष्पमयाः शुभाः ॥
नासा गन्धमयी तस्या जिह्वा गुडमयी तथा ।स्थितां कृष्णाजिने धेनुं वासोभिर्व्वासितां शुभाम् ॥
सूत्रेण वासितां कृत्वा पञ्चरत्नसमन्विताम् ।सर्व्वौषधिसमायुक्तां मन्त्रपूतान्तु दापयेत् ॥
अन्नं मे जायतां सद्यः पानं सप्तरसास्तथा ।कामं सन्धापयास्माकं तिलधेनुमुपार्ज्जिताम् ॥
गृह्णामि त्वां देवि ! भक्त्या कुटुम्बार्थे विशेषतः ।कुटुम्बकामं कुरुतां तिलधेनो ! नमोऽस्तु ते ॥
एवंविधां नरो दत्त्वा तिलधेनुं नृपोत्तम ! ।सर्व्वकामसमाप्तिन्तु कुरुते नात्र संशयः ॥
”इति पाद्मे सृष्टिखण्डम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तिलधेनु स्त्री० तिलनिर्म्मिता धेनुः शा० त० । विधानेनदानार्थं तिलकृतायां धेनौ । तद्विधानं यथा ।“विधानं तिलधेनोस्त्वं ब्रूहि शीघ्रं द्विजोत्तम! । मुनिःप्राह विधानं यत् तच्छृणुष्व नराधिप! । षोडशाढक-कैर्धेनुश्चतुर्भिर्वत्सको भवेत् । इक्षुदण्डमयाः पादादन्ताःपुष्पमया शुभाः । नासा गन्धमयी तस्या जिह्वा गुडमयीतथा । स्थितां कृष्णाजिते धेनुं वसोभिर्वासितां शुभाम् ।सूत्रेण वासितां कृत्वा पञ्चरत्नसमन्विताम् । सर्वौषधिसमायुक्तां मन्त्रपूतान्तु दापयेत् । अन्नं मे जायतांसद्यः पानं सप्त रसास्तथा । कामं सन्धापयास्माकं तिल-धेनुमुपार्ज्जिताम् । गृह्णामि त्वां देवि! भक्त्या कुटु-म्बार्थे विशेषतः । कुटुम्बकामं कुरुतां तिलोधेनो! नमो-ऽस्तु ते । एवं विधां नरोदत्त्वा तिलधेनुं नृपोत्तम! ।सर्वकामसमाप्तिं च कुरुते नात्र संशयः” प० पु०
  सृ० ख० ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.