| YouTube Channel

तिमिः (timiH)

 
Apte
English
तिमिः [timiḥ], 1 The ocean.
A kind of whale or fish of an enormous size
(अस्ति मत्स्यस्तिमिर्नाम शतयोजनमायतः ।)
अमी शिरोभिस्तिमयः सरन्ध्रैरूर्ध्वं वितन्वन्ति जलप्रवाहान्
R.*
 13.1.
A fish in general
गरीयसे$पकाराय तिमीनां बडिशं यथा Śiva. B.26.45.
The figure of a fish produced by drawing two lines, one intersecting the other at right angles.
The sign of Pisces (मत्स्य, मीन).
Comp.
 -कोषः the ocean. -घातिन्
m.
 a fisherman
Ks.*
 6.185. -जम् a kind of pearl. -ध्वजः
N.
 of a demon (Śambara) killed by Indra with the assistance of Daśaratha. (It was in the fight with this demon that Kaikeyī saved the life of Daśaratha while in a swooning fit and got from him two boons which she afterwards used to send Rāma into exile)
दानवेन्द्रं हतं दृष्ट्वा तिमिध्वजसुतं रणे
Rām.*
 2.44.11. -मालिन् the ocean.
Apte 1890
English
तिमिः 1 The ocean.
2 A kind of whale or fish of an enormous size
R. 13. 10.
3 A fish in general.
4 The figure of a fish produced by drawing two lines, one intersecting the other at right angles.
Comp.
कोषः the ocean.
जं a kind of pearl.
ध्वजः N. of a demon killed by Indra with the assistance of Daśaratha. (It was in the fight with this demon that Kaikeyī saved the life of Daśaratha while in a swooning fit and got from him two boons which she afterwards used to send Rāma into exile).
Apte Hindi
Hindi
तिमिः
पुं*
 - तिम् + इन्
समुद्र
तिमिः
पुं*
 - -
"एक बड़ी विशालकाय मछली, ह्वेल मछली"
तिमिः
पुं*
 - तिम्+इन्
समुद्र
तिमिः
पुं*
 - तिम्+इन्
मीन राशि
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तिमिः
noun
समुद्रे वर्तमानः एकः महाकायः मत्स्यः।
"तिमिं तिमिङ्गलः खादति।"
Synonyms:
 तिमिः
noun
सागरे वर्तमानः मत्स्याकारकः बृहद् जलजन्तुः।
"तिमिः बृहन्नौकापि विपरीतं करोति।"
Synonyms:
 सागरः, समुद्रः, अब्धिः, अकूपारः, पारावारः, सरित्पतिः, उदन्वान्, उदधिः, सिन्धुः, सरस्वान्, सागरः, अर्णवः, रत्नाकरः, जलनिधिः, यादःपतिः, अपाम्पतिः, महाकच्छः, नदीकान्तः, तरीयः, द्वीपवान्, जलेन्द्रः, मन्थिरः, क्षौणीप्राचीरम्, मकरालयः, सरिताम्पतिः, जलधिः, नीरनिझिः, अम्बुधिः, पाथोन्धिः, पाधोधिः, यादसाम्पतिः, नदीनः, इन्द्रजनकः, तिमिकोषः, वारांनिधिः, वारिनिधिः, वार्धिः, वारिधिः, तोयनिधिः, कीलालधिः, धरणीपूरः, क्षीराब्धिः, धरणिप्लवः, वाङ्कः, कचङ्गलः, पेरुः, मितद्रुः, वाहिनीपतिः, गङगाधरः, दारदः, तिमिः, प्राणभास्वान्, उर्मिमाली, महाशयः, अम्भोनिधिः, अम्भोधिः, तरिषः, कूलङ्कषः, तारिषः, वारिराशिः, शैलशिविरम्, पराकुवः, तरन्तः, महीप्राचीरम्, सरिन्नाथः, अम्भोराशिः, धुनीनाथः, नित्यः, कन्धिः, अपान्नाथः
noun
भूमेः परितः लवणयुक्ता जलराशिः।
"सागरे मौक्तिकानि सन्ति।"
Tamil
Tamil
திமி: : கடல், கடல்மீன்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तिमिः,
पुं,
 (तिम्यतीति । तिम क्लेदने + इन् ।यद्वा, ताम्यति आकाङ्क्षतीति । तमु काङ्क्षा-याम् + “क्रमितमिशतिस्तम्भामत इच्च ।” उणां४ । १२१ । इति इन् अकारस्य इकारा-देशश्च ।) मत्स्यविशेषः । इत्यमरः । १ । १० ।१९ ॥
तिमिर्महाकायो मत्स्यः कश्चित् सामुद्रः ।तथा च । अस्ति मत्स्यस्तिमिर्नाम शतयोजन-विस्तरः । इति भरतः ॥
(यथा च रघौ ।१३ । १० ।“ससत्त्वमादाय नदीमुखाम्भःसंमीलयन्तो विवृताननत्वात् ।अमी शिरोभिस्तिमयः सरन्ध्रै-रूर्द्ध्वं वितन्वन्ति जलप्रवाहान् ॥
”)समुद्रः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(राजविशेषः । सतु दूर्व्वस्य पुत्त्रः । यथा, भागवते । ९ । २२ । ४२ ।“नृपञ्जयस्ततो दूर्व्वस्तिमिस्त स्माज्जनिष्यति ॥
”अयं हि नवमासाधिकसप्तचत्वारिंशत्वर्षं यावत्राज्यं पालयामास । यथा, राजावल्याम् ।१ परिच्छेदे ।“तिमिं पुत्त्रं ततो राज्ये न्यस्य स्वर्गं स्वयं गतः ।मुनिवेदमितान् वर्षान्नवमासाघिकान् तिमिः ॥
पालयित्वाखिलं राज्यं भुक्त्वा भोगमनुत्तमम् ।पुत्त्रं बृहद्रथं राज्ये सोऽभिषिच्य वनं ययौ ॥
”)