| YouTube Channel

तिन्दुकः (tindukaH)

 
Apte Hindi
Hindi
तिन्दुकः
पुं*
 - "तिम् + कु* नि, तिन्दू + कन्"
तेन्दू का पेड़
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तिन्दुकः, अतिमुक्तकः, आलुः, आलुक, काकतिन्दुः, काकतिन्दुकः, काकेन्दुः, कालतिन्दुकः, कालपीलुकः, कुपीलुः, कुलकः, केन्दुः, केन्दुकः, गालवः
noun
वृक्षविशेषः, आयुर्वेदे अस्य गुणाः - पित्तप्रमेहस्रश्लेष्मनाशित्वम्।
"तिन्दुकस्य पक्वफलः मधुरम् अस्ति।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: तिन्दुकः
Root: तिन्दुक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of ebony
Diospyros (ī) melanoxylon
D.glutinosa
Tamil Tumbai
Shloka(s):
3|3|51|1 ► कालस्कन्धे तिन्दुकोऽक्ली स्फूर्जकः शितिसारकः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|51|1 ⇢ कालस्कन्धः (कालस्कन्ध) (पुं) ⇒ Species of Ebony
Diospyros melanoxylon and D. glutinosa
Tamil Tumbai ⇒
➠ 3|3|51|1 ⇢ तिन्दुकः (तिन्दुक) (पुं) ⇒ Kind of ebony
Diospyros (ī) melanoxylon
D.glutinosa
Tamil Tumbai ⇒
➠ 3|3|51|1 ⇢ स्फूर्जकः (स्फूर्जक) (पुं) ⇒ Sort of ebony
Eiospyros melanozylon ⇒
➠ 3|3|51|1 ⇢ शितिसारकः (शितिसारक) (पुं) ⇒ Kind of ebony
Diospyros melanoxylon and D glutinosa
Tamil Tumbai ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
अमरकोशः
Sanskrit
Word: तिन्दुकः
Root: तिन्दुक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ fruit of black-and-white ebony
⇒ black-and-white ebony [Diospyros malabarica - Bot.]
Shloka(s):
2|4|38|2 ► तिन्दुकः स्फूर्जकः कालस्कन्धश्च शितिसारके॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|38|2 ⇢ तिन्दुकः (तिन्दुक) (पुं) ⇒ fruit of black-and-white ebony, black-and-white ebony [Diospyros malabarica - Bot.]
➠ 2|4|38|2 ⇢ स्फूर्जकः (स्फूर्जक) (पुं)
➠ 2|4|38|2 ⇢ कालस्कन्धः (कालस्कन्ध) (पुं) ⇒ Jamala tree, another plant, kind of Acacia, cluster fig tree [Ficus Glomerata - Bot.], black-and-white ebony [Diospyros malabarica - Bot.]
➠ 2|4|38|2 ⇢ शितिसारकः (शितिसारक) (पुं) ⇒ having a dark essence, black-and-white ebony [Diospyros malabarica - Bot]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तिन्दुकः,
पुं,
स्त्री,
 (तिन्दु + स्वार्थे संज्ञायां वाकन् ।) वृक्षविशेषः । गाव् इति ख्यातः ।इत्यमरटीकासारसुन्दरी ॥
केन्दूकवृक्षः । इतिभरतः ॥
इति राजनिर्घण्टश्च । तेँदु इति भाषा ॥
तत्पर्य्यायः । स्फुर्जकः २ कालस्कन्धः ३ शिति-सारकः ४ । इत्यमरः । २ । ४ । ३८ ॥
स्फूर्जकः५ केन्दुः ६ तिन्दुः ७ तिन्दुलः ८ तिन्दुकिः ९तिन्दुकी १० । इति शब्दरत्नावली ॥
नील-सारः ११ अतिमुक्तकः १२ स्वर्य्यकः १३रामणः १४ स्फूर्जनः १५ स्पन्दनाह्वयः १६कालसारः १७ । (यथा, महाभारते । ३ । ६४ । ३ ।“शालवेणुधवाश्वत्थतिन्दुकेङ्गुदकिंशुकैः ।अर्ज्जुनारिष्टसंछन्नं स्यन्दनैश्च सशाल्मलैः ॥
”)अस्य आमफलस्य गुणाः । कषायत्वम् । ग्राहि-त्वम् । वातकारित्वम् । शीतलत्वम् । लघुत्वञ्च ।पक्वफलस्य गुणाः । मधुरत्वम् । स्निग्धत्वम् ।दुर्जरत्वम् । श्लेष्मदत्वम् । गुरुत्वम् । व्रणवात-नाशित्वम् । पित्तप्रमेहास्रकारित्वम् । विषद-त्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
पित्तप्रमेहास्र-श्लेष्मन्नाशित्वम् । इति भावप्रकाशः ॥
तत्सारंचिररोगजित् ॥
विश्वतिन्दुकमप्येवं विशेषात्ग्राहि शीतलम् ॥
इति राजनिर्घण्टः ॥