| YouTube Channel

तिन्दुक (tinduka)

 
शब्दसागरः
English
तिन्दुक mf. (-कः-की) A sort of ebony, (Diospyros glutinosa.)
f.
 (-की) The
resinous fruit of this tree: see the preceding. Also with इ substi-
tuted for the final तिन्दुकि.
n.
 (-कं) A Karsha, the measure.
E.
 तिन्दु,
and कन् added.
Capeller Eng
English
तिन्दुक
m.
 ई
f.
N.
 of a plant.
Yates
English
तिन्दुक (कः) 1.
m.
 A sort of ebony.
f.
 (की) Its resinous fruit.
Spoken Sanskrit
English
तिन्दुक - tinduka -
m.
 - black-and-white ebony [ Diospyros malabarica - Bot. ]
तिन्दुक - tinduka -
m.
 - its fruit
तिन्दुक - tinduka -
n.
 - kind of weight
Wilson
English
तिन्दुक
mf. (-कः-की) A sort of ebony, (Diospyros glutinosa.)
f.
(-की) The resinous fruit of this tree: see the preceding. Also with इ
substituted for the final तिन्दुकि.
n.
 (-कं) A Karṣa, the measure.
E.
 तिन्दु, and कन् added.
Apte
English
तिन्दुकम् [tindukam] की [kī], की The fruit of the ebony tree. -कम् A kind of measure (कर्ष).
Apte 1890
English
तिंदुकं,
की The fruit of the ebony tree.
कं A kind of measure (कर्ष).
Monier Williams Cologne
English
तिन्दुक
m.
 Diospyros embryopteris, (n. ) its fruit (yielding a kind of resin used as pitch for caulking vessels
&c.
 ),
MBh.
R.
Suśr.
VarBṛS.
&c.
तिन्दुक
m.
=
 °दु, q.v.
तिन्दुक
n.
 a kind of weight (= कर्ष
=
 सुवर्ण,
Car.
 vii, 12),
ŚārṅgS.
 i, 21
Aṣṭāṅg.
Monier Williams 1872
English
तिन्दुक, अस्, m. the tree Diospyros Embryopteris
or Diospyros Glutinosa
(ई), f. the resinous fruit
of this tree
(अम्), n. the fruit of this tree
a
Karṣa, a kind of measure or weight (= the weight
of the Tinduka fruit).
Macdonell
English
तिन्दुक tinduka,
m.
 , ī,
f.
 a tree.
Benfey
English
तिन्दुक तिन्दुक,
m.
 and
f.
 की, A tree,
Diospyros embryopteris Pers., Rām. 2,
94, 8
Suśr. 2, 25, 2.
Apte Hindi
Hindi
तिन्दुकः
पुं*
 - "तिम् + कु* नि, तिन्दू + कन्"
तेन्दू का पेड़
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तिन्दुक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೂಬರೆ ಗಿಡ /ತುಂಬೆ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > तिन्दु - सञ्ज्ञायां "कन्"
तिन्दुक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರ್ಷವೆಂಬ ಒಂದು ಅಳತೆ
L R Vaidya
English
tiMduka {% m. %} Name of a tree.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
तिन्दुक n. °Blüte von Diospyros embryopteris [Roxburgh, Flora Indica II, 533], H 20, 16.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: तिन्दुकः
Root: तिन्दुक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of ebony
Diospyros (ī) melanoxylon
D.glutinosa
Tamil Tumbai
Shloka(s):
3|3|51|1 ► कालस्कन्धे तिन्दुकोऽक्ली स्फूर्जकः शितिसारकः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|51|1 ⇢ कालस्कन्धः (कालस्कन्ध) (पुं) ⇒ Species of Ebony
Diospyros melanoxylon and D. glutinosa
Tamil Tumbai ⇒
➠ 3|3|51|1 ⇢ तिन्दुकः (तिन्दुक) (पुं) ⇒ Kind of ebony
Diospyros (ī) melanoxylon
D.glutinosa
Tamil Tumbai ⇒
➠ 3|3|51|1 ⇢ स्फूर्जकः (स्फूर्जक) (पुं) ⇒ Sort of ebony
Eiospyros melanozylon ⇒
➠ 3|3|51|1 ⇢ शितिसारकः (शितिसारक) (पुं) ⇒ Kind of ebony
Diospyros melanoxylon and D glutinosa
Tamil Tumbai ⇒
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
अमरकोशः
Sanskrit
Word: तिन्दुकः
Root: तिन्दुक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ fruit of black-and-white ebony
⇒ black-and-white ebony [Diospyros malabarica - Bot.]
Shloka(s):
2|4|38|2 ► तिन्दुकः स्फूर्जकः कालस्कन्धश्च शितिसारके॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|38|2 ⇢ तिन्दुकः (तिन्दुक) (पुं) ⇒ fruit of black-and-white ebony, black-and-white ebony [Diospyros malabarica - Bot.]
➠ 2|4|38|2 ⇢ स्फूर्जकः (स्फूर्जक) (पुं)
➠ 2|4|38|2 ⇢ कालस्कन्धः (कालस्कन्ध) (पुं) ⇒ Jamala tree, another plant, kind of Acacia, cluster fig tree [Ficus Glomerata - Bot.], black-and-white ebony [Diospyros malabarica - Bot.]
➠ 2|4|38|2 ⇢ शितिसारकः (शितिसारक) (पुं) ⇒ having a dark essence, black-and-white ebony [Diospyros malabarica - Bot]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तिन्दुकं,
क्ली,
 (तिन्दुरिव कायतीति । कै + कः ।)कर्षपरिमाणम् । इति वैद्यकपरिभाषा ॥
(यथा, शार्ङ्गधरे पूर्व्वखण्डे १ अध्याये ।“कोलद्बयञ्च कर्षः स्यात् स प्रोक्ता पाणि-मालिका ।अक्षः पिचुः पाणितलं किञ्चिपाणिश्च तिन्दु-कम् ॥
”यथास्य पर्य्यायाः ।“विद्याद्द्वौ द्रंक्षणौ कर्षं सुवर्णञ्चाक्षमेव च ।विडालपदकन्तच्च पिचुम्पाणितलन्तथा ॥
तिन्दुकञ्च विजानीयात् कवडग्रहमेव च ॥
”इति कल्पस्थाने द्बादशेऽध्याये चरकेणोक्तम् ॥
)
तिन्दुकः,
पुं,
स्त्री,
 (तिन्दु + स्वार्थे संज्ञायां वाकन् ।) वृक्षविशेषः । गाव् इति ख्यातः ।इत्यमरटीकासारसुन्दरी ॥
केन्दूकवृक्षः । इतिभरतः ॥
इति राजनिर्घण्टश्च । तेँदु इति भाषा ॥
तत्पर्य्यायः । स्फुर्जकः २ कालस्कन्धः ३ शिति-सारकः ४ । इत्यमरः । २ । ४ । ३८ ॥
स्फूर्जकः५ केन्दुः ६ तिन्दुः ७ तिन्दुलः ८ तिन्दुकिः ९तिन्दुकी १० । इति शब्दरत्नावली ॥
नील-सारः ११ अतिमुक्तकः १२ स्वर्य्यकः १३रामणः १४ स्फूर्जनः १५ स्पन्दनाह्वयः १६कालसारः १७ । (यथा, महाभारते । ३ । ६४ । ३ ।“शालवेणुधवाश्वत्थतिन्दुकेङ्गुदकिंशुकैः ।अर्ज्जुनारिष्टसंछन्नं स्यन्दनैश्च सशाल्मलैः ॥
”)अस्य आमफलस्य गुणाः । कषायत्वम् । ग्राहि-त्वम् । वातकारित्वम् । शीतलत्वम् । लघुत्वञ्च ।पक्वफलस्य गुणाः । मधुरत्वम् । स्निग्धत्वम् ।दुर्जरत्वम् । श्लेष्मदत्वम् । गुरुत्वम् । व्रणवात-नाशित्वम् । पित्तप्रमेहास्रकारित्वम् । विषद-त्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
पित्तप्रमेहास्र-श्लेष्मन्नाशित्वम् । इति भावप्रकाशः ॥
तत्सारंचिररोगजित् ॥
विश्वतिन्दुकमप्येवं विशेषात्ग्राहि शीतलम् ॥
इति राजनिर्घण्टः ॥
Capeller
German
तिन्दुक
m.
 , ई
f.
 N. einer Pflanze.
Stchoupak
French
तिन्दुक-
m.
n.
 d'un arbre, Diospyros embryopteris
nt. son fruit.