तित्तिरि (tittiri)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 तित्तिरि m.
  (रिः)
	 1. The francoline parridge.
	 2. The name of a Muni, 
and one of the early teachers of the Taittiri or Black Yajur Veda.
3. The Yajur Veda named after its teachers.
 E.
  तित्ति an imitative
sound,  रा to make,  affix कि
 also with क affix तित्तिर.

Capeller Eng

English

 तित्ति॑रि m.
  the same (abstr.   °त्व† n.
 ),  N.
  of an
ancient teacher & a serpent-demon. 

 तित्तिरि॑ m.
  the same (abstr.   °त्व† n.
 ),  N.
  of an ancient
teacher & a serpent-demon. 

Yates

English

 तित्तिरि (रिः) 2.
m.
  Idem. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

तित्तिरि 	-	 tittiri 	-	 f.
  	-	  female partridge
तित्तिरि 	-	 tittiri 	-	 m.
  	-	  kind of step
तित्तिरि 	-	 tittiri 	-	 m.
  	-	  partridge

Wilson

English

 तित्तिरि
m.
  (-रिः)
1 The francoline partridge.
2 The name of a Muni,  and one of the early teachers of the Taittiri or
Black Yajur Veda.
3 The Yajur Veda,  named after its teacher.
E.
  तित्ति an imitative sound,  रा to make,  affix कि
 also with क
affix तित्तिर.

Apte

English

तित्तिरिः [tittiriḥ],  [तित्ति इति शब्दं रौति रु-बा˚ डि Tv.]

The francoline partridge.

N.
  of a sage said to be the first teacher of the black Yajurveda. 

Apte 1890

English

 तित्तिरिः [तित्ति इंति शब्दं रौति रु-बा° डि Tv.] 1 The francoline partridge. 
2 N. of a sage said to be the first teacher of the black Yajurveda. 

Monier Williams Cologne

English

 तित्ति॑रि m.
  a partridge,  VS.
  xxiv
 TS.
  ii (°त्तिरि॑),  Kāṭh.
  xii,  10
 ŚBr.
  
 Nir.
 
 Mn.
   &c.
  

 a kind of step (in dancing)

 the school of the Taittirīyas,  Uṇ.
  k.

 N.
  of a pupil of Yāska (first teacher of the Taittirīya school of the black YV. ),  ĀtrAnukr.
  
 Pāṇ.
  iv,  3,  102
 MBh.
   ii,  107

 of a Nāga,  i,  1560
 v,  3629

 तित्ति॑रि f.
  a female partridge,  Pāṇ.
  iv,  1,  65,  Kāś.
 

 [cf.   कु-
 τέτραξ.]

Monier Williams 1872

English

 तित्तिरि तित्तिरि,  इस्,  m. (said to be fr. rt. तॄ, 
but perhaps an onomatopoetic word fr. the cry
तित्ति),  the francoline partridge
 N. of a Muni,  pupil
of Yāska,  and said to be the first teacher of the
Taittirīya or Black Yajur-veda
 (according to a
legend the pupils of Vaiśampāyana became par-
tridges in order to pick up the Veda which was
vomited forth in a tangible shape by Yājñavalkya
cf. तैत्तिरीय)
 N. of a Nāga
 [cf. Gr. τέτριξ, 
τέτραξ,  τετράων,  τετράζω
 Old Island. thid-r,  ‘a
kind of hen
’ Lith. tetèrva,  ‘black grouse
’ Boh.
tetrev.]

Macdonell

English

 तित्तिरि tittíri (or í),  m.
  francolin partridge
 🞄N. of an ancient teacher,  a pupil of Yāska 🞄and founder of the Taittirīya school
 N. of 🞄a Nāga. 

Apte Hindi

Hindi

तित्तिरिः
पुं*
  - तित्तीति शब्दं रौति - रु बा* डि तारा*
तीतर

तित्तिरिः
पुं*
  - -
एक ऋषि जो कृष्णयजुर्वेद का प्रथम अध्यापक था

Shabdartha Kaustubha

Kannada

तित्तिरि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿತ್ತಿರಿಪಕ್ಷಿ /ಕವಿಜಗ ಹಕ್ಕಿ
निष्पत्तिः - > रा (दाने) - "किः" बाहु० ।
व्युत्पत्तिः - > तित्तिरिति शब्दं राति
तित्तिरि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಋಷಿಯಿಂದ ವಮನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಯಜುರ್ವೇದಗಳನ್ನು ತಿತ್ತಿರಿಪಕ್ಷಿರೂಪದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮುನಿಗಳು

L R Vaidya

English

 tittiri {% m. %} 1. The francoline partridge
 2. name of a sage who is said to be the first teacher of the Kṛishṇa Yajurveda.

Bopp

Latin

 तित्तिरि m. perdrix,  «the francoline partridge». AM.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khur mang
१) तित्तिरि २) प्लव (?)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
तित्तिरिस्तु खरकोणो हारीतस्तु मृदङ्कुरः ।
-wordlist-
 
तित्तिरि (पुं),  खरकोण (पुं),  हारीत (पुं),  मृदङ्कुर (पुं)

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: तित्तिरिः
Root: तित्तिरि
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ तित्तिरिः इति पक्षिविशेषः
Meaning(s):
⇒ Partridge
Shloka(s):
2|3|35|1 ► तित्तिरिस्तु खरक्वाणो वरिष्टश्चेश्वरप्रियः। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|35|1 ⇢ तित्तिरिः (तित्तिरि) (पुं) ⇒ Partridge ⇒ तित्तिरिः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|35|1 ⇢ खरक्वाणः (खरक्वाण) (पुं) ⇒ Partridge ⇒ तित्तिरिः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|35|1 ⇢ वरिष्ठः (वरिष्ठ) (पुं) ⇒ Partridge ⇒ तित्तिरिः इति पक्षिविशेषः
➠ 2|3|35|1 ⇢ ईश्वरप्रियः (ईश्वरप्रिय) (पुं) ⇒ Partridge ⇒ तित्तिरिः इति पक्षिविशेषः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
    

Mahabharata

English

Tittiri^1,  a certain breed of horses: II,  1043,  1056,  1824,  2083
 III,  4015
 VII,  958 (C. has Tittira-)
 XII,  4560 (cf. prec. and V,  2228).

Tittiri^2,  a serpent. § 47 (Sarpanāmak.): I,  35,  1560 (enumeration).--§ 564 (Mātalīyop.): V,  103,  3629 (do.).

Tittiri^3,  a brahman,  brother of Vaiśampāyana. § 264 (Sabhākriyāp.): II,  4,  107 (waited upon Yudhishṭhira).-§ 717c (Uparicara): XII,  337,  12760 (Vaiśampāyanapūrvajaḥ,  among the sadasyas at the sacrifice of Vasu Uparieara).

पुराणम्

English

तित्तिरि १ / TITTIRI I. A kind of bird. To know about the origin of this bird see under the head triśiras.

तित्तिरि २ / TITTIRI II. A celebrated serpent born to the sage kaśyapa of kadrū,  his wife. (Śloka 15,  Chapter 35,  Ādi Parva).

तित्तिरि ३ / TITTIRI III. A sage who was a member of the council of yudhiṣṭhira. (Śloka 12,  Chapter 4,  Sabhā Parva).

तित्तिरि ४ / TITTIRI IV. A special breed of horses. arjuna got this breed from gandharvanagara during his victory campaign. (Śloka 6,  Chapter 28,  Sabhā Parva).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 तित्तिरिः,  पुं,
   (तरतीति । तॄ + “तरतेः सन्वत्तुक्चाभ्यासस्य ।” उणां । ४ । १४२ । इत्यत्र उज्ज्वल-दत्तधृतसूत्रात् इः सन्वत्कार्य्यमभ्यासस्य ।तुगागमश्च ।) पक्षिविशेषः । तितिरि इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । तित्तिरः २ । इति शब्द-रत्नावली ॥
 तितिरिः ३ तैतिरः ४ याजुषोदरः ५ ।अस्य मांसस्य गुणाः । रुच्यत्वम् । लघुत्वम् ।वीर्य्यबलप्रदत्वम् । कषायत्वम् । मधुरत्वम् ।शीतत्वम् । त्रिदोषशमनत्वञ्च । इति राज-निर्घण्टः ॥
“तित्तिरिः कृष्णवर्णः स्यात् स तु गौरः कपिञ्जलः ।तित्तिरिर्व्वर्णदो ग्राही हिक्कादोषत्रयापहः ।श्वासकासज्वरहरस्तस्माद्गौरोऽधिको गुणः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
मुनिविशेषः । इति विश्वः ॥
 (यथा,  महा-भारते । २ । ४ । १२ ।“तित्तिरिर्याज्ञवल्क्यश्च ससुतो लोमहर्षणः ॥
”)तैत्तिरीशाखा । इत्युणादिकोषः ॥
 (नागविशेषः ।यथा,  महाभारते । १ । ३५ । १५ ।“कुमुदः कुमुदाक्षश्च तित्तिरिर्हलिकस्तथा ॥
”तथा च स्कान्दे सह्याद्रिखण्डे । ४ । ५ ।“तित्तिरिर्हरिभद्रश्च जम्बुरुद्रो बलाहकः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 तित्तिरि पु०
  तित्ति इति शब्दं रौति रु--वा० डि । (तितिर)खगभेदे अमरः । स्त्रियाममनुष्यजातित्वात् “इतोऽमनु-ष्यजातेः” पा० ङीप् । तित्तिरिः कृष्णवर्णः स्यात् स तुगौरः कपिञ्जलः । तित्तिरिर्वर्णदो ग्राही हिक्का-दोषत्रयापहः । श्वासकासज्वरहरस्तस्माद्गौरोऽधिवोगुणैः” भाव० प्र० । तित्तिरिरूपग्रहणेन याज्ञवल्क्य-वान्तयजुर्ग्राहिणि मुनिभेदे तत्कथा “वैशम्पायनशिष्यावै चरकाध्वर्य्यवोऽभवन् । यच्चेरुर्ब्रह्महत्याऽंहक्षपर्णस्वगुरोर्व्रतम् । याज्ञवल्क्यश्च तच्छिष्य आहाहो भगवन!कियत् । चरितेनाल्पसाराणां चरिष्येऽहं सुदुश्चरम् ।इत्युक्तो गुरुरप्याह कुपितो याह्यलं त्वया । विप्राव-मन्त्रा शिष्येण मदधीतं त्यजाश्विति । देवरातसुतःसोऽपि छर्दित्वा यजूषां गणम् । ततो गतोऽथ मुनयोददृशुस्तान् यजुर्गणान् । यजूंषि तित्तिरा भूत्वा तल्लो-लुपतयाऽऽददुः । तैत्तिरीया इति यजुःशाखा आसन्सुपेशालाः । भाग० १२ । ६५८ ।तित्तिरिणा प्रोक्तमधीयते छण् । तैत्तिरीय तित्तिरिप्रोक्त-च्छन्दोब्राह्मणाध्येतृषु ब० व० । तित्तिरिणा अधीताअण्,  ङीप् । तैत्तिरी कृष्णयजुःशाखायां स्त्री ।

Capeller

German

 तित्ति॑रि u. तित्तिरि॑ m.
  Rebhuhn
 m.
  N.
eines alten Lehrers u. eines Schlangendämons.

Stchoupak

French

 तित्तिरि-
 m.
  perdrix 
 n.
  d'un disciple de Yāska 
 d'un Nāga 
 -क-
perdrix.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.