| YouTube Channel

तित्तिर (tittira)

 
शब्दसागरः
English
तित्तिर
m.
 (-रः) The francoline parridge: see the next.
E.
 तित्ति इति शब्दं
रौति रु-वा ड ।
Capeller Eng
English
तित्तिर॑
m.
 partridge.
Yates
English
तित्तिर (रः) 1.
m.
 Francoline par-
tridge
a sage
Yajur-veda.
Spoken Sanskrit
English
तित्तिर - tittira -
m.
 - partridge
Wilson
English
तित्तिर
m.
 (रः) The francoline partridge: see the next.
Monier Williams Cologne
English
तित्तिर॑
m.
 (onomat.
fr.
 the cry तित्ति) a partridge,
MaitrS.
 iii, 14, 17
MBh.
 v, 267 ff.
VP.
 iii, 5, 12 (cf.
BhP.
 vi, 9, 1 ff. )
pl.
N.
 of a people,
MBh.
 vi, 2084.
Monier Williams 1872
English
तित्तिर तित्तिर, अस्, m. = तित्तिरि, col. 3
(आस्),
m. pl., N. of a race.
Macdonell
English
तित्तिर tittirá,
m.
 francolin partridge:
pl.
 🞄N. of a people.
Benfey
English
तित्तिर तित्तिर, and तित्तिरि तित्तिरि
(based on an imitative sound),
m.
 The
francoline partridge, MBh. 5, 267
Man. 11, 134.
Apte Hindi
Hindi
तित्तिरः
पुं*
 - तिति इति शब्दं राति ददाति रा + क
"चकोर, तीतर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तित्तिर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿತ್ತಿರಿಪಕ್ಷಿ /ಕವಿಜಗ ಹಕ್ಕಿ
निष्पत्तिः - > रु (शब्दे) - "डः" बाहु० ।
व्युत्पत्तिः - > तित्ति इतिरौति शब्दं करोति
L R Vaidya
English
tittira {% m. %} The francoline partridge.
Mahabharata
English
Tittira, pl. (ºāḥ), a people. § 578 (Bhīshmavadhap.): VI, 50, 2084 (in the army of Yudhishṭhira).--§ 585 (do.): VI, 90, 3975 (ºjāḥ, sc. aśvāḥ).
पुराणम्
English
तित्तिर / TITTIRA. A place of habitation in ancient bhārata. (Śloka 51, Chapter 50, bhīṣma parva).
Vedic Reference
English
Tittira, Tittiri, is the name of the partridge in the later
Saṃhitās^1 and the Brāhmaṇas, ^2 being presumably an onomato-
poetic formation. The bird is described as having variegated
plumage (bahu-rūpa). It is usually associated with the Kapiñ-
jala and Kalaviṅka.
1) Taittirīya Saṃhitā, ii. 5, 1, 2
v. 5, 16, 1
Maitrāyaṇī Saṃhitā, ii. 4, 1
Kāṭhaka Saṃhitā, xii. 10
Vājasaneyi
Saṃhitā, xxiv. 30, 36. The form Tittira
occurs in the Maitrāyaṇī Samhitā,
iii. 14, 1.
2) Śatapatha Brāhmaṇa, i. 6, 3, 5
v. 5, 4, 6
Jaiminīya Brāhmaṇa,
ii. 154, 6 (Oertel, Transactions of the
Connecticut Academy of Arts and Sciences,
15, 181).
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 91
Schrader, Prehistoric Antiquities, 251.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तित्तिरः,
पुं,
 (तित्ति इति शब्दं राति ददातीति ।रा + “आतोऽनुपसर्गे कः ।” ३ । २ । ३ । इतिकः ।) तित्तिरिपक्षी । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, महाभारते । ५ । ९ । ३८ ।“निकृत्तेषु ततस्तेषु निष्क्रामन्ति शिरःस्वथ ।कपिञ्जलास्तित्तिराश्च कलविङ्काश्च सङ्घशः ॥
”अस्य गुणाः । यथा, --“तथैव तित्तिरो वृष्यो मेधाग्निबलवर्द्धनः ।सर्व्वदोषहरो बल्यो लावकैः समतागुणैः ॥
कृष्णगौरावभेदाश्च श्रेष्ठो गौरश्च तित्तिरः ।तृतीयस्तित्तिरोऽन्योऽपि सामान्यगुणलक्षणैः ।सवातलोऽतिबलकृद्घनः किञ्चिद्रसायनः ॥
”इति हारीते प्रथमे स्थाने ११ अध्याये ॥
जनपदविशेषः । तद्देशजाते बहुवचनान्तः ।यथा, महाभारते । ६ । ४७ । ५० ।“वाह्लीकास्तित्तिराश्चैव चोलाः पाण्ड्याश्च भारत ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तित्तिर पुंस्त्री तित्ति इति शब्दं रौति रु--बा० ड ।(तितिर) खगभेदे शब्दर० । स्त्रियां जातित्वात् ङीष् ।“कपिञ्जलास्तित्तिराश्च कलविङ्काश्च सर्वशः” “तस्माद्वक्त्रा-द्विनिष्पेतुस्तित्तिरास्तस्य पाण्डव!” भा० उ० ८ अ० ।
Capeller
German
तित्तिर॑
m.
 Rebhuhn
Pl. Volksname.
Burnouf
French
तित्तिर तित्तिर et लित्तिरि
m.
 perdrixfrancolin.
Np.
d'un mouni
le Yajurveda.
Stchoupak
French
तित्तिर-
m.
 perdrix
pl.
n.
 d'un peuple.
°ज- a. provenant de ce peuple.