| YouTube Channel

तितउ (titau)

 
शब्दसागरः
English
तितउ mn. (-उः-उ) A sieve, a cribble.
E.
 तन् to spread or scatter, (grain,
&c.) उउ Unadi affix, and the radical reiterated.
Capeller Eng
English
तितउ
s.
 sieve, cribble.
Yates
English
तितउ (उः-उ) 1.
m.
n.
 A sieve.
Wilson
English
तितउ
mn. (-उः-उ) A sieve, a cribble.
E.
 तन to spread or scatter, (grain, &c.) डौ Uṇādi affix, and the
radical reiterated.
Apte
English
तितउः [tituḥ], A sieve.
n.
 A parasol.
Monier Williams Cologne
English
तितउ (m. ,
L.
n.
 ,
Nir.
 iv, 9) a sieve, cribble,
RV.
 x, 71, 2
Kauś.
 26
तितउ
n.
 a parasol,
Uṇ.
 , Sch.
Monier Williams 1872
English
तितउ तित-उ, उस्, उ, m. n. (said to be fr. rt.
3. तन् by a kind of reduplication, cf. τιταίνω but
perhaps fr. rt. तंस्), a sieve, a cribble
a parasol
[cf.
चालनी।]
Benfey
English
तितउ तितü (i. e. probably redupli-
cated तन् + उ, cf. τιταίνω for τιτανϳω),
m.
 A sieve, Cāṇ. 108 in Berl. Monatsb.
Apte Hindi
Hindi
तितउः
पुं*
 - "तन् + डउ, द्वित्वम्, इत्वम्"
चलनी
तितउः
नपुं*
 - -
छाता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तितउ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜರಡಿ /ಜಲ್ಲೆಡೆ /ಒಂದರಿ
निष्पत्तिः - > तनु (विस्तारे) - "ड उः" (उ० ५-५२) । स च सन्वत् ।
L R Vaidya
English
titau {% (I) m. %} A sieve.
titau {% (II) n. %} A parasol.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
तितü *m. °Mann, Govardh. XLIII.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 चालनी, तितउ
noun
चूर्णादिसम्मार्जनयन्त्रम्।
"सः चालन्या गोधूमचूर्णं सम्मार्जयति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चालनी तितउः शूर्पं प्रस्फोटनमथान्तिका ।
चुल्ल्यश्मन्तकमुद्धानं स्यादधिश्रयणी च सा ॥ १०१८ ॥
-wordlist-
चालनी (स्त्रीक्ली), तितउ (पुंक्ली), शूर्प (क्ली), प्रस्फोटन (क्ली), अन्तिका (स्त्री), चुल्ली (स्त्री), अश्मन्तक (क्ली), उद्धान (क्ली), अधिश्रयणी (स्त्री)
Vedic Reference
English
Titaü^1 is found once in the Rigveda^2 denoting a ‘sieve, ’ or
perhaps ‘winnowing fan, ’ which was used for purifying corn
(saktu).
1) On the peculiar form of this word,
of. Macdonell, Vedic Grammar, 20, 3.
2) x. 71, 2.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 238.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तितउः,
पुं,
 (तन्यन्ते भृष्टयवा अत्रेति । तनविस्तारे + “तनोतेर्डौः सन्वच्च ।” उणां । ५ ।५२ । इति डौः सन्वच्च तेन अभ्यासस्येत्त्वादि-कार्य्यम् ।) चालनी । इत्यमरः । २ । ९ । २६ ॥
हेमचन्द्रश्च । ४ । ८४ ॥
(यथा, ऋग्वेदे । १० ।७१ । २“सक्तुमिव तितौना पुनन्तो यत्र धीरा मनसा-वाचमक्रत ॥
”यथाच, --“शूर्पवद्दोषमुत्सृज्य गुणं गृह्णन्ति साधवः ।दोषग्राही गुणत्यागी असाधुस्तितौर्यथा ॥
”इत्युद्भटः ॥
“क्षुद्रच्छिद्रसमोपेतं चालनं तितौ स्मृतम् ॥
”इत्युक्तेरस्य क्लीवत्वमपि ॥
छत्त्रम् । इति उज्ज्वल-दत्तः । ५ । ५२ ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तितउ
पु०
 तन--डउ सन्वच्च डउ इति निर्देशात् न सन्धिः ।१ चालन्याम् अमरः । २ छत्रे
न०
 उज्ज्वलदत्तः । “क्षुद्रच्छिद्र-समोपेतं चालनं तितउ स्मृतमित्युक्तेरस्य क्लीवत्वमपि ।“सक्तुमिव तितउना पुनन्तः” ऋ० १० । ७१ । २ । “इमामृच-मधिकृत्य” निरु० ४ । ९ । “तितउ परिपवनं भवति तत-वद्वा तुन्नवद्वातिलमात्रतुन्नमिति वा” अन्यथा निरुक्तिरुक्ताक्लीवत्वञ्चोक्तम् ।
Capeller
German
तितउ Sieb.
Grassman
German
títaü, n., Getreideschwinge. Das unmittelbare Zusammentreten der Vocale a und u im Sanskrit ist ein Zeichen, dass zwischen beiden ein s ausgefallen ist, also títau für títasu steht. Letzteres würde trefflich zu taṃs (hinund herbewegen) stimmen [so BR.].
-unā {897, 2} sáktum iva 〰 punántas.