| YouTube Channel

तिक्तः (tiktaH)

 
Apte Hindi
Hindi
तिक्तः
पुं*
 - -
कड़वा स्वाद
तिक्तः
पुं*
 - -
कुटज वृक्ष
तिक्तः
पुं*
 - -
तीखापन
तिक्तः
पुं*
 - -
सुगंध
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तिक्तः
noun
एकः भेषजीयः क्षुपः ।
"तिक्तस्य उल्लेखः कोशे वर्तते"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: तिक्तः
Root: तिक्त
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Cucumber with a bitter taste
Trichosantesdiocca
Tamil Pēppuḍal bhēdam
Shloka(s):
3|3|166|2 ► तिक्ते राजपटोलश्च भीरुस्त्विर्वारुकर्कटिः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|166|2 ⇢ तिक्तः (तिक्त) (पुं) ⇒ Cucumber with a bitter taste
Trichosantesdiocca
Tamil Pēppuḍal bhēdam ⇒
Related word(s):
Tamil
Tamil
திக்த: : கசப்பு ருசி, குடஜமரம், வாசனை, கைப்பு.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तिक्तः,
पुं,
 (तेजयतीति । तिज + सामान्यापेक्ष-ज्ञापकात् चुरादीनां णिजभावे गत्यार्थाकर्म्म-केति क्तः ।) रसविशेषः । तित इति भाषा ॥
(यथा, सुश्रुते । १ । ४२ ।“यो गले चोषमुत्पादयति मुखवैशद्यं जन-यति भक्तरुचिञ्चापादयति हर्षञ्च स तिक्तः ॥
”)स वाय्वाकाशगुणबाहुल्यात् भवति । इति शिव-दासः ॥
तस्य गुणाः । जन्तुकुष्ठज्वरार्त्तिकास-दाहनाशित्वम् । रोचनत्वम् । इति राज-निर्घण्टः ॥
शीतत्वम् । तृषामूर्च्छापित्तकफ-विषोत्क्लेशरक्तगदनाशित्वम् । स्वयमरोचिष्णु-त्वम् । कण्ठस्तन्यास्यशोधनत्वम् । वातलत्वम् ।अग्निकारित्वम् । नासाशोषणत्वम् । रूक्षत्वम् ।लघुत्वञ्च । अतियुक्तस्य तस्य गुणाः । शिरःशूल-मन्यास्तम्भश्रमार्त्तिकम्पमूर्च्छातृषाकारित्वम् ।बलशुक्रक्षयप्रदत्वञ्च । इति भावप्रकाशः ॥
* ॥
(“तिक्ताख्यो वत वातलोऽपि हि नृणां कुष्ठादिदोषापहःसोऽन्तः सर्व्वरुजापहो भ्रमहरो रुच्योऽपिसंक्लेदहृत् ।जिह्वास्फोटकनाशनोऽथ भवति क्षीणक्षतानांहितोवक्त्रोत्क्लान्तिहरः प्रकृष्टगुणधृत् निम्बादिकानांरसः ॥
”इति हारीते प्रममे स्थाने सप्तमेऽध्याये ॥
)सुगन्धः । इति मेदिनी । ते, २१ ॥
(सुरभिः ।यथा, माघे । ५ । ३३ ।“नादातुमन्यकरिमुक्तमदाम्बुतिक्तंधूताङ्कुशेन न विहातुमपीच्छताम्भः ॥
”तिक्तस्तिक्तरसोऽस्यास्तीति । अर्श आदित्वात्अच् ।) कुटजवृक्षः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
वरुणवृक्षः । इति शब्दमाला ॥
तिक्तरसयुक्ते, त्रि । इत्यमरः । १ । ५ । ९ ॥