| YouTube Channel

तालुपाक (tAlupAka)

 
Spoken Sanskrit
English
तालुपाक tAlupAka
m.
abscess in the palate
Monier Williams Cologne
English
तालु—पाक
m.
an abscess in the palate,
Suśr.
ii, 16, 38
iv, 22, 56.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तालुपाक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದವಡೆಗೆ ಬರುವ ಒಂದು ರೋಗ /ಪಿತ್ತಾಧಿಕ್ಯದಿಂದ ದವಡೇಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಗ್ರಂಥಿಯು ಬೆಳೆದು ಉಂಟಾಗುವ ಒಂದು ವ್ರಣ
प्रयोगाः - > "पाकमत्यर्थघोरं तालुन्येवं तालुपाकं वदन्ति"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० निदान० १६-४५
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तालुपाक
पु०
सुश्रुदोक्ते तालुगते रोगभेदे ।तालुगतास्तु गलशुण्डिका तुन्दिकेर्य्यऽध्रुषो मांसकच्छ-पोऽर्वुदं मांससङ्घातस्तालुपुष्पुटस्तालुशोषस्तालुपाकइति “श्लेष्मासृग्भ्यां तालुमूलात्प्रवृत्तो दीर्घः शोफोध्मातवस्तिप्रकाशः तृष्णाकासश्वासकृत् सम्प्रदिष्टो व्याधि-र्वैद्यैः कण्ठशुण्डीति नाम्ना शोफःस्थूलस्तीददाहप्र-पाकी प्रागुक्ताभ्यां तुण्डिकेरी मता तु शोफः स्तब्धोलोहितस्तालुदेशे रक्ताज्ज्ञेयः सोऽध्रुषोरुग्ज्वराढ्यः ।कूर्म्मोत्सन्नोऽवेदनोऽशीघ्रजन्मा रक्तो ज्ञेयः कच्छपःश्लेष्मणा स्यात् पद्माकारं तालुमध्ये तु शोफं विद्या-द्रक्तादर्बुदं प्रोक्तलिङ्गम् दुष्टं मांसं श्लेष्मणा नीरु-जञ्च ताल्वन्तस्थं मांससङ्घातमाहुः नीरुक् स्थायी कोल-मात्रः कफात्स्यान्मेदोयुक्तात्पुष्पुटस्तालुदेशे शोषोऽ-त्यर्थं दीर्य्यते चापि तालु श्वासो वातात्तालुशीषःस पित्तात् पित्तं कुर्य्यात्पाकमत्यर्थघीरं तालुन्येनंतालुपाकं वदन्ति” तेषां लक्षणान्युक्तानि