| YouTube Channel

तालु (tAlu)

 
शब्दसागरः
English
तालु
n.
 (-लु) The palate.
E.
 तॄ to pass, to go, Unadi affix ञुण् । by
which words, &c. proceed.
Capeller Eng
English
ता॑लु
n.
 (m. ) palate.
Yates
English
तालु (लु) 2.
n.
 The palate.
Spoken Sanskrit
English
तालु { च वर्ग } tAlu { ca varga }
m.
 class ca [ ca, cha, ja, ... ]
तालु tAlu
n.
 palate
अस्थि - तालु asthi - tAlu
n.
 bony palate
Wilson
English
तालु
n.
 (-लु) The palate.
E.
 तॄ to pass, to go, Uṇādi affix, ञुण्
by which words, &c.
proceed.
Apte
English
तालु [tālu],
n.
 [तरन्त्यनेन वर्णाः तॄ-अण् रस्य लः
cf.
Uṇ.*
 1.5.] The palate
तृषा महत्या परिशुष्कतालवः
Ṛs.*
 1.11.
Comp.
 जिह्व, a crocodile.
the uvula. -नासः camel. -पाकः an abscess in the palate. -पुप्पुटः, -विद्रधी an indolent swelling of the palate. -मूलम् the root or back-part of the palate. -स्थान
a.
 palatal. (-नम्) the palate.
Apte 1890
English
तालु n. [तरंत्यनेन वर्णाः तॄ-अण् रस्य लः
cf. Uṇ. 1. 5] The palate
तृषा महत्या परिशुष्कतालवः Rs. 1. 11.
Comp.
जिह्वः {1} a crocodile. {2} the uvula.
पाकः an abscess in the palate.
पुप्पुटः an indolent swelling of the palate.
मूलं the root or back-part of the palate.
स्थान a. palatal. (
नं) the palate.
Monier Williams Cologne
English
ता॑लु
n.
 rarely
m.
 [MBh. xiv, 568
Hariv.
 14273
BhP.
 ii] the palate,
VS.
 xxv, 1
Kauś.
RPrāt.
Suśr.
&c.
Monier Williams 1872
English
तालु तालु, उ, n. (rarely used as masc.
said
to be fr. rt. तॄ), the palate.
—तालु-कण्टक, अस्,
or अम्, m. or n. (?) , a disease of the palate with
children.
—तालु-जिह्व, अस्, m. a crocodile
the
uvula.
—तालु-पाक, अस्, m. suppuration or abscess
in the palate.
—तालु-पात or तालु-पीडक, अस्, m.
a particular disease of the palate with children.
—तालु-पुप्पुट, अस्, m. an indolent swelling of
the palate.
—तालु-मूल, अम्, n. the root or back
part of the palate.
—तालु-विशोषण, अम्, n. the
drying of the palate (through much talking &c.).
—तालु-शोष, अस्, m. morbid dryness of the palate.
—तालु-स्थान, अस्, आ, अम्, palatal.
Macdonell
English
तालु tālu,
n.
 palate: -ka,
n.
 id..
Benfey
English
तालु तालु,
n.
 and
m.
 and तालूषक
तालूषक, The palate, Ṛt. 1, 11
MBh.
14, 568
Yājñ. 3, 87.
Apte Hindi
Hindi
तालु
नपुं*
 - "तरन्त्यनेन वर्णाः - तृ + उण्, रस्य लः"
ऊपर के दांतों और कौवे के बीच का गड्ढा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तालु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದವಡೆ /ಬಾಯೊಳಗೆ ನಾಲಗೆಗೆ ಆಶ್ರಯವಾದ ಒಂದು ಸ್ಥಾನ
निष्पत्तिः - > तॄ (प्लवनतरणयोः) - "ञुण्" रेफस्य लकारश्च (उ० १-५)
व्युत्पत्तिः - > तरन्त्यनेन वर्णाः
प्रयोगाः - > "मुखस्तालु निर्भिन्नं जिह्वा तत्रोपजायते । ततो नानारसो जज्ञे जिह्वया सोऽधिगम्यते ॥"
उल्लेखाः - > भाग० १०-१८
L R Vaidya
English
tAlu {% n. %} The palate, तृषा महत्या परिशुष्कतालवः Rt.i.11.
Bopp
Latin
तालु n. palatum. AM.
Abhyankara Grammar
English
तालु palate
cf. तालुशब्देन जिह्वाया अधस्तन- प्रदेश उच्यते । स इवर्णस्य स्थानम् । जिह्वामध्यं करणम् । cf. T. Pr. II. 22.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
ता꣡लु , so zu akzentuieren.
तालु n. °Inneres, H 4, 13
7, 51
16, 36 [in °अवनितालु = पातालम्]
38, 52
48, 143.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तालु, तालुकम्, काकुदम्
noun
मुखस्य अन्तः ऊर्ध्वभागे स्थितः अवयवविशेषः येन नासिकामार्गः मुखमार्गश्च भेद्येते।
"रामस्य तालुनि श्वयथुः जातः। / मुखतः तालु निर्भिन्नं जिह्वा तत्रोपजायते ततो नानारसो जज्ञे जिह्वया यो अधिगम्यते। "
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dkan
१) तालु २) प्रसात(?)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रसज्ञा रसना जिह्वा लोला तालु तु काकुदम् ।
-wordlist-
रसज्ञा (स्त्री), रसना (स्त्री), जिह्वा (स्त्री), लोला (स्त्री), तालु (क्ली), काकुद (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तालु
तालु, काकुद
रसज्ञा रसना जिह्वा तालु काकुदमुच्यते ॥ ५२१ ॥
verse 2.1.1.521
page 0060
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तालु,
क्ली,
 (तरन्त्यनेन वर्णा इति । तॄ + “त्रोरश्चलः ।” उणां । १ । ५ । इति ञुण् रस्य लश्च ।)जिह्वेन्द्रियाधिष्ठानम् । यथा, श्रीभागवते ।“मुखतस्तालु निर्भिन्नं जिह्वा तत्रोपजायते ।ततो नानारसो जज्ञे जिह्वया योऽधिगम्यते ॥
”तेलुया इति टाकरा इति च भाषा ॥
तत्-पर्य्यायः । काकुदम् २ । इत्यमरः । २ । ६ ।९१ ॥
तालुकम् ३ । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तालु
न०
 तरन्त्यनेन वर्णाः तॄ--ञुण् रस्य लः । जिह्वे-न्द्रियाधिष्ठाने (तेलो) स्थानभेदे । “मुखतस्तालुनिर्भिन्नं जिह्वा तत्रोपजायते । ततो नानारसोजज्ञे जिह्वया योऽधिगम्यते” भाग० । “निर्मिन्नंतालु वरुणो लोकपालोऽविशद्धरेः । जिह्व-यांशेन च रसान् ययासौ प्रतिपद्यते” भाग० ३ । ६ । १४ श्लो०तालुनि चैकमस्थि तच्च कपालाकारं यथोक्तं सुश्रुतेअस्थीनीत्युपक्रमे “एतानि पञ्चविधानि मवन्ति । तद्यथाकपालरुचकतरुणबलयनलकसंज्ञानि । तेषां जानुनितम्बां-सगण्डतालुशङ्खशिरस्मु कपालानि” अस्थिसंख्यामेदोक्तौ चतत्रैव । तालुनि चैकमित्युक्तम् । “तृषा महत्या परिशु-ष्कतालवः” ऋतुसं० । स्वार्थे यावा० कन् । तालुकमप्यत्र अमरः ।
Capeller
German
तालु
n.
 (m. ) Gaumen.
Burnouf
French
तालु तालु
n.
 (तल
sfx. उ) palais de la bouche.
तालुजिह्व
m.
 crocodile.
तालुस्थान a. palatal, tg.
Stchoupak
French
तालु-
nt. (m. ) palais (de la bouche)
-का-
f.
 du. les deux
artères du palais.
°विशोषण- nt. le fait d'avoir le palais desséché (à force de
parler).
°स्थान- a. palatal (gramm. ).