| YouTube Channel

तारतम्य (tAratamya)

 
शब्दसागरः
English
तारतम्य
n.
 (-म्यं)
1. More or less, the state or condition.
2. Dependance
of larger numbers on smaller in a progressive series.
E.
 तर, and
तम affixes of the comparative and superlative degrees, and ष्यञ्
aff तरतमयोर्भावः ।
Capeller Eng
English
तारतम्य
n.
 the being more or less, difference,
gradation, proportion.
Yates
English
तार-तम्य (म्यं) 1.
n.
 The state or con-
dition as greater or less.
Wilson
English
तारतम्य
n.
 (-म्यं)
1 More or less, the state or condition.
2 Dependance of larger numbers on smaller in a progressive series.
E.
 तर, and तम affixes of the comparative and superlative degrees,
and ष्यञ्
aff.
Apte
English
तारतम्यम् [tāratamyam], [तरतमंयोर्भावः ष्यञ्]
Gradation, proportion, relative importance, comparative value.
Difference, distinction
निर्धनं निधनमेतयोर्द्वयोस्तारतम्यविधिमुक्त- चेतसाम् । बोधनाय विधिना विनिर्मिता रेफ एव जयवैजयन्तिका ॥ Udb.
Apte 1890
English
तारतम्यं [तरतमयोर्भावः ष्यञ्] 1 Gradation, proportion, relative importance, comparative value.
2 Difference, distinction
निर्धनं निधनमेतयोर्द्वयोस्तारतम्याविधिमुक्तचेतसां । बोधनाय विधिना विनिर्मिता रेफ एव जयवैजयंतिका ॥ Udb.
Monier Williams Cologne
English
तारतम्य
n.
 (fr. 1. तर and 2. तम) gradation, proportion, difference, Mṛcch. x, 5/6
Sāh.
 i, 2/3, 31
Udbh.
Kulad.
Monier Williams 1872
English
तारतम्य तारतम्य, अम्, n. (an abstract
noun from तर+तम, the affixes of the compara-
tive and superlative degrees), gradation, proportion,
the state or condition of more or less
dependance
of larger numbers on smaller in a progressive series
(एन), ind. in different degrees, in various gradations.
Macdonell
English
तारतम्य tāratam-ya,
n.
 condition of more 🞄or less (tara-tama), gradation
great difference.
Benfey
English
तारतम्य तारतम्य, i. e. तर-तम,
the affixes of the comparative and su-
perlative, + य,
n.
 More or less, pro-
portion, Bhāg. P. 5, 26, 2.
2. State or
condition, Mṛcch. 157, 20.
Apte Hindi
Hindi
तारतम्यम्
नपुं*
 - तरतम् + ष्यञ्
"क्रमांकन, अनुपात, सापेक्ष महत्व, तुलनात्मक मूल्य"
तारतम्यम्
नपुं*
 - -
अन्तर भेद
Shabdartha Kaustubha
Kannada
तारतम्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತರತಮಭಾವ /ಹೆಚ್ಚು ಕಡಮೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
प्रयोगाः - > "तारतम्ययोगयुक्तांश्च भावानतिरूक्षानतिस्निग्धानत्युष्णानतिशीतानित्येवमादीन् विवर्जयेत्" । "निर्धनं निधनमेतयोर्द्वयोस्तारतम्यविधिमुक्तचेतसाम् । बोधनाय विधिना विनिर्मिता रेफ एव जयवैजयन्तिका ॥"
उल्लेखाः - > सुश्रुत०, उद्भ०
L R Vaidya
English
tAratamya {% n. %} 1. Gradation, proportion
2. difference, distinction, निर्धनं निधनमेतयोर्द्वयोस्तारतम्यविधिमुक्तचेतसाम् । बोधनाय विधिना विनिर्मिता रेफ एव जयवैजयंतिका Ud.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तारतम्यं,
क्ली,
 तरतमयोर्भावः । (तरतम +ष्यञ् ।) न्यूनाधिक्यम् । यथा, --“निर्द्धनं निधनमेतयोर्द्वयो-स्तारतम्यविधिमुग्धचेतसा ।बोधनाय विधिना विनिर्म्मितारेफ एव जयवैजयन्तिका ॥
”इत्युद्भटः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तारतम्य
न०
 तरतमयोर्भावः ष्यञ् । १ न्यूनाधिकत्वे “निर्धनंनिधनमेतयोर्द्वयोस्तारतम्यविधिमुक्तचेतसाम् । वोधनायविधिना विनिर्म्मिता रेफ एव जयवैजयन्तिका” इत्युद्भटः ।“अहो तारतम्यं नराणाम्” मृच्छक० तरतमशब्दे उदा० ।
Capeller
German
तारतम्य
n.
 Abstufung, Verschiedenheit
Instr. adv.
Burnouf
French
तारतम्य तारतम्य
n.
 (sfx. तर
sfx. तम
sfx.
य) le plus ou moins.
Stchoupak
French
तारतम्य-
nt. gradation, proportion
-एन par degrés.