| YouTube Channel

तारकादि (tArakAdi)

 
Monier Williams Cologne
English
तारका°दि (°काद्°), a Gaṇa of
Pāṇ.
(v, 2, 36
Gaṇar.
388-391).
Abhyankara Grammar
English
तारकादि a class of words headed by the word तारका and containing prominently the words पुष्प, कण्टक, मुकुल, कुसुम, पल्लव, बुभुक्षा, ज्वर and many others numbering more than ninety, to which the taddhita affix इत (इतच्) is added in the sense of 'containing'. As this class, called तारकादि, is looked upon as आकृतिगण, nouns with इत added at their end, are supposed to be included in it
cf. P. V. 2.36.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तारकादि संजातार्थे इतच् प्रत्ययनिमित्ते पा० गण सू०उक्ते शब्दगणे गणो यथा“तारका, पुष्प, कर्णक, मञ्जरी, ऋजीष, क्षण, सूत्र मूत्र, निष्क्रमण, पुरीष, उच्चार, प्रचार, विचार, कुद्मल, कण्टक, मुसल, मुकुल, कुसुम, कुतूहल, स्तवक, किसलय, पल्लव, खण्ड, वेग, निद्रा, मुद्रा, बुभुक्षा, धेनुष्यां, पिपासा श्रद्धा, अभ्र, पुलक, अङ्गारक, वर्णक, द्रोह, दोह, सुख, दुःख, उत्कण्ठा, भर, व्याधि, वर्मन्, व्रण, गौरव, शास्त्र, तरङ्ग, तिलक, चन्द्रक, अन्धकार, गर्व, मुकुर, हर्ष, उत्कर्ष, रण, कुवलय, गर्ध, क्षुध्, सीमन्त, ज्वर गर, रोग, रोमाञ्च, पण्डा, कज्जल, तृष्, कोरक, कल्लोल, स्थपुट, फल, कञ्चुक०शृङ्गार, अङ र, शैवाल, बकुल, श्वभ्र, आराल, क्वलङ्क, कर्दम, कन्दल, मूर्च्छा, अङ्गार, हस्तक, प्रतिविम्ब, विघ्न, तन्त्र, प्रत्यय, दीक्षा, गर्ज, (गर्भादप्राणिनि) “तदस्यसंजातं तारकादिभ्य इतच्” पा० इतच् तारकित अस्यआकृतिगणत्वात् अन्येऽपि शब्दा यथाप्रयोगमत्रावधेयाः