| YouTube Channel

ताम्रपात्र (tAmrapAtra)

 
Capeller Eng
English
ताम्रपात्र
n.
a copper vessel.
Monier Williams Cologne
English
ताम्र—पात्र
n.
=
-कुण्ड,
MBh.
xiii, 6026
f.
Suśr.
vi, 12, 38
(used as a kind of clepsydra),
Sūryas.
xiii, 23
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ताम्रपात्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾಮ್ರಲೋಹದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾತ್ರೆ
निष्पत्तिः - > "अण्"
व्युत्पत्तिः - > ताम्रस्य विकारः ।ताम्रं तत् पात्रं
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ताम्रपात्र
न०
ताम्रस्य विकारः अण् कर्म० ताम्रमयेपात्रे तत्र तर्पणविधिस्तर्पणशब्दे उक्तः “गृहीत्वौ-डुम्बरं पात्रम्” इत्यादि स्मृत्या तस्य संकल्पपात्रतोक्तातत्र भोजननिषेधो मनुनोक्तो यथा “ताम्रपात्रे भु-ञ्जीत भिन्नकांस्ये सलाबिले पलाशपद्मपत्रेषु गृहीभुक्त्वैन्दवं चरेत्” तत्र घृतेतरोद्धृतसारगव्यादिभोजन-निषेधमाह स्मृतिसागरे स्मृतिः “नारिकेलजलं कांश्येताम्रपात्रे स्थितं मधु गव्यञ्च ताम्रपात्रस्थं मद्य-तुल्यं घृतं विना ताम्रपात्रधृतं मांसं यच्च गव्यं घृतेत-रत् आमिषन्तु गवां मांसं दधि मद्यं पयो रजः ।द्रव्यान्तरयुतं मांसं पयसा संयुतं दधि पयोऽनुद्धृत-सारञ्च ताम्रपात्रे दुष्यति” उत्तरार्द्धानुसारात् “ततश्चसंस्कृते वह्नौ गोक्षीरेण चरुं पचेत् अस्त्रेण क्षालितेपात्रे नवे ताम्रमयादिके” शारदाति० वाक्यम् अनुद्धृत-सारक्षीरविषयम उद्धृतसारस्यैव तत्र स्थितत्वे निषेधात्पानपात्रं ताम्रपात्रं प्रशस्तं यथाह सुश्रुतः दद्यात्दाम्रमये पात्रे सुशीतं सुशृतं पयः” “जलपात्र तुताम्रस्य तदभावे मृदो हितम्” भावप०
Capeller
German
ताम्रपात्र
n.
Kupfergefäß.