| YouTube Channel

ताम्रपर्णी (tAmraparNI)

 
शब्दसागरः
English
ताम्रपर्णी
f.
 (-र्णी)
1. A large point or lake.
2. The name of a river in
the peninsula, and of the district in its vicinity.
Yates
English
ताम्र-पर्णी (र्णी) 3.
f.
 A large pond
or lake
name of a river.
Spoken Sanskrit
English
ताम्रपर्णी - tAmraparNI -
f.
 - kind of pond
ताम्रपर्णी - tAmraparNI -
f.
 - Indian madder [ Rubia cordifolia - Bot. ]
Wilson
English
ताम्रपर्णी
f.
 (-र्णी)
1 A large pond or lake.
2 The name of a river in the peninsula, and of the district in its vicinity.
Apte 1890
English
ताम्रपर्णी N. of a river rising in the Malaya mountain. It appears to be the same as the Tāmbaravāri of the present day which rises in the eastern declivity of the western Ghats, runs through the district of Tinnevelly, and falls into the gulf of Manar
cf. R. 4. 49, 50 and B. R. 10. 56.
Monier Williams Cologne
English
ताम्र—पर्णी
f.
 Rubia Munjista,
Npr.
a kind of pond,
L.
N.
 of a river (rising in Malaya
celebrated for its pearls
cf.
RTL.
p.
 324),
MBh.
 iii, 8340
vi, 252
Hariv.
VarBṛS.
 (once metrically °र्णि, lxxxi, 2),
Ragh.
 iv, 50
BhP.
 iv
f.
&c.
(g. वरणादी)
N.
 of a town in Ceylon,
W.
Apte Hindi
Hindi
ताम्रपर्णी
स्त्री*
 ताम्र-पर्णी -
मलयपर्वत से निकलने वाली एक नदी का नाम
ताम्रपर्णी
स्त्री*
 - -
"मलय पर्वत से निकलने वाली एक नदी का नाम।यह वही नदी प्रतीत होती है जिसे आजकल तांब्रवारी कहते हैं, जो पश्चिमी घाट के पूर्वी ढलान से निकलकर तिन्नेवली जिले में से होती हिई मनार की खाड़ी में गिर जाती है, तु०रघु० ४/४९-५०, और बा० रा०१०/५६।"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ताम्रक(प)र्णी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಜನವೆಂಬ ಪಶ್ಚಿಮದಿಗ್ಗಜನ ಪತ್ನಿ
व्युत्पत्तिः - > ताम्रौ कर्णौ यस्याः
ताम्रपर्णी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಕ್ಷಿಣ ದೇಶದ ಒಂದು ನದಿ
प्रयोगाः - > "ताम्रपर्णी समेतस्य मुक्तासारं महोदधेः"
उल्लेखाः - > रघु० ४-५०
L R Vaidya
English
tAmra-parRI {% f. %} name of a river rising in Malaya.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: ताम्रपर्णी
Root: ताम्रपर्णी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ अञ्जनस्य हस्तिनी
Meaning(s):
⇒ Wife of the elephant Anjana
Shloka(s):
2|1|9|2 ► ताम्रपर्णी शुभदती चाङ्गना चाञ्जपनावती॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|9|2 ⇢ ताम्रपर्णी (ताम्रपर्णी) (स्त्री) ⇒ Wife of the elephant Anjana ⇒ अञ्जनस्य हस्तिनी
Related word(s):
पति_पत्नीसंबन्धः ➡ अञ्जनः
जातिः ➡ अलौकिकप्राणी
Mahabharata
English
Tāmraparṇī^1, a tīrtha. § 377 (Dhaumyatīrthak.): III, 88, 8340 (in the south).--Do.^2, a mountain (= Malaya). § 574 (Jambūkh.): VI, 6, 252 (C. has Tºī śilā, but B. reads tāmraparṇaśilaḥ, sc. Malayaparvataḥ).
पुराणम्
English
ताम्रपर्णी / TĀMRAPARṆĪ. A holy river of Dakṣiṇa kerala. Once the devas did penance on the banks of this river to obtain salvation. (Śloka 14, Chapter 88, Vana Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ताम्रपर्णी,
स्त्री,
 दीर्घिकाभेदः । इति भूरिप्रयोगः ॥
नदीविशेषः । इति पुराणम् ॥
(यथा, रघुः ।४ । ५० ।“ताम्रपर्णीं समेतस्य मुक्तासारं महोदधेः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ताम्रपर्णी स्त्री दक्षिणदेशस्थे नदीभेदे ।“ताम्रपर्णीन्तु कौन्तेय! कीर्त्तयिष्यामि तां शृणुयत्र देवैस्तपस्तप्तं महदिच्छद्भिराश्रमे । गोकर्ण इतिविख्यातस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । शीततोयो बहुजलःपुण्यस्तात! शिवः शुभः । ह्रदः परमदुष्प्रापो मानुषैर-कृतात्मभिः । तत्र वृक्षवृणाद्यैश्च सम्पन्नफलमूलवान् ।आश्रमोऽगस्त्यशिष्यस्य पुण्यो देवसमो गिरिः । वैदूर्य्यपर्वतस्तत्र श्रीमान् मणिमयः शिवः । अगस्त्यस्याश्रम-श्चैव बहुमूलफलोदकः” भा० व० ८८ अ० । तस्याः सिन्धुसङ्गमस्थाने मुक्ताजन्म यथोक्तं “ताम्रपर्णीसमेतस्य मुक्ता-सारं महोदधेः । ते निपत्य ददुस्तस्मै यशः स्वमिवसञ्चितम्” रघुः “सिंहलकपारलौकिकसौराष्ट्रकताम्र-पर्णीकपारशराः” कौवेरपाण्ड्यवाटकहैमा इत्याकराह्यष्टौ” वृ० स० ८१ अ० मुक्ताकरोक्तौ । २ शिलाभेदे च ।“ताम्रपर्णी शिला राजन्! श्रीमान् मलयपर्वतः” भा०भी० ६ अ० ।