| YouTube Channel

तापत्य (tApatya)

 
शब्दसागरः
English
तापत्य
m.
 (-त्यः) ARJUNA.
E.
 तपती, and ण्य affix of descent.
Yates
English
तापत्य (त्यः) 1.
m.
 Arjuna.
Spoken Sanskrit
English
तापत्य tApatya
adj.
 relating to tapatI
तापत्य tApatya
adj.
 relating to tapatI
Wilson
English
तापत्य
m.
 (-त्यः) ARJUNA.
E.
 तपती, and यञ् affix of descent.
Apte
English
तापत्यः [tāpatyḥ], An epithet of Kuru
also of Arjuna
सो$हं त्वयेह विजितः संख्ये तापत्यवर्धन
Mb.
 * 1.17.7.
Apte 1890
English
तापत्यः An epithet of Kuru
also of Arjuna.
Monier Williams Cologne
English
तापत्य
mfn.
 relating to Tapatī,
MBh.
 i, 387
तापत्य
m.
 metron.
fr.
 Tapatī (N. of Kuru, 6505
of Arjuna, 6509
6514 ff.
6632 ff. )
Monier Williams 1872
English
तापत्य, अस्, आ, अम्, relating to Tapatī (q. v.),
treating of her
a metronymic from Tapatī, epithet
of Kuru, also of Arjuna.
Benfey
English
तापत्य तापत्य, i. e. तपती, a pro-
per name, + य,
1.
adj.
 Relating to
Tapatī, MBh. 1, 387.
2. metronym.
A descendant of Tapatī, MBh. 1, 6505.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
तापत्य m. Metron. von °Bhīmasena, Yudh. 5, 23.
Mahabharata
English
Tāpatya, pl. (“descendants of Tapatī”). § 222 (Tapatyup.): I, 171, 6517.
Tāpatya, sg. (do.) = Arjuna: I, 6514, 6516, 6632.
Tāpatya, adj. (“relating to Tapatī”). § 11 (Parvasaṅgr.): I, 2, 387 (ākhyānaṃ, i.e. Tapatyupākhyāna).
पुराणम्
English
तापत्य / TĀPATYA. kuru was the son born to king saṁvaraṇa of his wife tapatī. All the descendants of kuru were known as kauravas and because they were of the generation of tapatī, they were known as Tāpatyas also. The young gandharva, citraratha, who fought against arjuna on the banks of the river, gaṅgā addressed arjuna as tāpatya. (Śloka 79, Chapter 169, Ādi Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
तापत्यः,
पुं,
 (तपती सूर्य्यकन्या तस्या अपत्यंपुमान् । तपती + ण्यः ।) अर्ज्जुनः । इतिपुराणम् ॥
(यथा, महाभारते । ५ । ४६ । २ ।“तस्मात्तापत्य ! यत्किञ्चिन्नॄणां श्रेय इहेप्सितम् ।तस्मिन् कर्म्मणि योक्तव्या दान्तात्मानःपुरोहिताः ॥
”तपतीवंशोद्भवकौरवमात्रम् । यथा, तत्रैव ।१ । १७१ । ६९ ।“सोऽहं त्वयेह विजितः संख्ये तापत्यवर्द्धन ! ॥
”तपत्या उपाख्यानम् । तपती + ष्यञ् । तप-त्युपाख्याने, क्ली । यथा, तत्रैव । १ । २ । १०९ ।“तापत्यमथ वाशिष्टमौर्व्वञ्चाख्यानमुत्तमम् ॥
”एतदुपाख्यानन्तु महाभारते आदिपर्व्वणि १७२अध्याये द्रष्टव्यम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
तापत्य पुंस्त्री तपत्याः सूर्य्यकत्यायाः अपत्यम् क्षत्रियत्वात्ण्य । कौरवे तपत्यपत्ये तपतीशब्दे दृश्यम् । तपत्याउपाख्यान ष्यञ् । २ तपत्युपाख्याने
न०
 । तापत्यमथवाशिष्ठमौर्वं चाख्यानमुत्तमम्” भा० आ० १ अ० । तदा-ख्यानं च भा० आ० चैत्ररथपर्वणि १७२ अध्याये दृश्यम् ।
Stchoupak
French
तापत्य-
a. relatif à Tapatī
m.
 métron. de ses descendants.